Psychologie BOK3
Sociale psychologie
Sociale psychologie is een tak van de psychologie die zich verdiept in de invloed van sociale
variabelen en cognities op individueel gedrag en sociale interacties.
- Hoe beïnvloeden individuen elkaar – bijv. ook gekeken naar welke krachten mensen
samenbrengen in vriendschappen en hoe mensen samenwerken en conflicten oplossen
Hoe beïnvloed de sociale situatie ons gedrag en dus hoe verken je/sluit je aan bij de leefwereld van
de burger/degene waarvoor het bedoeld is?
Interpersoonlijke waarneming
!! Sleuteltheorie m.b.t. sociale waarneming = het waarnemen en interpreteren van gevoelens,
gedachten en intenties bij anderen en op basis daarvan die andere personen beoordelen
1. Factoren bij de waargenomene
2. Waarnemingsprincipes
3. Factoren in de sociale context
4. Factoren bij de waarnemer
5. Attributietheorie
1. Factoren bij de waargenomene
Hoe groter de overeenkomst tussen waarnemer en degene die waargenomen wordt des te positiever
is de waardering van de waarnemer.
Bij waarnemen van personen wordt gelet op:
a) Demografische eigenschappen (sekse, leeftijd, sociale klasse, cultuur, godsdienst, huidskleur)
b) Eigenschappen van de sociale rol (vader, moeder, agent, docent, vrijheidsstrijder, terrorist)
c) Uiterlijke eigenschappen (dik, dun, geschoren, kleding, uiterlijke verzorging)
d) Karaktereigenschappen (zachtaardig, kwaadaardig, spraakzaam)
e) Eigenschappen emoties (verdrietig, vrolijk, strijdbaar, agressief)
f) Motieven (wat beweegt die persoon)
2. Waarnemingsprincipes
Sociale cognitie (het oordeel om de ‘ander’ als vriend of als vijand te beschouwen) heeft ook te
maken met:
, * Principe van openheid (disclosure) (mensen willen elkaar nader leren kennen, vertrouwen elkaar,
jezelf laten zien);
* Principe van nabijheid (wat is de kans op contact) maar door social media veranderd;
* Principe van gelijkheid (mensen die dezelfde interesses, opvattingen of ervaringen hebben trekken
aan)
3. Factoren in de sociale context
Sociale cognitie heeft ook te maken met contextfactoren:
- Primacy-effect: allereerste informatie is vaak doorslaggevend
- Recency-effect: laatste informatie blijft ook meestal hangen
- Halo-effect: uitstralingseffect van een centrale (positieve) eigenschap die gecombineerd
wordt met andere eigenschappen
- Horn effect: uitstralingseffect van een centrale (negatieve) eigenschap die gecombineerd
wordt met andere eigenschappen
4. Factoren bij de waarnemer
Sociale cognitie heeft ook te maken met schemavorming bij de waarnemer:
Als een cognitief schema over een individu is gevormd (daar zijn veel oude mensen) dan
- aandacht: krijgt huidig gedrag van de geobserveerde dat dit schema bevestigt meer de
aandacht
- geheugen: herinnert de waarnemer zich vooral gedrag uit het verleden dat bij dit schema
past
- beoordeling: wordt nieuw gedrag beoordeeld en in dat schema ingepast
Factoren bij de waarnemer volgens Albert Bandura
LEREN DOOR OBSERVATIE / SOCIAAL LEREN
Leren door observatie en imitatie
Volgens Albert Bandura
Sociale Cognitie
De sociaal-cognitieve leertheorie van Albert Bandura vanuit het behavioristische perspectief
- Je maakt keuzes omdat je een voorbeeld hebt gezien, dat is modelleren
BV kinderen nemen gewelddadig gedrag over na het gezien te hebben
Naast de directe ervaring, vindt leren plaats door naar het gedrag van iemand anders te kijken, een
model.
- BV in nieuwe situaties waar we zelf geen ervaring mee hebben
Sociale psychologie
Sociale psychologie is een tak van de psychologie die zich verdiept in de invloed van sociale
variabelen en cognities op individueel gedrag en sociale interacties.
- Hoe beïnvloeden individuen elkaar – bijv. ook gekeken naar welke krachten mensen
samenbrengen in vriendschappen en hoe mensen samenwerken en conflicten oplossen
Hoe beïnvloed de sociale situatie ons gedrag en dus hoe verken je/sluit je aan bij de leefwereld van
de burger/degene waarvoor het bedoeld is?
Interpersoonlijke waarneming
!! Sleuteltheorie m.b.t. sociale waarneming = het waarnemen en interpreteren van gevoelens,
gedachten en intenties bij anderen en op basis daarvan die andere personen beoordelen
1. Factoren bij de waargenomene
2. Waarnemingsprincipes
3. Factoren in de sociale context
4. Factoren bij de waarnemer
5. Attributietheorie
1. Factoren bij de waargenomene
Hoe groter de overeenkomst tussen waarnemer en degene die waargenomen wordt des te positiever
is de waardering van de waarnemer.
Bij waarnemen van personen wordt gelet op:
a) Demografische eigenschappen (sekse, leeftijd, sociale klasse, cultuur, godsdienst, huidskleur)
b) Eigenschappen van de sociale rol (vader, moeder, agent, docent, vrijheidsstrijder, terrorist)
c) Uiterlijke eigenschappen (dik, dun, geschoren, kleding, uiterlijke verzorging)
d) Karaktereigenschappen (zachtaardig, kwaadaardig, spraakzaam)
e) Eigenschappen emoties (verdrietig, vrolijk, strijdbaar, agressief)
f) Motieven (wat beweegt die persoon)
2. Waarnemingsprincipes
Sociale cognitie (het oordeel om de ‘ander’ als vriend of als vijand te beschouwen) heeft ook te
maken met:
, * Principe van openheid (disclosure) (mensen willen elkaar nader leren kennen, vertrouwen elkaar,
jezelf laten zien);
* Principe van nabijheid (wat is de kans op contact) maar door social media veranderd;
* Principe van gelijkheid (mensen die dezelfde interesses, opvattingen of ervaringen hebben trekken
aan)
3. Factoren in de sociale context
Sociale cognitie heeft ook te maken met contextfactoren:
- Primacy-effect: allereerste informatie is vaak doorslaggevend
- Recency-effect: laatste informatie blijft ook meestal hangen
- Halo-effect: uitstralingseffect van een centrale (positieve) eigenschap die gecombineerd
wordt met andere eigenschappen
- Horn effect: uitstralingseffect van een centrale (negatieve) eigenschap die gecombineerd
wordt met andere eigenschappen
4. Factoren bij de waarnemer
Sociale cognitie heeft ook te maken met schemavorming bij de waarnemer:
Als een cognitief schema over een individu is gevormd (daar zijn veel oude mensen) dan
- aandacht: krijgt huidig gedrag van de geobserveerde dat dit schema bevestigt meer de
aandacht
- geheugen: herinnert de waarnemer zich vooral gedrag uit het verleden dat bij dit schema
past
- beoordeling: wordt nieuw gedrag beoordeeld en in dat schema ingepast
Factoren bij de waarnemer volgens Albert Bandura
LEREN DOOR OBSERVATIE / SOCIAAL LEREN
Leren door observatie en imitatie
Volgens Albert Bandura
Sociale Cognitie
De sociaal-cognitieve leertheorie van Albert Bandura vanuit het behavioristische perspectief
- Je maakt keuzes omdat je een voorbeeld hebt gezien, dat is modelleren
BV kinderen nemen gewelddadig gedrag over na het gezien te hebben
Naast de directe ervaring, vindt leren plaats door naar het gedrag van iemand anders te kijken, een
model.
- BV in nieuwe situaties waar we zelf geen ervaring mee hebben
