Samenvatting bijlages Gezondheidsvoorlichting

Bijlagen GVL


Gezondheidsvoorlichting: bijlages
Grotendeel van het examen bestaat uit de bijlages, leer deze goed!!!
De voedings- en bewegingsdriehoek: hoe en waarom?
1.1waarom een nieuw model?
Komt op examen !!!


 Oude model: enkel voor professionals
Nieuwe: communiceren naar het brede publiek, 2 (eten en bewegen)
 Duidelijk+ haalbaar
 Stimuleren


 Nieuwe wetenschappelijke inzichten
 Aanleiding voor verandering
 Onderzoek: concrete verbeterpunten (hoe begrijpen mensen iets, zet het aan tot actie,
concreetheid, leesvriendelijk??)


Besluit:
Nieuwe modellen  antwoord bieden op de tekortkoming van de actieve voedingsdriehoek, het
is
 Bruikbaar voor de burger
 Laagdrempelig en motiverend
 Een volwaardige uitwerking  lichaamsbeweging EN langstilzitten
 Gefocust op veranderingen die de grootste gezondheidswinst boeken op populatieniveau
 Ruime visie op gezonde voeding op niveau van vd middelen en eetpatroon, duurzaamheid
 Lijn met wetenschappelijke aanbevelingen (HGR, onderzoek…)


1.2 Historiek


 1967: eerste voedingsvoorlichtingsmodel: klavertje 4
 1997: de voedingsdriehoek
 2000: Ca-verrijkte sojaproducten werden toegevoegd
 2004: beweeglaag toegevoegd  actieve voedingsdriehoek
 2012: herziening van model 2014  +lang stilzitten, aandacht voor overconsumptie Na

,Bijlagen GVL

 2017: 2 nieuwe modellen: de voedingsdriehoek en de bewegingsdriehoek


2.doelstellingen en doelgroep


! Bewust maken + motiveren
 Evenwichtiger eten
 Meer bewegen
 Stilzitten beperken


Doelgroep: brede publiek, algemene bevolking vanaf 1 jaar


3.Procesontwikkeling model
3.1gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek
 Meest recente info over bepaalde onderwerpen bepalen
 Evaluatieonderzoek
 Wetenschappelijke en grijze literatuur
 Huidige gedrag van de Vlaming in verband met voeding
 Aanbevelingen en speerpunten beweging en lang stilzitten
 Aanbevelingen en speerpunten gezonde voeding


3.2 advies van experten
 Resultaten van de literatuurstudies besproken met expertengroep  advies + feedback
 Samenstelling expertengroep: onafhankelijke experten gezonde voeding+ experten lang
stilzitten+ experten gedragsverandering en communicatie


 Allemaal verbonden aan een non-proliferatieorganisatie (uni/hoge) OF aan
partnerorganisatie van de Vlaamse overheid die actief is rond deze thema’s
(leden: zie p13)




3.3 Ontwikkeling visuele weergave modellen
Samenwerking Koen Thewissen


 Eenvoud vs volledigheid – speerpunten

,Bijlagen GVL

Info beperken  verwarring voorkomen
Beperkt aantal boodschappen gedefinieerd  inhoudelijke uitganspunten
(Aanvullende, verdiepende materialen zijn voorzien, vb.: website gezond leven, tools,
folders)


 Afsplitsen voeding/beweging/lang stilzitten
DActieve voedingsdriehoek’ = beperkt qua boodschappen, ondergeschikte aanbevelingen
 Geen zichtbare aandacht voor lang stilzitten
= onvoldoende houvast voor de burger en professionals


! De 2 driehoeken worden duidelijk visueel aan elkaar gelinkt om duidelijk te maken dat het
over hetzelfde Dverhaal’ (gezond leven) gaat.


 Vorm
 Driehoek behouden want mensen (her)kennen deze.


Voeding: probleem van de driehoek
Kan als piramide geïnterpreteerd worden  wordt onbewust van boven naar onder gelezen
Dus: top is Dweinig MAAR exclusief en belangrijk’ en onderste laag is Dveel maar minder
exclusief’


Oplossing?  Piramide omdraaien, de brede krijgt meteen de aandacht!
+ restgroep uit de driehoek, alleen gezonde keuzes staan in de driehoek


Beweging en lang stilzitten: opzoek naar aandacht
Lang stilzitten helemaal links in de driehoek met afwijkende vorm en kleur om meteen de
aandacht te trekken.




 Tijdloze symbolen
Zo universeel mogelijke symbolen  diverse leeftijdsgroepen en kwetsbare groepen


 Taalgebruik
Zo veel mogelijk beperkt.
 Eenvoudig + motiverend taalgebruik (zo hebben aanbevelingen de grootste impact)

, Bijlagen GVL

Enkel belerend taalgebruik bij de restgroep en sedentair gedrag


 Toevoegen impliciete elementen
Effect op gezondheid:
o Kleurcode: groen/oranje/rood
o Hart-icoon met gezichtje: fysieke en mentale gezondheid weergeven
Aanbevolen verhoudingen:
o Volume van de lagen: aanbevolen verhoudingen
o Grootte van iconen




3.4 uitgetest bij burgers
 Model moet juist begrepen en geïnterpreteerd worden


Groepen om het model uit te testen:
Jongeren 13-15 focus TSO en BSO
Volwassenen focus arbeiders of laagopgeleide mensen, met of zonder kinderen
Ouderen 60-80 jaar
Mensen met armoedeachtergrond en/of migratieachtergrond


3 reeksen focusgroepen
 na elke reeks aangepast en bijgestuurd op basis van resultaten= optimaliseren


Telkens volgens eenzelfde protocol uitgetest:
1. 45 sec het model tonen  neerschrijven wat ze zagen
2. Bevindingen in groep besproken + feedback verzameld
3. Nieuwe modellen vergeleken met vorige modellen


+varianten van nieuwe modellen getest (andere kleur, symbolen…)
+deelnemers vragen om bepaalde voedingsmiddelen en vormen van beweging en lang
stilzitten toe te wijzen aan de groepen van de modellen
Conclusies:
Model (perifere draftversie) voeding:
 Goed begrepen