Hoofdstuk 13
Inleiding 13.1 Een rechter die een zaak beslist, begint altijd met de vraag of hij bevoegd is
om een zaak te beslissen (zie hoofdstuk 12) en gaat vervolgens verder met de vraag welk
recht van welk land op de zaak moet worden toegepast. Dit is een logische volgorde, omdat
als de rechtbank besluit in een bepaald geval niet bevoegd te zijn, het antwoord van die
rechtbank op de vraag welk recht moet worden toegepast, irrelevant wordt. Het
toepasselijke recht is het centrale thema in dit hoofdstuk. Nogmaals, de vraag of een
rechtbank bevoegd is om te beslissen, is een heel andere vraag dan de vraag welk recht op
een zaak moet worden toegepast. Verordening 593/2008 inzake het recht dat van
toepassing is op contractuele verplichtingen (Rome I) beantwoordt de vraag welk recht,
d.w.z. welk recht van toepassing is op het contract. Verordening 864/2007 inzake het recht
dat van toepassing is op niet-contractuele verplichtingen (Rome II) doet hetzelfde voor niet-
contractuele verplichtingen. Toepasselijk recht Op niet-contractuele verplichtingen: Rome II
Tot contract: Rome Voorbeeld: onrechtmatige daad Figuur 13.1. Toepasselijk recht op
contract en niet-contractuele verplichtingen 13.2 De reikwijdte van Rome I Rome I is alleen
van toepassing op internationale contracten. Als een Duits bedrijf uit Hamburg 100 televisies
koopt van een bedrijf in München en de levering ook in Duitsland plaatsvindt, is de
verordening niet van toepassing. Het Duitse recht is van toepassing. Artikel 1 onder 2 Rome
I somt zaken op die zijn uitgesloten van het toepassingsgebied van 13 van de verordening:
douanezaken Administratieve zaken Huwelijksrecht Verplichtingen die voortvloeien uit
transacties voorafgaand aan het contract (Rome II-verordening is van toepassing op deze
situatie) 421
De Rome I-verordening geeft geen regels van materieel recht. Men zal geen antwoord
vinden op vragen als: 'Is er een contract?', 'Moet ik schadevergoeding betalen?' of 'Moet ik
de levering in ontvangst nemen als de levering te laat is? Rome I beantwoordt alleen de
vraag: 'Welke wet is van toepassing op het contract?' Als het antwoord op die vraag
bijvoorbeeld 'Frans recht' is, moet men in het Franse materiële recht kijken om het antwoord
op de bovenstaande vragen te vinden. De Rome I-verordening werd voorafgegaan door het
Rome-verdrag inzake het recht dat van toepassing is op contractuele verplichtingen 1980.
Op internationale contracten die vóór 17 december 2009 zijn gesloten, is dit verdrag van
toepassing en niet de Rome I-verordening VOORBEELD In 2007 komt een Nederlandse
producent van kozijnen in een distributieovereenkomst met een Italiaanse distributeur. In
2013 weigert de Italiaan een zending te betalen en de Nederlandse producent wil naar de
rechter stappen. De vraag welke wet van toepassing is op de overeenkomst is te vinden in
het Verdrag van Rome van 1980 en niet in de Rome I-verordening sinds de
distributieovereenkomst vóór 17 december 2009 werd gesloten. Hoewel het Verdrag van
Rome en de Rome I-verordening niet precies hetzelfde zijn , de een verschilt niet veel van
de ander. Tenminste wat betreft het antwoord op de vraag: 'De wet van welk land is van
toepassing op het contract? Universele toepassing 13.2.1 Universele toepassing betekent
dat bij de toepassing van de regels van Rome I een rechtbank van een EU-lidstaat tot de
conclusie komt dat het recht van een niet-EU-lidstaat van toepassing is, het rechtssysteem
van deze niet-EU-lidstaat moet op het contract worden toegepast. VOORBEELD Een
Spaanse rechtbank past Rome I in een bepaald geval toe. Volgens de regels in Rome l
moet de Egyptische wet worden toegepast. De Spaanse rechtbank moet vervolgens de
Egyptische wet toepassen. Het is dus heel goed mogelijk dat een Nederlandse rechter de
Franse of Duitse wetgeving moet toepassen. Of, zoals in dit geval, moet een Spaanse
rechtbank de Egyptische wet toepassen. Het werkt niet noodzakelijkerwijs andersom. Het is
alles behalve zeker dat een rechtbank in Egypte de Spaanse wetgeving zal toepassen. Dit
hangt af van het Egyptische internationale recht. Als het Egyptische internationale recht
bepaalt dat een rechtbank in Egypte alleen het Egyptische recht toepast, dan zal het geen
Inleiding 13.1 Een rechter die een zaak beslist, begint altijd met de vraag of hij bevoegd is
om een zaak te beslissen (zie hoofdstuk 12) en gaat vervolgens verder met de vraag welk
recht van welk land op de zaak moet worden toegepast. Dit is een logische volgorde, omdat
als de rechtbank besluit in een bepaald geval niet bevoegd te zijn, het antwoord van die
rechtbank op de vraag welk recht moet worden toegepast, irrelevant wordt. Het
toepasselijke recht is het centrale thema in dit hoofdstuk. Nogmaals, de vraag of een
rechtbank bevoegd is om te beslissen, is een heel andere vraag dan de vraag welk recht op
een zaak moet worden toegepast. Verordening 593/2008 inzake het recht dat van
toepassing is op contractuele verplichtingen (Rome I) beantwoordt de vraag welk recht,
d.w.z. welk recht van toepassing is op het contract. Verordening 864/2007 inzake het recht
dat van toepassing is op niet-contractuele verplichtingen (Rome II) doet hetzelfde voor niet-
contractuele verplichtingen. Toepasselijk recht Op niet-contractuele verplichtingen: Rome II
Tot contract: Rome Voorbeeld: onrechtmatige daad Figuur 13.1. Toepasselijk recht op
contract en niet-contractuele verplichtingen 13.2 De reikwijdte van Rome I Rome I is alleen
van toepassing op internationale contracten. Als een Duits bedrijf uit Hamburg 100 televisies
koopt van een bedrijf in München en de levering ook in Duitsland plaatsvindt, is de
verordening niet van toepassing. Het Duitse recht is van toepassing. Artikel 1 onder 2 Rome
I somt zaken op die zijn uitgesloten van het toepassingsgebied van 13 van de verordening:
douanezaken Administratieve zaken Huwelijksrecht Verplichtingen die voortvloeien uit
transacties voorafgaand aan het contract (Rome II-verordening is van toepassing op deze
situatie) 421
De Rome I-verordening geeft geen regels van materieel recht. Men zal geen antwoord
vinden op vragen als: 'Is er een contract?', 'Moet ik schadevergoeding betalen?' of 'Moet ik
de levering in ontvangst nemen als de levering te laat is? Rome I beantwoordt alleen de
vraag: 'Welke wet is van toepassing op het contract?' Als het antwoord op die vraag
bijvoorbeeld 'Frans recht' is, moet men in het Franse materiële recht kijken om het antwoord
op de bovenstaande vragen te vinden. De Rome I-verordening werd voorafgegaan door het
Rome-verdrag inzake het recht dat van toepassing is op contractuele verplichtingen 1980.
Op internationale contracten die vóór 17 december 2009 zijn gesloten, is dit verdrag van
toepassing en niet de Rome I-verordening VOORBEELD In 2007 komt een Nederlandse
producent van kozijnen in een distributieovereenkomst met een Italiaanse distributeur. In
2013 weigert de Italiaan een zending te betalen en de Nederlandse producent wil naar de
rechter stappen. De vraag welke wet van toepassing is op de overeenkomst is te vinden in
het Verdrag van Rome van 1980 en niet in de Rome I-verordening sinds de
distributieovereenkomst vóór 17 december 2009 werd gesloten. Hoewel het Verdrag van
Rome en de Rome I-verordening niet precies hetzelfde zijn , de een verschilt niet veel van
de ander. Tenminste wat betreft het antwoord op de vraag: 'De wet van welk land is van
toepassing op het contract? Universele toepassing 13.2.1 Universele toepassing betekent
dat bij de toepassing van de regels van Rome I een rechtbank van een EU-lidstaat tot de
conclusie komt dat het recht van een niet-EU-lidstaat van toepassing is, het rechtssysteem
van deze niet-EU-lidstaat moet op het contract worden toegepast. VOORBEELD Een
Spaanse rechtbank past Rome I in een bepaald geval toe. Volgens de regels in Rome l
moet de Egyptische wet worden toegepast. De Spaanse rechtbank moet vervolgens de
Egyptische wet toepassen. Het is dus heel goed mogelijk dat een Nederlandse rechter de
Franse of Duitse wetgeving moet toepassen. Of, zoals in dit geval, moet een Spaanse
rechtbank de Egyptische wet toepassen. Het werkt niet noodzakelijkerwijs andersom. Het is
alles behalve zeker dat een rechtbank in Egypte de Spaanse wetgeving zal toepassen. Dit
hangt af van het Egyptische internationale recht. Als het Egyptische internationale recht
bepaalt dat een rechtbank in Egypte alleen het Egyptische recht toepast, dan zal het geen
