Samenvatting Politiek & actualiteit

POLITIEK EN ACTUALITEIT

A. DE KENMERKEN VAN HET ANCIEN REGIME
Examen  open vragen + 4 termen (vb: Sami Mehdi = voorzitter CD&V  Christen democratisch en Vlaams) +
inzichtsvraag + mening

- vooraf: situering: ruimtelijk en tijdsindeling

RUIMTELIJK

o Eerste 3 lessen  algemene Europese geschiedenis
o Daarna voornamelijk Belgische geschiedenis
o Late middeleeuwen grote invloed op Europa
o Europa was de bakermat vr de westerse beschaving.
 Sociaaleconomisch ook belangrijke rol
 dmv veel kolonies.
 ook industrieel waren ze de top.



o VANDAAG: niet meer zo toonaangevend  moeten hun best doen want
veel uitdagingen & concurr. (US, CH,..)
o Op cultureel terrein (redelijk toonaangevend)
o Wetenschap, technologie & industrie  hinken achteruit op
andere werelddelen
o Achteruitgang kwaliteit onderwijs
o Klimaattransitie (US steekt voorbij)
o Productie elektrische auto’s….

TIJD

o Late middeleeuwen (12de/13de eeuw)
o Moderne tijden (+/- 1450 - 1648)  tijden zijn sterk moderniserend tov
late middeleeuwen
o Belangrijke doorbraken id wetenschap
 Vb; uitvinding boekdrukkunst
o 1648 = Europees vrede gesloten na de godsdienstoorlogen (tss
protestanten & katholieken)
o Vredesbestand = Europa onderverdeeld tss katholieke en
protestantse landen
 Overgangsperiode v oud regime nr hedendaagse tijd
 Oud regime = late middeleeuwen en moderne tijd
o Overgangsperiode = 1648 – 1789 (FRANSE REVOLUTIE)
o Franse revolutie = cesuur (kantelmoment)
o Verlichtingsdenken aanwezig tijdens overgangsperiode
o Basis vr liberale westerse democratie en rechtsstaat
o Industriële revolutie



o Hedendaagse periode (1789 - …
o Kan onderverdeeld worden, maar benoemen we niet specifiek (in
deze lessen)


1

,Opm: over tijd en ruimtelijke indeling  bepaalde wetenschappen en historici interpreteren
bepaalde tijden anders.

Vb; late middeleeuwen werden vroeger als negatieve periode gezien (geweld, ..) werden door
verlichtingsdenkers ‘the dark ages’ genoemd.

LATER: correctie  late middeleeuwen = pre moderne tijden (groot verschil in woordgebruik =
appreciatie lag anders) (late middeleewen = 1ste universiteiten werden opgericht + rijkdom steden
(handel drijven, ..))


1) DE GROTE AANWEZIGHEID VAN GEWELD:
1.1. Het criminele geweld.

Middeleeuwen = ‘the dark ages’

o Geweld = alledaags & normaal fenomeen (id middeleeuwen)
o 1ste vorm v geweld = crimineel geweld
 Moorden, diefstal, etc…

REDENEN:

o TALIO RECHT = oog om oog, tand om tand
 Mensen namen recht in eigen handen =
recht vd sterkste
 = ANARCHIE = wetteloosheid, wetten
tellen niet, men neemt het recht in
eigen handen
 Strafwetgeving was onvoldoende
ontwikkeld
- STRAFWETBOEKEN: onvoldoende ontwikkeld
(Strafwetboek; dit misdrijf = deze straf)
- RECHTSPRAAK  niet aanwezig
= voor rechter komen + recht op
verdediging

(Maken van wetten; beschermen zwakken i/d
samenleving)


o Er bestonden nog GEEN STATEN (zoals we die nu kennen)
o België, Nederland, Frankrijk,. Bestonden niet
o Europa = lappendeken van regionale gebieden
en steden
o NU; moderne staten hebben het monopolie v geweld.
 H politiediensten, leger, …
 Alleen zij kunnen gebruik maken v geweld.
Milities = bij wet verboden
(Alleen staat mag ‘geweld’ oprichten)

= staat kan dus met geweld wetten afdwingen
(vb; u mag niet vermoorden – dan grijpt staat
in via politiediensten)

o Er was geen georganiseerd geweld dus burger
‘grepen’ zelf in


2

, ACTUALITEIT:

Staten waar er geen georganiseerd geweld is  vb MEXICO:
drugskartels zij nemen macht over en eisen monopolie op
geweld = er heerst ANARCHIE (folteren, geweld op
willekeurige basis zonder dat staat nog kan ingrijpen 
zwakkeren zijn er de dupe van)

BELGIË  probleem met toepassing v rechtspraak

- Gerechtelijk apparaat werkt niet nr behoren
- Dossiers in rechtbanken staan onder water +
beschimmeld
- Gerechtelijk apparaat = niet gedigitaliseerd
- Te weinig rechters, te veel werk
- Overbevolking v/d gevangenissen = straffen w
n/ uitgevoerd.
-  Doordat budgetten vr justitie zijn
verwaarloosd.
- Er wordt meer en meer geweld gebruikt dr
jongeren




1.2. De onmenselijke folteringen.

Zeer gebruikelijk i/d late middeleeuwen

o Folteren
o Wnr mensen ondervraagd werden
 op vraag vd kerk en de staat
Vb; kritiek op de kerk = opgepakt en
ondervraagd dmv foltering

Inquisitie = diepgaand onderzoek dmv
foltering door de kerk (rechtbank vd rooms-
katholieke kerk)

 Het katholiek-religieuze geweld tegenover de heidenen of de "ongelovigen".

Zeer vaak voorkomend in die tijd, dag van vandaag nog steeds aanwezig

1.3. Het religieuze geweld tegenover de Joden:

 De complexe relatie tussen de Joden en de katholieken: het religieuze
antisemitisme.

o Verband tss beide religies
 Joden en Katholieken baseren zich op het oude testament  hebben
zelfde god
 Joden die op de vlucht zijn uit Egypte op zoek nr het beloofd land 
ISRAËL
 Vanaf dan conflicten tussen Joden en Palestijnen
 Meningsverschil tss joden en christenen vanaf periode van het
nieuwe testament

3

,  Nieuw testament = gaat over leven Jezus Christus
 Jezus wordt beschouwd als MESIAS dr christenen
(MESIAS = verlosser op aarde)

 Christenen hebben Joden altijd beschuldigd op moord
Jezus Christus.
 Joden werden beschuldigd v godsmoordenaars

ACTUALITEIT:
Katholieke kerk heeft dat in haar officiële leer
opgenomen tot 1960

o Joden werden vervloekt
 Op dat moment ontstaat een religieus
antisemitisme.
 Antisemitisme = Jodenhaat
  werd ondersteund door de toenmalige
koningen.

 Er werden discriminerende maatregelen tov joden
opgenomen in Katholieke concilie
o Concilie = bijeenkomst v kerkelijke leiders. (Paus,
priesters, bisschoppen, event wetenschappers) houdt zich
bezig met interpretatie en invulling v katholieke leer.
o Tijdens concilie in 1215
 Kerk heeft besloten tot nemen v
discriminerende maatregelen tov
joden.
 Joden mochten geen landbouwgrond bewerken.
(Want landbouwgrond werd toen vaak
ingezegend)
 Joden mochten niet studeren en toenmalige
universiteiten. (Toen allemaal katholiek)
 Geen openbare functies uitoefenen
 Verplicht om in bepaalde wijken te gaan wonen
(getto’s)
 Bepaald kentekens dragen




 De discriminerende maatregelen tegenover de Joden en de gevolgen daarvan: de
aanzetten tot haat en geweld.

(zie discriminerende maatregelen in vorige punt)

 Men maakt van die bevolkingsgroep een andere groep.
o Dmv het anders zijn te beklemtonen
 = polarisatie (verwijdering)
 Je creëert een wij/zij gevoel, je duwt een bevolkingsgroep
weg.
 Je gaat niet in dialoog
 Onbekend is onbemind.  je creëert een onbekende groep
 Geeft aanleiding tot haat (vaak voorafgaand aan racisme)


= discriminerende maatregelen had polarisatie tot het gevolg




4