Samenvatting - Ontwikkelen, leren en onderwijzen 2A LO2

ONTWIKKELEN, LEREN EN ONDERWIJZEN 2A
HOOFDSTUK 1: Naar de basisschool

Kleuteronderwijs

 Ten vroegste vanaf 2 jaar en 6 maanden kan een kind naar het kleuteronderwijs

Maar moet je naar het kleuteronderwijs?

Ja, want het leerplicht is vanaf 5 jaar oud – 3 de kleuterklas. Dit is een verandering dat is ingegaan
vanaf 20 september 2020 – ze willen iedereen gelijke kansen bieden & een verhoging v/d
kleuterparticipatie hebben. In het schooljaar vindt er in de 3 de kleuterklas zelf al een taalscreening
plaats. -> Als je het Nederlands onvoldoende beheerst dan moet je een actief taalintegratietraject
volgen.

Waarom is dat belangrijk?

De kans op problemen in de verdere schoolloopbaan, neemt met stijging v/d leeftijd sterk toe als de
kleuter onvoldoende aanwezig is.

Is er een schoolplicht?

Neen, er is een leerplicht (5j tot 18j) maar geen schoolplicht. Jij kan ook thuisonderwijs volgen.

1. De leerplicht wordt vervroegd

Vanaf het schooljaar 2020-2021 ging de leerplicht vanaf de laatste kleuterklas (5j) in.

Voorwaarden:

 290 halve dagen moet een vijfjarige aanwezig zijn
 Recht op het volgen v. levensbeschouwelijke vakken (jodendom, orthodox, …), geen
verplichting.
 Vanaf september 2021 -> taalscreening (KOALA) -> afgenomen door de school (zorgteam)->
actief taalintegratietraject Nederlands


Verleden -> Invoering tot 14j (1914) & tot 18j (1983) -> steeds verlenging



Hoe zit dat internationaal?

Bulgarije/Denemarken -> Van 5j tot 16j

Duitsland -> 6j tot 19j

 Opmerkelijk! Velen hebben leerplicht tot 15 à 16j

, 2. Naar het eerste leerjaar

 Er is geen minimumleeftijd! De toelatingsklassenraad moet wel advies geven (soms ook CLB).
Ook voor kleuters die voldoende aanwezig waren.
 Voor 6-jarigen: wie het jaar voor de instap in het gewoon lager 290 halve dagen aanwezig
was in het Nederlandstalig kleuteronderwijs en voldoende taalvaardig is. Voor andere
leerlingen geeft de toelatingklassenraad een advies. Bij een negatief advies moet er een
motivatie gegeven worden. Dit advies is niet bindend. De school kan wel het volgen van een
taalintegratietraject opleggen.


Thuisonderwijs – Kan je zomaar je kind thuis laten?

 Je moet jezelf inschrijven.
 Is er nodige materiaal?
 Wat is het schema?
 Bewijs wordt zeker gevraagd!
 Verschil met onderwijs aan huis (gegeven door een LK van school) -> chronisch zieke
kinderen

Vb. Sommige ouders gaan op wereldreis en maken vaak deze keuze.



3. Welke verschillen zijn er tussen kleuter en lager onderwijs?

Kleuteronderwijs

 Hoekenwerk

Lager onderwijs

 Meer regels


Schoolrijp – in de 3de kleuterklas

 Taalvaardig zijn, Vb. het woord ‘maan’
 Motorisch ontwikkeld zijn (fijne en grove motoriek)
 Structureren, Vb. Verschillende letters kunnen onderscheiden (M-A-A-N)
 Bijhouden en reproduceren van elementen die in de ruimte of tijd gegeven zijn
 Goede werkhouding, Vb. Vanaf het 1ste leerjaar moeten ze leren zitten en geconcentreerd
blijven (taakgericht)
 Sociaal vaardig zijn, Vb. samenwerken, antwoorden op vragen, deelnemen

Hoe weet je dat? Wat doen de scholen? – Schoolrijpheidstest

1) Taalscreening (KOALA)
2) SOMS ook schoolrijpheidstesten (wordt per school beslist) – Nagaan of een kind uit het 3 de
kleuterklas binnenkort naar het 1ste leerjaar kan gaan
Vb. de Toeters – De kleuters krijgen een aantal opdrachten rond de lees-, schrijf- en
rekenvoorwaarden. Aan de hand van hun score kan je zien waar ze uitvallen. Er kan dan maar
geoefend worden + dit wil niet zeggen dat het kind niet schoolrijp is.

,  Niet eerlijk! Soms hebben kleuters ook dagen dat het niet goed gaat.



Wat zit er allemaal in een schoolrijpheidstest?

 Visuele oefeningen (verschillen en overeenkomsten zien tss afbeeldingen)
 Auditieve opdrachten: splitsen van woorden in lettergrepen
 Rekenopdrachten: tellen, rekentermen zoals ‘hoogste’ en ‘minder dan’
 Visuo-motoriek: de raamfiguren (10 figuren zo correct mogelijk natekenen)
 Bij de overgang nr het 1ste leerjaar is een goede werkhouding belangrijk!

Een schoolrijpheidstest is niet voldoende om de schoolrijpheid te bepalen!

 Geeft weinig informatie over de situatiegebonden ontwikkeling
 De resultaten kunnen beïnvloed worden door een tal aan factoren

Wat zou je nog kunnen doen?

 Systematische observatie in de kleuterklas -> Kunnen ze taken afwerken? Waar gaat het
moeilijk? Hoe kan ik helpen?
 Bijhouden v. een kindvolgsysteem. -> de ganse ontwikkeling v/h kind
 Gedurende een langere periode observeren – nt een bepaald moment
 Systeem moet verder gebruikt worden in de basisschool



Wat is een goed observatiesysteem?

Vier fasen:

1) Signaleren
2) Analyseren
3) Oplossingen voorbereiden en toepassen
4) (Plan van aanpak)
5) Evalueren

4. De overstap

Wat als jouw kind niet naar het 1ste leerjaar mag?

 De ouders mogen nog altijd zelf beslissen.

Vb. Ieder kind en situatie is anders. Een kind kan ook schoolrijp worden door de overstap te
maken.



Samenwerking tss kleuter en lager

 Ze gaan al eens ontdekken hoe het is om in het eerste leerjaar te zitten. – Welke juffen?
Welke activiteiten?

 Dagverloop = welke symbolen worden er gebruikt, kalenders, klaspop
 Didactische aanpak; hoekenwerk