Hoofdstuk 1: Jagers en boeren en Ontstaan eerste boeren
1.1: Jagers en verzamelaars
Schepping en evolutie:
De Bijbelse en natuurwetenschappelijke verklaringen geven verschillende ideeën over hoe
de mens is ontstaan.
Volgens de bijbel heeft god alles geschapen en volgens de natuurwetenschappelijke
verklaring is alles uit het niets ontstaan.
De eerste mensen:
De eerste mensen, zijn ontstaan in Afrika ongeveer 4 miljoen jaar geleden. Ze leken meer op
apen. Uit deze aapmensen ontwikkelde zich 2 miljoen jaar geleden de eerste echte mensen.
In de loop van de tijd zijn er verschillende mensen ontstaan. De bekendste is de
neanderthaler, die iets grotere hersen hadden dan wij en heel goed kon jagen en tekenen.
Deze zijn uitgestorven net als alle andere menssoorten. Wij behoren tot de enige menssoort
die nog bestaat, de ‘moderne mens’ of homo sapiens. Deze menssoort ontstond ongeveer
200.000 jaar geleden in Afrika en verspreidde zich daarna langzaam over de rest van de
wereld.
Een zwervend bestaan:
Homo sapiens was in het begin een jager-verzamelaar. Deze mensen leefden van de jacht,
de visvangst en het verzamelen van eetbare dingen in de natuur. Jagen, vissen en
verzamelen waren hun bestaansmiddelen. Ze gebruikte hiervoor gereedschappen,
bijvoorbeeld houten stokken met een scherpe punt en gereedschap van dierbotten en steen.
Ze leefde in kleine groepen die voortdurend rondtrokken opzoek naar voedsel. Eetbare
planten en dieren raakte op als zij aan het jagen waren en daarom gingen ze verder trekken.
Binnen de groep ontstond een taakverdeling en er waren geen sociale verschillen,
iedereen had ongeveer dezelfde kleding en spullen. Ze leefde in tenten die makkelijk waren
om mee te nemen als ze zich verplaatsen, ze hadden dus weinig spullen.
Prehistorie en historie:
Archeologen zijn mensen die onderzoeken hoe mensen vroeger leefden door in de grond te
zoeken naar overblijfselen zoals aardwerk en botten. De jager-verzamelaar leefde in de
prehistorie, dat wil zeggen in een periode dat er nog geen schrift was. Uit de prehistorie zijn
veel stenen werktuigen teruggevonden, daarom wordt het ook wel de steentijd genoemd.
Omdat er dus geen schrift was hebben we geen goed beeld van de cultuur van de mensen
in de prehistorie. Daarvoor hebben we geschreven bronnen nodig en omdat die zo belangrijk
zijn, laten we de geschiedenis of historie pas beginnen, als de mensen beginnen met het
schrijven van teksten.
, Leerdoelen 1.1:
Je kunt uitleggen wat het verschil is tussen de Bijbelse en de
natuurwetenschappelijke verklaring van het ontstaan van de mens.
Volgens de bijbel heeft god uit het niets alles geschapen. Hemel en aarde, alle
levende wezens en uiteindelijk ook de mens.
Volgens de natuurwetenschappelijke verklaring is alles uit het niets ontstaan, door
een oerknal en daarna evolutie.
Je kunt uitleggen dat het lastig is om het begin van de geschiedenis van de mens te
bepalen.
Dat komt omdat er geen geschreven boeken of documenten zijn van de allereerste
mensen. We moeten het doen met de dingen die we vinden, zoals botten,
gereedschappen en oude tekeningen.
Je kunt uitleggen hoe jagers-verzamelaars leefden en waarom zij rondtrokken.
Jagers-verzamelaars leefden in kleine groepen een leven waarin ze rondtrokken om
voedsel te vinden. Eetbare planten en dieren raakte op als zij aan het jagen waren en
daarom gingen ze verder trekken.
Je kunt uitleggen dat het ontbreken van schriftelijke bronnen van invloed is op wat we
over de prehistorie weten.
Het ontbreken van schriftelijke bronnen betekent dat we niet alles weten over de
prehistorie. We moeten het doen met de spullen die we vinden, en dit kan het moeilijk
maken om het leven van de mensen toen volledig te begrijpen.
Begrippen 1.1:
Schepping: Het maken van het heelal, de aarde en alle levende wezens, waaronder de
mens, door een god.
Evolutie: Het langzaam ontstaan van plant- en diersoorten.
Neanderthaler: Inmiddels uitgestorven menssoort, die naast de moderne mens heeft
geleefd.
Homo sapiens: De denkende mens, de enige menssoort die tegenwoordig nog op aarde
leeft. Daarom ook wel moderne mens genoemd.
Jager-verzamelaar: Iemand die leeft van de jacht visserij en het verzamelen van eetbare
dingen in de natuur.
Bestaansmiddelen: De manier waarop mensen in hun levensonderhoud voorzien, zoals
landbouw of jagen en verzamelen.
Taakverdeling: De manier waarop de werkzaamheden in een samenleving zijn verdeeld,
bijvoorbeeld tussen mannen en vrouwen.
Sociale verschillen: Verschillen tussen groepen mensen in rijkdom, macht en aanzien.
Prehistorie: Periode waarin een volk geen schrift gebruikt
Cultuur: Alles wat te maken heeft met de ideeën van mensen en de manier waarop ze die
uiten.
Historie: Geschiedenis, de tijd waaruit we geschreven bronnen hebben.
1.1: Jagers en verzamelaars
Schepping en evolutie:
De Bijbelse en natuurwetenschappelijke verklaringen geven verschillende ideeën over hoe
de mens is ontstaan.
Volgens de bijbel heeft god alles geschapen en volgens de natuurwetenschappelijke
verklaring is alles uit het niets ontstaan.
De eerste mensen:
De eerste mensen, zijn ontstaan in Afrika ongeveer 4 miljoen jaar geleden. Ze leken meer op
apen. Uit deze aapmensen ontwikkelde zich 2 miljoen jaar geleden de eerste echte mensen.
In de loop van de tijd zijn er verschillende mensen ontstaan. De bekendste is de
neanderthaler, die iets grotere hersen hadden dan wij en heel goed kon jagen en tekenen.
Deze zijn uitgestorven net als alle andere menssoorten. Wij behoren tot de enige menssoort
die nog bestaat, de ‘moderne mens’ of homo sapiens. Deze menssoort ontstond ongeveer
200.000 jaar geleden in Afrika en verspreidde zich daarna langzaam over de rest van de
wereld.
Een zwervend bestaan:
Homo sapiens was in het begin een jager-verzamelaar. Deze mensen leefden van de jacht,
de visvangst en het verzamelen van eetbare dingen in de natuur. Jagen, vissen en
verzamelen waren hun bestaansmiddelen. Ze gebruikte hiervoor gereedschappen,
bijvoorbeeld houten stokken met een scherpe punt en gereedschap van dierbotten en steen.
Ze leefde in kleine groepen die voortdurend rondtrokken opzoek naar voedsel. Eetbare
planten en dieren raakte op als zij aan het jagen waren en daarom gingen ze verder trekken.
Binnen de groep ontstond een taakverdeling en er waren geen sociale verschillen,
iedereen had ongeveer dezelfde kleding en spullen. Ze leefde in tenten die makkelijk waren
om mee te nemen als ze zich verplaatsen, ze hadden dus weinig spullen.
Prehistorie en historie:
Archeologen zijn mensen die onderzoeken hoe mensen vroeger leefden door in de grond te
zoeken naar overblijfselen zoals aardwerk en botten. De jager-verzamelaar leefde in de
prehistorie, dat wil zeggen in een periode dat er nog geen schrift was. Uit de prehistorie zijn
veel stenen werktuigen teruggevonden, daarom wordt het ook wel de steentijd genoemd.
Omdat er dus geen schrift was hebben we geen goed beeld van de cultuur van de mensen
in de prehistorie. Daarvoor hebben we geschreven bronnen nodig en omdat die zo belangrijk
zijn, laten we de geschiedenis of historie pas beginnen, als de mensen beginnen met het
schrijven van teksten.
, Leerdoelen 1.1:
Je kunt uitleggen wat het verschil is tussen de Bijbelse en de
natuurwetenschappelijke verklaring van het ontstaan van de mens.
Volgens de bijbel heeft god uit het niets alles geschapen. Hemel en aarde, alle
levende wezens en uiteindelijk ook de mens.
Volgens de natuurwetenschappelijke verklaring is alles uit het niets ontstaan, door
een oerknal en daarna evolutie.
Je kunt uitleggen dat het lastig is om het begin van de geschiedenis van de mens te
bepalen.
Dat komt omdat er geen geschreven boeken of documenten zijn van de allereerste
mensen. We moeten het doen met de dingen die we vinden, zoals botten,
gereedschappen en oude tekeningen.
Je kunt uitleggen hoe jagers-verzamelaars leefden en waarom zij rondtrokken.
Jagers-verzamelaars leefden in kleine groepen een leven waarin ze rondtrokken om
voedsel te vinden. Eetbare planten en dieren raakte op als zij aan het jagen waren en
daarom gingen ze verder trekken.
Je kunt uitleggen dat het ontbreken van schriftelijke bronnen van invloed is op wat we
over de prehistorie weten.
Het ontbreken van schriftelijke bronnen betekent dat we niet alles weten over de
prehistorie. We moeten het doen met de spullen die we vinden, en dit kan het moeilijk
maken om het leven van de mensen toen volledig te begrijpen.
Begrippen 1.1:
Schepping: Het maken van het heelal, de aarde en alle levende wezens, waaronder de
mens, door een god.
Evolutie: Het langzaam ontstaan van plant- en diersoorten.
Neanderthaler: Inmiddels uitgestorven menssoort, die naast de moderne mens heeft
geleefd.
Homo sapiens: De denkende mens, de enige menssoort die tegenwoordig nog op aarde
leeft. Daarom ook wel moderne mens genoemd.
Jager-verzamelaar: Iemand die leeft van de jacht visserij en het verzamelen van eetbare
dingen in de natuur.
Bestaansmiddelen: De manier waarop mensen in hun levensonderhoud voorzien, zoals
landbouw of jagen en verzamelen.
Taakverdeling: De manier waarop de werkzaamheden in een samenleving zijn verdeeld,
bijvoorbeeld tussen mannen en vrouwen.
Sociale verschillen: Verschillen tussen groepen mensen in rijkdom, macht en aanzien.
Prehistorie: Periode waarin een volk geen schrift gebruikt
Cultuur: Alles wat te maken heeft met de ideeën van mensen en de manier waarop ze die
uiten.
Historie: Geschiedenis, de tijd waaruit we geschreven bronnen hebben.
