BOVENSTE EXTREMITEIT - THEORIE
Hoofdstuk 1 - Nekklachten
1. Inleiding
1.1. Voorbeeldcasus
Casus 1:
Man 65 jaar, klaagt van nekpijn rechts, zonder uitstraling naar de arm, zonder hoofdpijn. Deze nekpijn is
vrij plots ontstaan op een ochtend, nu een 3-tal maanden geleden. Er was toen forse nekpijn, met lichte
dwangstand van het hoofd naar links. Vandaag is er bij lateroflexie naar rechts nog steeds stekende pijn,
waardoor de beweging haast onmogelijk is. Er is ook een beperking van de rechts rotatie. Hij ervaart
veel last met slapen, want hij kan moeilijk een comfortabele houding innemen.
Medicatie: Bloedverdunners en een puffer voor astma. Hij heeft al een tijdje NSAIDs genomen, maar
deze hadden weinig effect.
Op het examen moet je de nekklachten kunnen opdelen volgens de verschillende classificaties en hierbij
je verantwoording kunnen geven.
Casus 2 en 3:
Dame, 48 jaar Dame, 37 jaar
neklast , bilateraal, uitstralend naar beide Neklast, unilateraal links. Sinds een 10-tal weken.
schouders Deze klachten werden voelbaar na het slapen in
Geen uitstraling verder naar de armen de zetel. Daarbij lag haar hoofd lange tijd in
Werkt momenteel in een kledingwinkel, heeft lateroflexie naar links.
voordien in de horeca gewerkt Bij het wakker worden had ze erg veel pijn. Deze
Al geruime tijd, met wisselend verloop. Goede en is nu al wat minder hevig, maar ze ondervindt
minder goede episodes wisselen elkaar af. toch nog wel een vastzittend gevoel aan de
linkerkant.
Er is geen uitstraling naar de armen.
Waarin verschillen deze 2 patiënten?
- Ontstaansmoment
- Duur van de klacht, het beloop en de evolutie
- Bilateraal versus unilateraal
Deze hebben dus elk een andere aanpak nodig.
1
,1.2. Classificaties
Neck pain task force classification
Quebec Task Force 2008
2
,Neck pain guideline - revisie 2017 (Blanpied et al.)
4 componenten:
1. Medische screening
2. Evaluatie, conform ICD en ICF
3. Bepalen van condition stage (acuut, subacuut, chronisch)
4. Bepalen van therapeutische strategie
A) Component 1: Medische screening
Doel: is de patiënt zijn conditie wel geschikt voor verdere evaluatie/onderzoek?
B) Generieke rode vlaggen
- Onbegrepen tekenen of symptomen na een (recent) trauma
- Koorts (langere tijd en onverklaarbaar)
- Recent gewichtsverlies (>5 kg/maand, onverklaarbaar)
- Langdurig gebruik corticoïden (link: osteoporose)
- Constante pijn, die niet afneemt in rust of bij verandering van positie
- Voorgeschiedenis maligniteit
- Nachtelijke pijn, niet beïnvloedbaar door houding/beweging
- Uitgebreide neurologische tekenen en symptomen
3
, Rode vlaggen met mogelijke serieuze pathologie:
Mogelijke pathologie Bijhorende rode vlaggen
Fractuur Oudere leeftijd, voorgeschiedenis van trauma, corticosteroïden
gebruik, osteoporose
Vertebrale arteriële dissectie Cerebrovasculaire symptomen en tekenen
Letsel aan spinaal kanaal of Neurologische symptomen bv. wijdverspreide neurologische
cervicale myelopathie tekenen in beide armen of benen, oa. sensorische deficieten of
verlies van spierkracht in de ledematen en darm of blaas
dysfuncties
Infectie (inclusief Symptomen en tekenen van infectie (bv. koorts, nachtelijk zweten),
urineweginfectie of risicofactoren voor infectie (bv. onderliggend ziekteproces,
huidinfectie) immunosuppressie, penetrerende wond, intraveneus
drugsmisbruik, blootstelling aan infectieziekten)
Neoplasma Voorgeschiedenis van maligniteit, geen verbetering na 1 maand
behandeling, onverklaard gewichtsverlies, leeftijd > 50 jaar,
dysfagie, hoofdpijn, braken
Systemische aandoening Hoofdpijn, koorts, unilaterale huiduitslag, brandende pijn, jeuk
(herpes zoster, ankylose,
spondylitis, inflammatoire
artritis, rheumatoide artritis
4
Hoofdstuk 1 - Nekklachten
1. Inleiding
1.1. Voorbeeldcasus
Casus 1:
Man 65 jaar, klaagt van nekpijn rechts, zonder uitstraling naar de arm, zonder hoofdpijn. Deze nekpijn is
vrij plots ontstaan op een ochtend, nu een 3-tal maanden geleden. Er was toen forse nekpijn, met lichte
dwangstand van het hoofd naar links. Vandaag is er bij lateroflexie naar rechts nog steeds stekende pijn,
waardoor de beweging haast onmogelijk is. Er is ook een beperking van de rechts rotatie. Hij ervaart
veel last met slapen, want hij kan moeilijk een comfortabele houding innemen.
Medicatie: Bloedverdunners en een puffer voor astma. Hij heeft al een tijdje NSAIDs genomen, maar
deze hadden weinig effect.
Op het examen moet je de nekklachten kunnen opdelen volgens de verschillende classificaties en hierbij
je verantwoording kunnen geven.
Casus 2 en 3:
Dame, 48 jaar Dame, 37 jaar
neklast , bilateraal, uitstralend naar beide Neklast, unilateraal links. Sinds een 10-tal weken.
schouders Deze klachten werden voelbaar na het slapen in
Geen uitstraling verder naar de armen de zetel. Daarbij lag haar hoofd lange tijd in
Werkt momenteel in een kledingwinkel, heeft lateroflexie naar links.
voordien in de horeca gewerkt Bij het wakker worden had ze erg veel pijn. Deze
Al geruime tijd, met wisselend verloop. Goede en is nu al wat minder hevig, maar ze ondervindt
minder goede episodes wisselen elkaar af. toch nog wel een vastzittend gevoel aan de
linkerkant.
Er is geen uitstraling naar de armen.
Waarin verschillen deze 2 patiënten?
- Ontstaansmoment
- Duur van de klacht, het beloop en de evolutie
- Bilateraal versus unilateraal
Deze hebben dus elk een andere aanpak nodig.
1
,1.2. Classificaties
Neck pain task force classification
Quebec Task Force 2008
2
,Neck pain guideline - revisie 2017 (Blanpied et al.)
4 componenten:
1. Medische screening
2. Evaluatie, conform ICD en ICF
3. Bepalen van condition stage (acuut, subacuut, chronisch)
4. Bepalen van therapeutische strategie
A) Component 1: Medische screening
Doel: is de patiënt zijn conditie wel geschikt voor verdere evaluatie/onderzoek?
B) Generieke rode vlaggen
- Onbegrepen tekenen of symptomen na een (recent) trauma
- Koorts (langere tijd en onverklaarbaar)
- Recent gewichtsverlies (>5 kg/maand, onverklaarbaar)
- Langdurig gebruik corticoïden (link: osteoporose)
- Constante pijn, die niet afneemt in rust of bij verandering van positie
- Voorgeschiedenis maligniteit
- Nachtelijke pijn, niet beïnvloedbaar door houding/beweging
- Uitgebreide neurologische tekenen en symptomen
3
, Rode vlaggen met mogelijke serieuze pathologie:
Mogelijke pathologie Bijhorende rode vlaggen
Fractuur Oudere leeftijd, voorgeschiedenis van trauma, corticosteroïden
gebruik, osteoporose
Vertebrale arteriële dissectie Cerebrovasculaire symptomen en tekenen
Letsel aan spinaal kanaal of Neurologische symptomen bv. wijdverspreide neurologische
cervicale myelopathie tekenen in beide armen of benen, oa. sensorische deficieten of
verlies van spierkracht in de ledematen en darm of blaas
dysfuncties
Infectie (inclusief Symptomen en tekenen van infectie (bv. koorts, nachtelijk zweten),
urineweginfectie of risicofactoren voor infectie (bv. onderliggend ziekteproces,
huidinfectie) immunosuppressie, penetrerende wond, intraveneus
drugsmisbruik, blootstelling aan infectieziekten)
Neoplasma Voorgeschiedenis van maligniteit, geen verbetering na 1 maand
behandeling, onverklaard gewichtsverlies, leeftijd > 50 jaar,
dysfagie, hoofdpijn, braken
Systemische aandoening Hoofdpijn, koorts, unilaterale huiduitslag, brandende pijn, jeuk
(herpes zoster, ankylose,
spondylitis, inflammatoire
artritis, rheumatoide artritis
4
