PEDAGOGISCHE
WETENSCHAPPEN
EXAMEN JUNI
,INHOUDSOPGAVE
H1: visie op goed onderwijs (herhaling 1e semester) ............................................................................................... 3
1.1 ervaringsgerichte visie op goed onderwijs..............................................................................................................3
Aanpak:................................................................................................................................................................. 5
Proces: ................................................................................................................................................................. 5
Effect: ................................................................................................................................................................... 5
1.2 betrokkenheidsverhogende factoren.....................................................................................................................6
autonomieversterkende factoren ........................................................................................................................... 6
verbindende factoren............................................................................................................................................. 8
competentieversterkende factoren ........................................................................................................................ 9
1.3 taak van de leerkracht ................................................................................................................................... 10
1.4 EG lkrstijl ........................................................................................................................................................... 11
ervaringsgerichte basishouding als fundament voor eg lkrstijl ................................................................................ 11
h2: doelen (sessie 3) ........................................................................................................................................... 12
2.1 soorten doelen .................................................................................................................................................. 12
algemeen en concreet: ............................................................................................................................................ 12
eindtermen, leerplandoelen, leerlijnen en concrete doelen ................................................................................... 13
persoonlijkheidsdomein: ......................................................................................................................................... 15
lesdoelen gericht op de totale ontwikkeling........................................................................................................... 15
leerproces en leerproduct: ...................................................................................................................................... 18
2.2 doelgericht leren................................................................................................................................................ 18
H3: beelvorming (Sessie 3).................................................................................................................................. 20
H4: inhouden (sessie 3) ...................................................................................................................................... 21
4.1 veelheid aan mogelijke onderwijsinhouden .................................................................................................... 21
4.2 inzicht in de leerinhouden ............................................................................................................................. 21
4.3 relatie leerlijn-doel-inhoud ............................................................................................................................ 21
h6: didactische werkvormen (sessie 1 + 2) ........................................................................................................... 23
6.1 wat? .................................................................................................................................................................. 23
6.2 doordachte keuze: ............................................................................................................................................. 23
6.3 soorten werkvormen .......................................................................................................................................... 24
A. aanbiedende werkvormen ......................................................................................................................... 24
B. gespreksvormen ....................................................................................................................................... 27
C. opdrachtsvormen ..................................................................................................................................... 30
D. opdrachtsvormen die samen leren bevorderen ........................................................................................... 33
E. flexibiele organisatievormen ...................................................................................................................... 37
werkvormen uitschrijven .......................................................................................................................................... 40
tips voor voorbereiding:........................................................................................................................................ 40
kwaliteitskader........................................................................................................................................................ 40
H7: media: visuele leermiddelen (sessie 5) .......................................................................................................... 41
bordgebruik ............................................................................................................................................................ 42
1
, Kracht vh bord: .................................................................................................................................................... 42
werkblaadjes .......................................................................................................................................................... 43
concrete materialen ................................................................................................................................................ 43
prenten, foto’s, kapstokken, woordkaarten en wandplaten ........................................................................................ 43
digitale media ......................................................................................................................................................... 44
H8: evaluatie...................................................................................................................................................... 45
8.1 de rol van evaluatie ............................................................................................................................................ 45
evalueren is observeren – meten – weten – beslissen ............................................................................................ 45
breed evalueren .................................................................................................................................................. 46
gedeelde verantwoordelijkheid............................................................................................................................. 46
8.2 zicht krijgen op het leerproces van kinderen ........................................................................................................ 46
8.3 feedback geven ................................................................................................................................................. 47
8.4 soorten feedback ............................................................................................................................................... 47
8.5 actoren van feedback......................................................................................................................................... 47
9. vragen stellen ................................................................................................................................................. 48
9.1 functies van vragen stellen ................................................................................................................................. 48
9.2 soorten vragen ................................................................................................................................................... 48
9.3 aandachtspunten .............................................................................................................................................. 51
9.4 organisatie ........................................................................................................................................................ 51
10. differentiatie ............................................................................................................................................ 52
10.1 differentiatie en ego ................................................................................................................................... 52
10.2 het sporenbeleid ....................................................................................................................................... 53
10.3 contractwerk............................................................................................................................................. 53
2
, H1: VISIE OP GOED ONDERWIJS (HERHALING 1 E SEMESTER)
1.1 ERVARINGSGERICHTE VISIE OP GOED ONDERWIJS
Is een procesgerichte visie:
Omdat wanneer we kijken naar de aanpak we onvoldoende informatie krijgen om te kunnen zeggen dat het hier gaat om
goed onderwijs. We kijken hierbij alleen naar wat de leerkracht doet en dat is niet voldoende.
Als we kijken naar het effect: kijken we alleen naar de leerlingen (wat ze kunnen / de output ervan) . Dit is ook niet
voldoende om te spreken van goed onderwijs. Noodzaak van een voormeting? Leerlingen scoren goed op een onderdeel,
maar misschien konden ze dit al VOOR de les. Is er dan sprake van goed onderwijs? + beoordeling van kwaliteit is pas na
een tijdje te beoordelen: einddoelen zijn zo ruim geformuleerd en niet in 1 les te realiserendat je pas op het einde vd lagere
school de output in kaart kunt brengen. Dit is te laat om de huidige leerlingengroep bij te sturen. Kunnen we alles meten?
Bv. Hoe competent iemand is als communicator valt moeilijk te evalueren? Niet voldoende om naar resultaat vd kinderen
te kijken, ook naar wat lkr doet (bv. Stok slaan voor tafels te automatiseren)
Dus om te kunnen spreken van goed onderwijs, moeten we ook kijken naar het proces. Waarin we dus kunnen vinden dat
welbevinden en betrokkenheid een belangrijke rol spelen. (wbv: hoe het kind zich voelt, bth: toestand waarin kinderen zich
bevinden wanneer ze helemaal in activiteit opgaan)
Als we deze twee hebben, dan pas kunnen we komen tot fundamenteel leren (verandert u als persoon)
3
WETENSCHAPPEN
EXAMEN JUNI
,INHOUDSOPGAVE
H1: visie op goed onderwijs (herhaling 1e semester) ............................................................................................... 3
1.1 ervaringsgerichte visie op goed onderwijs..............................................................................................................3
Aanpak:................................................................................................................................................................. 5
Proces: ................................................................................................................................................................. 5
Effect: ................................................................................................................................................................... 5
1.2 betrokkenheidsverhogende factoren.....................................................................................................................6
autonomieversterkende factoren ........................................................................................................................... 6
verbindende factoren............................................................................................................................................. 8
competentieversterkende factoren ........................................................................................................................ 9
1.3 taak van de leerkracht ................................................................................................................................... 10
1.4 EG lkrstijl ........................................................................................................................................................... 11
ervaringsgerichte basishouding als fundament voor eg lkrstijl ................................................................................ 11
h2: doelen (sessie 3) ........................................................................................................................................... 12
2.1 soorten doelen .................................................................................................................................................. 12
algemeen en concreet: ............................................................................................................................................ 12
eindtermen, leerplandoelen, leerlijnen en concrete doelen ................................................................................... 13
persoonlijkheidsdomein: ......................................................................................................................................... 15
lesdoelen gericht op de totale ontwikkeling........................................................................................................... 15
leerproces en leerproduct: ...................................................................................................................................... 18
2.2 doelgericht leren................................................................................................................................................ 18
H3: beelvorming (Sessie 3).................................................................................................................................. 20
H4: inhouden (sessie 3) ...................................................................................................................................... 21
4.1 veelheid aan mogelijke onderwijsinhouden .................................................................................................... 21
4.2 inzicht in de leerinhouden ............................................................................................................................. 21
4.3 relatie leerlijn-doel-inhoud ............................................................................................................................ 21
h6: didactische werkvormen (sessie 1 + 2) ........................................................................................................... 23
6.1 wat? .................................................................................................................................................................. 23
6.2 doordachte keuze: ............................................................................................................................................. 23
6.3 soorten werkvormen .......................................................................................................................................... 24
A. aanbiedende werkvormen ......................................................................................................................... 24
B. gespreksvormen ....................................................................................................................................... 27
C. opdrachtsvormen ..................................................................................................................................... 30
D. opdrachtsvormen die samen leren bevorderen ........................................................................................... 33
E. flexibiele organisatievormen ...................................................................................................................... 37
werkvormen uitschrijven .......................................................................................................................................... 40
tips voor voorbereiding:........................................................................................................................................ 40
kwaliteitskader........................................................................................................................................................ 40
H7: media: visuele leermiddelen (sessie 5) .......................................................................................................... 41
bordgebruik ............................................................................................................................................................ 42
1
, Kracht vh bord: .................................................................................................................................................... 42
werkblaadjes .......................................................................................................................................................... 43
concrete materialen ................................................................................................................................................ 43
prenten, foto’s, kapstokken, woordkaarten en wandplaten ........................................................................................ 43
digitale media ......................................................................................................................................................... 44
H8: evaluatie...................................................................................................................................................... 45
8.1 de rol van evaluatie ............................................................................................................................................ 45
evalueren is observeren – meten – weten – beslissen ............................................................................................ 45
breed evalueren .................................................................................................................................................. 46
gedeelde verantwoordelijkheid............................................................................................................................. 46
8.2 zicht krijgen op het leerproces van kinderen ........................................................................................................ 46
8.3 feedback geven ................................................................................................................................................. 47
8.4 soorten feedback ............................................................................................................................................... 47
8.5 actoren van feedback......................................................................................................................................... 47
9. vragen stellen ................................................................................................................................................. 48
9.1 functies van vragen stellen ................................................................................................................................. 48
9.2 soorten vragen ................................................................................................................................................... 48
9.3 aandachtspunten .............................................................................................................................................. 51
9.4 organisatie ........................................................................................................................................................ 51
10. differentiatie ............................................................................................................................................ 52
10.1 differentiatie en ego ................................................................................................................................... 52
10.2 het sporenbeleid ....................................................................................................................................... 53
10.3 contractwerk............................................................................................................................................. 53
2
, H1: VISIE OP GOED ONDERWIJS (HERHALING 1 E SEMESTER)
1.1 ERVARINGSGERICHTE VISIE OP GOED ONDERWIJS
Is een procesgerichte visie:
Omdat wanneer we kijken naar de aanpak we onvoldoende informatie krijgen om te kunnen zeggen dat het hier gaat om
goed onderwijs. We kijken hierbij alleen naar wat de leerkracht doet en dat is niet voldoende.
Als we kijken naar het effect: kijken we alleen naar de leerlingen (wat ze kunnen / de output ervan) . Dit is ook niet
voldoende om te spreken van goed onderwijs. Noodzaak van een voormeting? Leerlingen scoren goed op een onderdeel,
maar misschien konden ze dit al VOOR de les. Is er dan sprake van goed onderwijs? + beoordeling van kwaliteit is pas na
een tijdje te beoordelen: einddoelen zijn zo ruim geformuleerd en niet in 1 les te realiserendat je pas op het einde vd lagere
school de output in kaart kunt brengen. Dit is te laat om de huidige leerlingengroep bij te sturen. Kunnen we alles meten?
Bv. Hoe competent iemand is als communicator valt moeilijk te evalueren? Niet voldoende om naar resultaat vd kinderen
te kijken, ook naar wat lkr doet (bv. Stok slaan voor tafels te automatiseren)
Dus om te kunnen spreken van goed onderwijs, moeten we ook kijken naar het proces. Waarin we dus kunnen vinden dat
welbevinden en betrokkenheid een belangrijke rol spelen. (wbv: hoe het kind zich voelt, bth: toestand waarin kinderen zich
bevinden wanneer ze helemaal in activiteit opgaan)
Als we deze twee hebben, dan pas kunnen we komen tot fundamenteel leren (verandert u als persoon)
3
