FYSIO I
BLOED EN IMMUUN
2023-2024
UGENT
Morgane De Samblanc
,Inhoudsopgave
FYSIO 4: Bloed en Immuunsysteem........................................................................................................2
INLEIDING...........................................................................................................................................2
ERYTHROCYTEN..................................................................................................................................3
LEUKOCYTEN.......................................................................................................................................7
THROMBOCYTEN................................................................................................................................9
IMMUUNSYSTEEM..............................................................................................................................9
ASPECIFIEK IMMUUNSYSTEEM...........................................................................................................9
VERWORVEN IMMUUNSYSTEEM......................................................................................................12
HEMOSTASE......................................................................................................................................15
, FYSIO 4: Bloed en Immuunsysteem
INLEIDING
DE belangrijkste functie is transport:
O2 en CO2 zorgen voor homeostase samen met de energiebouwstenen
Energie en bouwstenen
Afvalproducten (ureum)
Warmte die geproduceerd wordt door hart, lever enz wordt getransporteerd naar het
opp
Hormonen = endocriene hormonen
Afweer = WBC
3 celtypes zijn erin aanwezig waarvan de RBC 90% van de gevallen voorkomen
50% van het weefsel bestaat uit vocht = extracellulair = plasma
Bestaat uit water; eiwitten, elektrolyten (Na, K, Mg, Ca, Cl, H2CO3); voedingsstoffen;
stofwisselingsproducten (ureum, vitaminen, wateroplosbare en vetoplosbare O2 en CO2);
vitaminen en opgeloste gassen
Het hart zorgt voor hydrostatische druk waardoor vocht gaat uittreden thv capillairen en
venen en dus onder invloed van osmotische druk wordt interstitieel vocht opgenomen
De bloedbaan vervoert de arterien, arteriolen, venules en venen en de eigenlijke
gasuitwisseling vindt plaats thv de capillairen (want hier vertraagd de bloedstroom)
Bloedvolume:
Algemene vuistregel 10% van het LG dus een paard van 600kg bevat 60kg bloed
Hangt af van enkele factoren:
- Diersoort en zelfs binnen dezelfde diersoort heb je verschillen (= koudbloed heeft
lager bloedvolume dan een warmbloed)
- Fysieke conditie = actief dier heeft hoger bloedvolume want heeft meer zuurstof
nodig voor de spieren
- Voedingsstatus = percentage vet stijgt = bloedvolume daalt
- Hoe ouder het dier hoe lager bloedvolume
- Testosteron = meer RBC dus mannelijke dieren hoger bloedvolume
- Vrouwelijk dier drachtig = moet nieuw organisme tot leven brengen = hoger
metabolisme = hoger bloedvolume
Veneus bloed = reservoir dus bij verhoogde activiteit gaat die mer bloed naar het hart
brengen voor de verhoogde zuurstofvraag = 75% van het bloed zit hier
Hematocriet = volume bloed die is ingenomen door de RBC
Wordt bepaald na centrifugatie => RBC gaan beneden liggen en dat is het volume dat
nodig is voor de hematocriet
Stel je hebt een liter bloed en 0,3l RBC hebt => 30% Hematocriet (Hct)
Je hebt hiervoor ongestold bloed nodig dus een bloedbuisje nemen waar een anti-
coagulans inzit
Rode buisjes = geen anti-coagulans kan gebruikt worden om de eiwitten te bepalen
Paarse buisjes = info over de cellen EDTA gebruikt als anti-coagulans => vooral kijken naar
de WBC zijn deze gestegen? Infectie?
Grijze buisjes = fluoride is de anti-coagulans om glucose of lactaat te bepalen
Licht blauw = citraat als anti-coagulans gebruikt wanneer je stollingsproblemen vermoedt
Groen = heparine als anti-coagulans en voor plasma te testen
Weer invloed factoren (zie bloedvolume)
, Hogere Hct waarde dan normaal => hoog aantal RBC = bloed te stroperig moeilijk voor
het hart om alles rond te pompen dus CO2 gaat trager worden afgevoerd en je loopt het
risico op een acidose
Lagere HCT = bij veel bloedverlies vanaf dat HCT lager is dan 15 => bloedtransfusie
Bij acute stress stijgt Hct want de sympathicus wordt geactiveerd dus dan krijgje perifere
vasoconstrictie en de RBC aantal gaat toenemen
Paard en hond = stapelmilt bij extreme arbeid kan hun Hct verhogen tot 1/3 meer dus
door een grote miltcontractie komen er zeer veel RBC vrij
Bij bloedverlies ga je je Hct opvolgen; ook voor vochtverlies opvolgen want bij veel
vochtverlies gaat de Hct stijgen dus is belangrijk voor de hydratatietoestand van het dier
ERYTHROCYTEN
1. Algemene eigenschappen
90% van de cellen in het bloed
Biconcave vorm
Diameter: 4-8µm
Belangrijkste functie is het vervoeren van zuurstof en CO2 via passieve diffusie (kleine afstand
nodig en dankzij hun biconcave vorm perfect)
RBC hebben GEEN kern = worden gevormd door de hematopoietische stamcellen die WEL
een kern hebben maar gedurende de maturatie verdwijnt de kern en wanneer ze dan in de
bloedbaan terechtkomen hebben ze geen kern meer
Ze hebben ook geen mitochondriën dus ze vervoeren wel zuurstof maar verbruiken er zelf
geen (ze werken op anaerobe glycolyse)
Ze bevatten geen andere celorganellen => beperkte levensduur (120 dagen)
RBC van een kip zijn wel gekernd en zijn groter
Bij Hct is ook de grootte zeer belangrijk want het schaap heft meer RBC dan de hond maar
heeft lagere Hct waarde doordat de RBC kleiner zijn
2. Functie
Zuurstof van de longen naar de weefsels over te brengen
CO2 wordt geproduceerd door cellulair metabolisme en opgenomen thv de capillairen thv de
periferie en via veneuze bloedbaan gaat het afgevoerd worden naar de longen waarbij CO2
wordt afgegeven en O2 wordt opgenomen
Lager aantal RBC in bloedbaan = anemie = minder zuurstof kunnen transporteren naar de
cellen de arteriolen gaan hierdoor uitzetten om meer bloed te kunnen uitzetten naar de
perifere weefsels om hun van zuurstof te voorzien
In rust kan men compenseren voor de anemie omdat de cardiale output gaat toenemen voor
de gevraagde toeneming; tijdens arbeid kan het moeilijk gecompenseerd worden want de
verhoogde bloedaanvoer was al bij rust dus hier ga je de gevolgen merken
RBC VOEREN HUN FUNCTIE IN DE BLOEDBAAN UIT
Hemoglobine = meest voorkomend eiwit in RBC bestaande uit heemgroep (altijd hetzelfde bij
alle diersoorten) en globinemolecule (verschilt tussen de diersoorten) (die bestaat uit
polypeptideketens waarin telkens 1 heemgroep zit en deze groep bevat 1 ijzeratoom die 1
zuurstofmolecule kan binden) dus in totaal kunnen er 4 zuurstofmolecules getransporteerd
worden per Hb
Hoe meer zuurstof er gebonden zal zijn aan de Hb hoe roder deze zal kleuren:
Bloed vertrekt van de longen zeer zuurstofrijk dus verzadigd = ROOD
Veneus bloed = rust = 25% gebonden = BLAUW
Embryonaal Hb => zeer kort aanwezig
BLOED EN IMMUUN
2023-2024
UGENT
Morgane De Samblanc
,Inhoudsopgave
FYSIO 4: Bloed en Immuunsysteem........................................................................................................2
INLEIDING...........................................................................................................................................2
ERYTHROCYTEN..................................................................................................................................3
LEUKOCYTEN.......................................................................................................................................7
THROMBOCYTEN................................................................................................................................9
IMMUUNSYSTEEM..............................................................................................................................9
ASPECIFIEK IMMUUNSYSTEEM...........................................................................................................9
VERWORVEN IMMUUNSYSTEEM......................................................................................................12
HEMOSTASE......................................................................................................................................15
, FYSIO 4: Bloed en Immuunsysteem
INLEIDING
DE belangrijkste functie is transport:
O2 en CO2 zorgen voor homeostase samen met de energiebouwstenen
Energie en bouwstenen
Afvalproducten (ureum)
Warmte die geproduceerd wordt door hart, lever enz wordt getransporteerd naar het
opp
Hormonen = endocriene hormonen
Afweer = WBC
3 celtypes zijn erin aanwezig waarvan de RBC 90% van de gevallen voorkomen
50% van het weefsel bestaat uit vocht = extracellulair = plasma
Bestaat uit water; eiwitten, elektrolyten (Na, K, Mg, Ca, Cl, H2CO3); voedingsstoffen;
stofwisselingsproducten (ureum, vitaminen, wateroplosbare en vetoplosbare O2 en CO2);
vitaminen en opgeloste gassen
Het hart zorgt voor hydrostatische druk waardoor vocht gaat uittreden thv capillairen en
venen en dus onder invloed van osmotische druk wordt interstitieel vocht opgenomen
De bloedbaan vervoert de arterien, arteriolen, venules en venen en de eigenlijke
gasuitwisseling vindt plaats thv de capillairen (want hier vertraagd de bloedstroom)
Bloedvolume:
Algemene vuistregel 10% van het LG dus een paard van 600kg bevat 60kg bloed
Hangt af van enkele factoren:
- Diersoort en zelfs binnen dezelfde diersoort heb je verschillen (= koudbloed heeft
lager bloedvolume dan een warmbloed)
- Fysieke conditie = actief dier heeft hoger bloedvolume want heeft meer zuurstof
nodig voor de spieren
- Voedingsstatus = percentage vet stijgt = bloedvolume daalt
- Hoe ouder het dier hoe lager bloedvolume
- Testosteron = meer RBC dus mannelijke dieren hoger bloedvolume
- Vrouwelijk dier drachtig = moet nieuw organisme tot leven brengen = hoger
metabolisme = hoger bloedvolume
Veneus bloed = reservoir dus bij verhoogde activiteit gaat die mer bloed naar het hart
brengen voor de verhoogde zuurstofvraag = 75% van het bloed zit hier
Hematocriet = volume bloed die is ingenomen door de RBC
Wordt bepaald na centrifugatie => RBC gaan beneden liggen en dat is het volume dat
nodig is voor de hematocriet
Stel je hebt een liter bloed en 0,3l RBC hebt => 30% Hematocriet (Hct)
Je hebt hiervoor ongestold bloed nodig dus een bloedbuisje nemen waar een anti-
coagulans inzit
Rode buisjes = geen anti-coagulans kan gebruikt worden om de eiwitten te bepalen
Paarse buisjes = info over de cellen EDTA gebruikt als anti-coagulans => vooral kijken naar
de WBC zijn deze gestegen? Infectie?
Grijze buisjes = fluoride is de anti-coagulans om glucose of lactaat te bepalen
Licht blauw = citraat als anti-coagulans gebruikt wanneer je stollingsproblemen vermoedt
Groen = heparine als anti-coagulans en voor plasma te testen
Weer invloed factoren (zie bloedvolume)
, Hogere Hct waarde dan normaal => hoog aantal RBC = bloed te stroperig moeilijk voor
het hart om alles rond te pompen dus CO2 gaat trager worden afgevoerd en je loopt het
risico op een acidose
Lagere HCT = bij veel bloedverlies vanaf dat HCT lager is dan 15 => bloedtransfusie
Bij acute stress stijgt Hct want de sympathicus wordt geactiveerd dus dan krijgje perifere
vasoconstrictie en de RBC aantal gaat toenemen
Paard en hond = stapelmilt bij extreme arbeid kan hun Hct verhogen tot 1/3 meer dus
door een grote miltcontractie komen er zeer veel RBC vrij
Bij bloedverlies ga je je Hct opvolgen; ook voor vochtverlies opvolgen want bij veel
vochtverlies gaat de Hct stijgen dus is belangrijk voor de hydratatietoestand van het dier
ERYTHROCYTEN
1. Algemene eigenschappen
90% van de cellen in het bloed
Biconcave vorm
Diameter: 4-8µm
Belangrijkste functie is het vervoeren van zuurstof en CO2 via passieve diffusie (kleine afstand
nodig en dankzij hun biconcave vorm perfect)
RBC hebben GEEN kern = worden gevormd door de hematopoietische stamcellen die WEL
een kern hebben maar gedurende de maturatie verdwijnt de kern en wanneer ze dan in de
bloedbaan terechtkomen hebben ze geen kern meer
Ze hebben ook geen mitochondriën dus ze vervoeren wel zuurstof maar verbruiken er zelf
geen (ze werken op anaerobe glycolyse)
Ze bevatten geen andere celorganellen => beperkte levensduur (120 dagen)
RBC van een kip zijn wel gekernd en zijn groter
Bij Hct is ook de grootte zeer belangrijk want het schaap heft meer RBC dan de hond maar
heeft lagere Hct waarde doordat de RBC kleiner zijn
2. Functie
Zuurstof van de longen naar de weefsels over te brengen
CO2 wordt geproduceerd door cellulair metabolisme en opgenomen thv de capillairen thv de
periferie en via veneuze bloedbaan gaat het afgevoerd worden naar de longen waarbij CO2
wordt afgegeven en O2 wordt opgenomen
Lager aantal RBC in bloedbaan = anemie = minder zuurstof kunnen transporteren naar de
cellen de arteriolen gaan hierdoor uitzetten om meer bloed te kunnen uitzetten naar de
perifere weefsels om hun van zuurstof te voorzien
In rust kan men compenseren voor de anemie omdat de cardiale output gaat toenemen voor
de gevraagde toeneming; tijdens arbeid kan het moeilijk gecompenseerd worden want de
verhoogde bloedaanvoer was al bij rust dus hier ga je de gevolgen merken
RBC VOEREN HUN FUNCTIE IN DE BLOEDBAAN UIT
Hemoglobine = meest voorkomend eiwit in RBC bestaande uit heemgroep (altijd hetzelfde bij
alle diersoorten) en globinemolecule (verschilt tussen de diersoorten) (die bestaat uit
polypeptideketens waarin telkens 1 heemgroep zit en deze groep bevat 1 ijzeratoom die 1
zuurstofmolecule kan binden) dus in totaal kunnen er 4 zuurstofmolecules getransporteerd
worden per Hb
Hoe meer zuurstof er gebonden zal zijn aan de Hb hoe roder deze zal kleuren:
Bloed vertrekt van de longen zeer zuurstofrijk dus verzadigd = ROOD
Veneus bloed = rust = 25% gebonden = BLAUW
Embryonaal Hb => zeer kort aanwezig
