Bovine respiratory disease (BRD)
Algemeen
- Enzoö'sche bronchopneumonie “shipping fever”
- 100% morbiditeit en 11 – 55 % mortaliteit
- Een van de meest voorkomende virale infec'es bij Bo.
- Mul$factorieel probleem
E8ologie
- Mul'factorieel: meerdere omgevingsfactoren en meerdere pathogenen moeten aanwezig zijn om
infec'e te krijgen, maar begint vaak met virale infec'e die bacterieel secundair wordt
gecompliceerd
Viraal
Enkel AHS tropisme
- BRSV: Bovien respiratoir syncy'eel virus “pinkengriep”
- PI3: Parainfluenza 3 “shipping fever”
- BCV: Boviene coronavirus
- BAV3: Boviene adenovirus type 3
- IDV: Influenza D virus
O.a. AHS tropisme
- BHV1: boviene herpesvirus 1 (IBR)
- BHV4: boviene herpesvirus 4
- BVDV: boviene virale diarree virus
- BTV: blauwtongvirus
Bacterieel
- Pasteurella, Mannheimia, Histophilus, Mycoplasma’s
Schimmels
- Aspergillus sp
Parasieten
- Dictyocaulus viviparus
, Virussen met enkel tropisme AHS
BRS & PI3V (boviene respiratoir syncy'eel virus “pinkengriep” & parainfluenza 3 “shipping fever”)
- Paramyxoviridae: -ssRNA, monopar'et (geen gesegmenteerd genoom)
- Envelop: gevoelig aan detergenten
- Tot 100% seroprevalen'e
- BRSV kan op zichzelf BRD en pneumonie induceren
- PI3 meer mul'factorieel bij BRD
BAV3: boviene adenovirus type 3
- Adenoviridae: dsDNA
- Geen envelop: resistent in de omgeving
- Belang in BRD eerder mul'factorieel
IDV: Influenza D virus
- Orthomyxoviridae: -ssRNA, gesegmenteerd (mul'par'et)
- Envelop: gevoelig aan detergenten
- Belang in BRD eerder mul'factorieel
Virussen met oa tropisme AHS
BHV1: boviene herpesvirus 1 (IBR) en 4
- Herpesviridae: dsDNA, laten$e
- Envelop: gevoelig aan detergenten
- BHV1: bestrijdingsprogramma
- BHV4: postpartum metri's
BVDV: Boviene virale diarree virus
- Pes'virus: +ssRNA
- Envelop: gevoelig aan detergenten
- Bestrijdingsprogramma
BTV: blauwtongvirus
- Reoviridae: dsRNA
- Geen envelop: resistent in de omgeving
- Vector borne
BCV: boviene coronavirus
- Coronaviridae: +ssRNA
- Envelop: gevoelig aan detergenten
- Tropisme switch: vroeger vnl GI symptomen, maar nu ook AH à vermeerdering in GI & AHS
- Belang in BRD mul'factorieel
, Tranmissie
Infec$e
- Aërogeeen: inademen (BRSV, IP 3 en IDV)
- Direct of indirect
- Omgeving (BAV 3: geen enveloppe à overleea lang in omgeving)
- Vectoren (BTV)
- Dragers : persistent geïnfecteerd met con'nue uitscheiding (BRSV) en laten'e (BHV 1)
Transmissie
- Binnen bedrijf: circula'e binnen adulte popula'e met subklinisch verloop à bron van infec'e
- Grote virale vermeerdering bij kalces vanaf verlies colostrale immuniteit à jonge kalces scheiden
van iets oudere dieren
Pathogenese
- Infec'e door inademen viruspar'kels
- Infec'e beperkt tot bovenste AH wegen à kan uitbreiden naar infec'e bovenste en onderste
- Infec'e bovenste en onderste
- Indien je goede fysische barrière hebt (goede mucuslaag van goede kwaliteit die voldoende dik is
met func'oneel trilhaarepitheel) worden veel viruspar'kel gevangen en afgevoerd naar keel à
inslikken + neutraliseren
- Bij gezonde fysische barrière wegen dierfactoren door
- Bij slechte fysische barrière wegen pathogenen door
, Pathogenese – naïef dier – immuun dier
Zie EHV: exact hetzelfde verloop en zelfde tekening als bij equine influenza virus
Pathogenese – secundaire bacteriële infec8es
Zie ook EHV
Pathogenese – hyperacuut verloop
- Overreac'e immuunsysteem
- Vnl bij BWB: gene'sche factor + verhouding long/lichaam verstoord door grote spiermassa
- Virus – complement complexvorming: ac'veren mastcellen à laten granules met cytotoxische
producten (perforines) vrij à beschadigen andere cellen met meer inflamma'e tot gevolg (vicieuze
cirkel)
- Runderen s'kken door de grote inflamma'e binnen enkele uren na infec'e
Symptomen
Duur en ernst aiankelijk van of er al dan niet secundaire bacteriële complica'e zijn,…
- Korte incuba'eperiode (1-3 d)
- Depressie/lethargie: aiangende oren
- Koorts
- Indien infec'e tot in longen: hyperpnee en of dyspnee
- Hoesten
- Conjunc'vi's: verhoogde tranenvloei
- Rhini's/pharyngi's: sereuze tot mucopurulente (indien bacterieel) neusvloei
- Cyano'sche mucosae
Algemeen
- Enzoö'sche bronchopneumonie “shipping fever”
- 100% morbiditeit en 11 – 55 % mortaliteit
- Een van de meest voorkomende virale infec'es bij Bo.
- Mul$factorieel probleem
E8ologie
- Mul'factorieel: meerdere omgevingsfactoren en meerdere pathogenen moeten aanwezig zijn om
infec'e te krijgen, maar begint vaak met virale infec'e die bacterieel secundair wordt
gecompliceerd
Viraal
Enkel AHS tropisme
- BRSV: Bovien respiratoir syncy'eel virus “pinkengriep”
- PI3: Parainfluenza 3 “shipping fever”
- BCV: Boviene coronavirus
- BAV3: Boviene adenovirus type 3
- IDV: Influenza D virus
O.a. AHS tropisme
- BHV1: boviene herpesvirus 1 (IBR)
- BHV4: boviene herpesvirus 4
- BVDV: boviene virale diarree virus
- BTV: blauwtongvirus
Bacterieel
- Pasteurella, Mannheimia, Histophilus, Mycoplasma’s
Schimmels
- Aspergillus sp
Parasieten
- Dictyocaulus viviparus
, Virussen met enkel tropisme AHS
BRS & PI3V (boviene respiratoir syncy'eel virus “pinkengriep” & parainfluenza 3 “shipping fever”)
- Paramyxoviridae: -ssRNA, monopar'et (geen gesegmenteerd genoom)
- Envelop: gevoelig aan detergenten
- Tot 100% seroprevalen'e
- BRSV kan op zichzelf BRD en pneumonie induceren
- PI3 meer mul'factorieel bij BRD
BAV3: boviene adenovirus type 3
- Adenoviridae: dsDNA
- Geen envelop: resistent in de omgeving
- Belang in BRD eerder mul'factorieel
IDV: Influenza D virus
- Orthomyxoviridae: -ssRNA, gesegmenteerd (mul'par'et)
- Envelop: gevoelig aan detergenten
- Belang in BRD eerder mul'factorieel
Virussen met oa tropisme AHS
BHV1: boviene herpesvirus 1 (IBR) en 4
- Herpesviridae: dsDNA, laten$e
- Envelop: gevoelig aan detergenten
- BHV1: bestrijdingsprogramma
- BHV4: postpartum metri's
BVDV: Boviene virale diarree virus
- Pes'virus: +ssRNA
- Envelop: gevoelig aan detergenten
- Bestrijdingsprogramma
BTV: blauwtongvirus
- Reoviridae: dsRNA
- Geen envelop: resistent in de omgeving
- Vector borne
BCV: boviene coronavirus
- Coronaviridae: +ssRNA
- Envelop: gevoelig aan detergenten
- Tropisme switch: vroeger vnl GI symptomen, maar nu ook AH à vermeerdering in GI & AHS
- Belang in BRD mul'factorieel
, Tranmissie
Infec$e
- Aërogeeen: inademen (BRSV, IP 3 en IDV)
- Direct of indirect
- Omgeving (BAV 3: geen enveloppe à overleea lang in omgeving)
- Vectoren (BTV)
- Dragers : persistent geïnfecteerd met con'nue uitscheiding (BRSV) en laten'e (BHV 1)
Transmissie
- Binnen bedrijf: circula'e binnen adulte popula'e met subklinisch verloop à bron van infec'e
- Grote virale vermeerdering bij kalces vanaf verlies colostrale immuniteit à jonge kalces scheiden
van iets oudere dieren
Pathogenese
- Infec'e door inademen viruspar'kels
- Infec'e beperkt tot bovenste AH wegen à kan uitbreiden naar infec'e bovenste en onderste
- Infec'e bovenste en onderste
- Indien je goede fysische barrière hebt (goede mucuslaag van goede kwaliteit die voldoende dik is
met func'oneel trilhaarepitheel) worden veel viruspar'kel gevangen en afgevoerd naar keel à
inslikken + neutraliseren
- Bij gezonde fysische barrière wegen dierfactoren door
- Bij slechte fysische barrière wegen pathogenen door
, Pathogenese – naïef dier – immuun dier
Zie EHV: exact hetzelfde verloop en zelfde tekening als bij equine influenza virus
Pathogenese – secundaire bacteriële infec8es
Zie ook EHV
Pathogenese – hyperacuut verloop
- Overreac'e immuunsysteem
- Vnl bij BWB: gene'sche factor + verhouding long/lichaam verstoord door grote spiermassa
- Virus – complement complexvorming: ac'veren mastcellen à laten granules met cytotoxische
producten (perforines) vrij à beschadigen andere cellen met meer inflamma'e tot gevolg (vicieuze
cirkel)
- Runderen s'kken door de grote inflamma'e binnen enkele uren na infec'e
Symptomen
Duur en ernst aiankelijk van of er al dan niet secundaire bacteriële complica'e zijn,…
- Korte incuba'eperiode (1-3 d)
- Depressie/lethargie: aiangende oren
- Koorts
- Indien infec'e tot in longen: hyperpnee en of dyspnee
- Hoesten
- Conjunc'vi's: verhoogde tranenvloei
- Rhini's/pharyngi's: sereuze tot mucopurulente (indien bacterieel) neusvloei
- Cyano'sche mucosae
