Samenvatting: Penologie
Daphné De Loof
1ste master criminologie 2024-2025
1
,INHOUDSTAFEL
Deel 1: Algemene lessen
Hoofdstuk 0: Introductie Penologie..………………………………………………………………………3
Hoofdstuk 1: Straftheorieën …………………………………………………………………………………7
Hoofdstuk 2: Factoren bij bestraffing…………………………………………………………………….17
Hoofdstuk 3: Effectiviteit van straffen en maatregelen………………………………………………29
Hoofdstuk 4: (Inter)nationale standaarden en toezichten ………………………………………….37
Hoofdstuk 5: Effecten van detentie en ASM op gestrafte……………………………………………47
Hoofdstuk 6: Nordic exceptionalism and comparative penology…………………………………57
Hoofdstuk 7: Effecten van detentie en ASM op context …………………………………………….61
Hoofdstuk 8: Kleinschalige detentie ……………………………………………………………………...69
Hoofdstuk 9: Suïcide in detentie ………………………………………………………………………….73
Hoofdstuk 10: Drugs(beleid) in detentie ………………………………………………………………...79
Deel 2: Zelfstudie Howardreizen
Aparte bundel
2
,Deel 1: Lessen
Hoofdstuk 0: Introductie penologie
Penologie = de leer van het straffen met focus op volwassen daders
maar … een beladen term (wie heeft het recht van spreken?)
… dé penologie bestaat niet - wie bepaalt een ‘goede’ straf?
Straffen is een eeuwenoude en alledaagse praktijk met enkele opvoedkundige principes:
- evenredig (met de gebeurtenis)
- zinvol (nut hebben)
- onmiddellijk (niet wachten)
- consequent (altijd gelijk en correct)
- aangepast (aan de situatie en persoon)
Verschillen tussen alledaagse straffen en straffen in het strafrecht:
→ wettelijk apparaat
→ gebruik van dwang
→ bureaucratisch proces
→ gespecialiseerd personeel
Definities van ‘een straf’:
- “… een leed door de wet bepaald en door de rechterlijke macht opgelegd als een sanctie wegens
een gepleegd misdrijf”
- “... the legal process whereby violators of the criminal law are condemned and sanctioned in
accordance with specified legal categories and procedures”
- “... is punishment for crime, imposed by the judiciary in accordance with penal law, and
administered by penal institutions such as prisons and the probation service”
3
, De 7 kenmerken van straf – Walker (1991)
1. Er wordt ‘iets’ toegebracht aan een ander, dat onaangenaam is
2. Het toebrengen van de straf is intentioneel en gebeurt om een bepaalde reden
3. Degenen die de straf opleggen, hebben daartoe het recht
4. De straf wordt opgelegd omwille van een daad of een omissie, die een overtreding van
een wet, een regel of een gewoonte inhoudt
5. Degene die gestraft wordt heeft de inbreuk vrijwillig gepleegd
6. De redenen om te straffen moeten te rechtvaardigen zijn
7. Het beschouwen als straf, is afhankelijk van wat de opvatting van de bestraffer
Vanuit welk oogpunt wordt naar penologie en straffen gekeken?
Twee stromingen:
1. Empirisch-beschrijvend: wat is penologie?
° inhoud van de diverse sancties
° rechtstheoretische en -filosofische ideeën
° doelen
° effectiviteit van de straf
⇒ Straf-technisch
2. Theoretisch-conceptueel: relatie tussen de samenleving en bestraffing
° bestraffen als een sociaal fenomeen
° kijkt naar de rol van penologie in het sociale leven
⇒ Sociologisch discours
vb. Garland als bestraffingssocioloog: “… that body of thought which
explores the relations between punishment and society, its purpose
being to understand punishment as a social phenomenon and thus trace
its role in social life”
4
Daphné De Loof
1ste master criminologie 2024-2025
1
,INHOUDSTAFEL
Deel 1: Algemene lessen
Hoofdstuk 0: Introductie Penologie..………………………………………………………………………3
Hoofdstuk 1: Straftheorieën …………………………………………………………………………………7
Hoofdstuk 2: Factoren bij bestraffing…………………………………………………………………….17
Hoofdstuk 3: Effectiviteit van straffen en maatregelen………………………………………………29
Hoofdstuk 4: (Inter)nationale standaarden en toezichten ………………………………………….37
Hoofdstuk 5: Effecten van detentie en ASM op gestrafte……………………………………………47
Hoofdstuk 6: Nordic exceptionalism and comparative penology…………………………………57
Hoofdstuk 7: Effecten van detentie en ASM op context …………………………………………….61
Hoofdstuk 8: Kleinschalige detentie ……………………………………………………………………...69
Hoofdstuk 9: Suïcide in detentie ………………………………………………………………………….73
Hoofdstuk 10: Drugs(beleid) in detentie ………………………………………………………………...79
Deel 2: Zelfstudie Howardreizen
Aparte bundel
2
,Deel 1: Lessen
Hoofdstuk 0: Introductie penologie
Penologie = de leer van het straffen met focus op volwassen daders
maar … een beladen term (wie heeft het recht van spreken?)
… dé penologie bestaat niet - wie bepaalt een ‘goede’ straf?
Straffen is een eeuwenoude en alledaagse praktijk met enkele opvoedkundige principes:
- evenredig (met de gebeurtenis)
- zinvol (nut hebben)
- onmiddellijk (niet wachten)
- consequent (altijd gelijk en correct)
- aangepast (aan de situatie en persoon)
Verschillen tussen alledaagse straffen en straffen in het strafrecht:
→ wettelijk apparaat
→ gebruik van dwang
→ bureaucratisch proces
→ gespecialiseerd personeel
Definities van ‘een straf’:
- “… een leed door de wet bepaald en door de rechterlijke macht opgelegd als een sanctie wegens
een gepleegd misdrijf”
- “... the legal process whereby violators of the criminal law are condemned and sanctioned in
accordance with specified legal categories and procedures”
- “... is punishment for crime, imposed by the judiciary in accordance with penal law, and
administered by penal institutions such as prisons and the probation service”
3
, De 7 kenmerken van straf – Walker (1991)
1. Er wordt ‘iets’ toegebracht aan een ander, dat onaangenaam is
2. Het toebrengen van de straf is intentioneel en gebeurt om een bepaalde reden
3. Degenen die de straf opleggen, hebben daartoe het recht
4. De straf wordt opgelegd omwille van een daad of een omissie, die een overtreding van
een wet, een regel of een gewoonte inhoudt
5. Degene die gestraft wordt heeft de inbreuk vrijwillig gepleegd
6. De redenen om te straffen moeten te rechtvaardigen zijn
7. Het beschouwen als straf, is afhankelijk van wat de opvatting van de bestraffer
Vanuit welk oogpunt wordt naar penologie en straffen gekeken?
Twee stromingen:
1. Empirisch-beschrijvend: wat is penologie?
° inhoud van de diverse sancties
° rechtstheoretische en -filosofische ideeën
° doelen
° effectiviteit van de straf
⇒ Straf-technisch
2. Theoretisch-conceptueel: relatie tussen de samenleving en bestraffing
° bestraffen als een sociaal fenomeen
° kijkt naar de rol van penologie in het sociale leven
⇒ Sociologisch discours
vb. Garland als bestraffingssocioloog: “… that body of thought which
explores the relations between punishment and society, its purpose
being to understand punishment as a social phenomenon and thus trace
its role in social life”
4
