WERKTRAJECT 1
2019-2020
ontwikkeling
,INHOUD
basis ................................................................................................................................................................. 5
communicatie tussen mensen ...................................................................................................................... 5
communicatiemodel (auditief) .................................................................................................................. 5
ruis ........................................................................................................................................................... 6
specialisatiedomeinen .............................................................................................................................. 6
model voor woordproductie...................................................................................................................... 6
overdracht akoestisch signaal ................................................................................................................... 7
communicatiemodel bij baby’s ................................................................................................................. 7
prenatale -preliguale fase 0-1j .......................................................................................................................... 7
prenataal horen ............................................................................................................................................ 7
geluidsomgeving in utero (=baarmoeder) ................................................................................................. 7
auditieve systeem ..................................................................................................................................... 8
anatomische en (neuro)functionele ONTWIKKELING ............................................................................... 8
bewijzen voor prenataal horen .................................................................................................................. 9
neonataal horen ......................................................................................................................................... 10
plasticiteit ............................................................................................................................................... 10
reflexmatig vs begrijpend horen ............................................................................................................. 10
ontwikkeling gehoorsfuncties in het eerste levensjaar ............................................................................ 10
lokalisatie ................................................................................................................................................11
evidentie van neonataal horen ................................................................................................................ 12
checklist van gehoorgedragingen ........................................................................................................... 12
niet-talige en vroegtalige intentionele communicatie ..................................................................................13
babytalk ..................................................................................................................................................13
“still face”-test .........................................................................................................................................13
mijlpalen in de vroege communicatieve ontwikkeling ............................................................................. 14
ontwikkeling van het kijkgedrag .............................................................................................................. 17
observatie gehoor....................................................................................................................................... 18
aspecten van communicatieve ontwikkeling ........................................................................................... 18
evidenties van horen ............................................................................................................................... 19
hoorfuncties: detectie en lokalisatie........................................................................................................ 20
prelinguale periode ..................................................................................................................................... 20
taalontwikkeling ..................................................................................................................................... 20
wat gebeurt er? ....................................................................................................................................... 21
huilen/schreien en de vroege luisterontwikkeling (0-6w) ......................................................................... 22
vocaliseren (6w-4m) ............................................................................................................................... 23
Pagina 1 van 90
, vocaal spel (4-7m) ................................................................................................................................... 24
brabbelen (7/8-12m)................................................................................................................................ 26
de ontwikkeling van de structuur & de functies van het spraakapparaat ..................................................... 28
luchtstroom door resonantie- ruimten .................................................................................................... 29
beweegbare articulatoren ....................................................................................................................... 30
articulatieplaatsen van medeklinkers ...................................................................................................... 30
anatomische structuren zuigeling ............................................................................................................31
anatomische structuren ...........................................................................................................................31
neurologische rijping .............................................................................................................................. 32
afbouwen reflexen .................................................................................................................................. 32
afbouwen van reflexen naar willekeurige, bewuste motoriek .................................................................. 32
bewuste, willekeurige motoriek ...............................................................................................................33
feedback en Feedforward systeem van het spreken .....................................................................................33
feedback ..................................................................................................................................................33
feedforward .............................................................................................................................................33
feedback & feedforward bij spraak...........................................................................................................33
peuter/kleuter (1;0 – 5 ;0) ................................................................................................................................ 40
vroeglinguale periode (1;0 – 2;6) ................................................................................................................. 40
wat gebeurt er in de vroeglinguale periode?............................................................................................ 40
eénwoordfase en verdere woordenschatontwikkeling (1j - 1j6m) ............................................................ 41
twee- en meerwoordzin, telegramstijlfase (1j6m - 2j6m) ........................................................................ 43
taal als spel ............................................................................................................................................. 45
fonetische ontwikkeling.............................................................................................................................. 45
vroeglinguale periode (1;0 – 2;6) ............................................................................................................. 45
differentiatiefase (2;6 – 5;0) .................................................................................................................... 47
fonetische inventarisatie ......................................................................................................................... 50
foneemverwerving .................................................................................................................................. 53
fonologie .................................................................................................................................................... 54
fonemen ................................................................................................................................................. 54
foneemverwerving .................................................................................................................................. 55
fonologische processen .......................................................................................................................... 55
syllabe- en woordvorming ...................................................................................................................... 60
differentiatiefase (2;6 – 5;0) ........................................................................................................................ 60
grote veranderingen ............................................................................................................................... 61
fonologische ontwikkeling ...................................................................................................................... 61
semantiek en woordenschat ................................................................................................................... 61
syntaxis .................................................................................................................................................. 64
Pagina 2 van 90
, morfologische ontwikkeling .................................................................................................................... 65
taal als spel ............................................................................................................................................. 67
pragmatische, communicatieve en metalinguïstische aspecten .............................................................. 67
aarzelend spreken ................................................................................................................................... 68
twee-en meertaligheid ............................................................................................................................... 68
wat is tweetaligheid bij kinderen? ........................................................................................................... 68
standaardtaal, dialect en taalvarianten ................................................................................................... 69
simultane tweetaligheid ......................................................................................................................... 69
successieve tweetaligheid ....................................................................................................................... 70
vloeiendheid ................................................................................................................................................ 71
onvloeiendheden ..................................................................................................................................... 71
taal- en spraakOnvloeiendheden ............................................................................................................. 71
wat is vloeiendheid .................................................................................................................................. 71
welke onvloeiendheden? ........................................................................................................................ 72
spraakvloeiendheid afhankelijk van ........................................................................................................ 72
ontstaan niet-normale onvloeiende spraak ............................................................................................. 72
verdwijnen niet-normale onvloeiende spraak........................................................................................... 73
neuroplasticiteit....................................................................................................................................... 73
behandeleffecten op kleuterleeftijd ......................................................................................................... 73
herstel voorspellen .................................................................................................................................. 73
sociale implicaties .................................................................................................................................... 73
oplossing ................................................................................................................................................. 73
onderliggende theorie ............................................................................................................................ 74
lagere schoolleeftijd (6-12j) .............................................................................................................................75
van taal naar taalcultuur ......................................................................................................................... 76
de verdere fonologische ontwikkeling ..................................................................................................... 76
semantiek en woordenschat ................................................................................................................... 76
morfo-sytactische aspecten ..................................................................................................................... 77
taal als spel ............................................................................................................................................. 78
pragmatische, communicatieve en metalinguïstische aspecten .............................................................. 78
tiener (12-18j) en volwassene (18-65j) ............................................................................................................. 79
gehoor ........................................................................................................................................................ 79
gehoorvlies ............................................................................................................................................. 79
stem ........................................................................................................................................................... 80
deelcomponenten van stem.................................................................................................................... 80
de evolutie van kinderstem naar volwassen stem .................................................................................... 82
spraak......................................................................................................................................................... 83
Pagina 3 van 90