SAMENVATTING
LONGEN 2
ACADEMIEJAAR 2023-2024NIEUW
CURRICULUMGENEESKUNDE – MA 1 –
SEMESTER 1
,INHOUDSTAFEL
1. Epidemiologie ...................................................................................................................................................... 2
2. Astma .................................................................................................................................................................. 6
3. COPD ................................................................................................................................................................. 30
4.1 Farmacologie: astma en COPD ........................................................................................................................ 50
4.2 Casussen: COPD en astma ............................................................................................................................... 59
5.1 Slaapgerelateerde ademhalings -stoornissen en CV lijden ............................................................................. 64
5.2 Casussen – slaap .............................................................................................................................................. 71
6. Thoraxoncologie ................................................................................................................................................ 73
6.2 Casussen – thoraxoncologie ............................................................................................................................ 91
7. Anatomopathologie – neoplasie ....................................................................................................................... 98
8. Thoraxdrainage................................................................................................................................................ 110
9.1 Infecties van de long en luchtwegen ............................................................................................................. 115
9.2 Casussen respiratoire infecties ...................................................................................................................... 134
10. Thoraxchirurgie en long................................................................................................................................. 138
11.1 Pleurale aandoeningen................................................................................................................................ 145
11.2 Casussen - pleurale aandoeningen .............................................................................................................. 159
12.1 Medische beeldvorming thorax .................................................................................................................. 163
12.2 Basisinterpretatie CT thorax ........................................................................................................................ 180
13. Endoscopie .................................................................................................................................................... 187
14. Longembolen ................................................................................................................................................. 192
15.1 Thoraxchirurgie – Pleura ............................................................................................................................. 207
15.2 Thoraxchirurgie - Mediastinum ................................................................................................................... 217
16. Thoraxtrauma ................................................................................................................................................ 223
17.1 Interstitiële longziekten (ILD) ...................................................................................................................... 228
17.2 Casussen - ILD .............................................................................................................................................. 252
18. Longfunctie .................................................................................................................................................... 256
18.1.1 Longfunctie: theorie ................................................................................................................................. 256
18.1.2 Longfunctie: youtube filmpjes .................................................................................................................. 263
18.2 Longfunctie: oefeningen.............................................................................................................................. 267
19. Spirometrie .................................................................................................................................................... 278
20.1 Rookstop: farmacotherapie......................................................................................................................... 293
20.2 Rookstop: gedragstherapie ......................................................................................................................... 304
21. Tuberculose ................................................................................................................................................... 316
22. Covid en ARDS ............................................................................................................................................... 338
1
,1. EPIDEMIOLOGIE
LEERDOELEN
- Weet wat eponymen zijn en kan er een aantal opnoemen
- Kan de criteria voor een causale associatie benoemen en illustreren adhv een voorbeeld
- Kent de ranking van wereldwijde doodsoorzaken volgens de Global Burden of Disease
- Kan 4 belangrijke oorzaken van respiratoire sterfte benoemen
- Kan de kost van respiratoire ziektes duiden
PULMONALE TERMINOLOGIE
- CARA
o = Chronische aspecifieke respiratoire aandoeningen
o Verzamelnaam voor COPD, astma, longemfyseem
o Verouderde term, wordt in de praktijk niet meer gebruikt
- Astma
o Asthma in het Engels
- COPD
o Chronic obstructive pulmonary disease
o Chronische bronchitis
§ Klinische diagnose op basis van symptomen bv. slijm ophoesten
o Emfyseem
§ Pathologische diagnose (longblaasjes beschadigd)
- Bronchiectasieën
o = Luchtwegen lokaal of diffuus verwijd à slijmstase, verminderde mucoscilliaire klaring
o CF: cystische fibrose (in BE ook mucoviscidose genoemd = verouderde benaming)
o Non-CF Bronchiectasis
- Tuberculose
o Ook TBC of TB
- Interstitiële Longaandoeningen
o = Interstitial lung disease (ILD)
EPONYMEN
ð = een persoon naar wie een ontdekking, uitvinding, instelling, enz. is vernoemd of dacht dat het
genoemd werd
VOORBEELDEN
- Valsalva maneuver (geforceerde uitademing met gesloten glottis)
- Babinski teken (voetzoolreflex)
- Bacil van Koch (tubercelbacil die TBC veroorzaakt)
- Syndroom van Behçet (occulo-urogenitaal syndroom: systeemziekte)
- Ziekte van Wegener (= GPA = granulomatose met polyangiitis en vasculitis)
ð Eponymen zijn traditie maar verouderd, meestal onjuist en wetenschappelijk niet accuraat
ð Beter niet gebruiken en vervangen door medische termen
2
, EPONYMEN IN DE LONGZIEKTEN
EPONYM UITLEG
Ellis-Damoiseaulijn De schuin oplopende lijn, van mediaal-onder naar lateraal-
boven, die de grens van de percussiedofheid vormt bij
exsudatieve pleuritis
Golden’s S-sign Te zien op radiografie, wijst op een lob collabs
Kerley B lijntjes Dunne lijnschaduwen op de thoraxfoto (op vocht berustend)
Ziekte van Wegener GPA = Granulomatosis met polyangiitis
Ziekte van Hamman-Rich cryptogene fibroserende alveolitis
Syndroom van Horner Neurologisch syndroom dat zich uit door uitval van de
orthosympathische innervatie van het gelaat, meestal langs één
kant
Syndroom van Eaton-Lambert Aandoening van de overgang tussen zenuw en spier
Syndroom van Pierre-Marie Bamberger Hypertrofische osteoartropathie
Syndroom van Pancoast Groep van symptomen die zich voordoen in de aanwezigheid van
een pancoasttumor, waaronder pijn aan de arm en de schouder
alsook spieratrofie in de arm en de hand
Hoover’s sign Test die gedaan kan worden tijdens neurologisch onderzoek, in
liggende of zittende positie. Er wordt gekeken naar activiteit van
de spieren in het aangedane (verlamde) been, als de patiënt
aandacht richt op het gezonde been.
EPIDEMIOLOGIE
MORTALITEIT
ð 600 000 mensen sterven elk jaar in de EU door respiratoire ziekte
o 1/8 van de doden in EU en 1/5 vd doden wereldwijd
o ó CV-aandoeningen blijven hoogste mortaliteit hebben
4 BELANGRIJKSTE DOODSOORZAKEN
- Europa
o 1. Longkanker
o 2. COPD en bronchiëctasiën
o 3. Pneumonie
o 4. Pulmonair vasculaire ziekten
- Wereldwijd !!
o 1, 2 en 3 + TBC: in top 10 vd meest voorkomende globale doodsoorzaken
§ 3. COPD 4. Lage respiratoire aandoeningen 5. Longkanker 10. TBC)
ð Roken en respiratoire infecties zijn risicofactoren en kunnen we voorkomen !!
3
LONGEN 2
ACADEMIEJAAR 2023-2024NIEUW
CURRICULUMGENEESKUNDE – MA 1 –
SEMESTER 1
,INHOUDSTAFEL
1. Epidemiologie ...................................................................................................................................................... 2
2. Astma .................................................................................................................................................................. 6
3. COPD ................................................................................................................................................................. 30
4.1 Farmacologie: astma en COPD ........................................................................................................................ 50
4.2 Casussen: COPD en astma ............................................................................................................................... 59
5.1 Slaapgerelateerde ademhalings -stoornissen en CV lijden ............................................................................. 64
5.2 Casussen – slaap .............................................................................................................................................. 71
6. Thoraxoncologie ................................................................................................................................................ 73
6.2 Casussen – thoraxoncologie ............................................................................................................................ 91
7. Anatomopathologie – neoplasie ....................................................................................................................... 98
8. Thoraxdrainage................................................................................................................................................ 110
9.1 Infecties van de long en luchtwegen ............................................................................................................. 115
9.2 Casussen respiratoire infecties ...................................................................................................................... 134
10. Thoraxchirurgie en long................................................................................................................................. 138
11.1 Pleurale aandoeningen................................................................................................................................ 145
11.2 Casussen - pleurale aandoeningen .............................................................................................................. 159
12.1 Medische beeldvorming thorax .................................................................................................................. 163
12.2 Basisinterpretatie CT thorax ........................................................................................................................ 180
13. Endoscopie .................................................................................................................................................... 187
14. Longembolen ................................................................................................................................................. 192
15.1 Thoraxchirurgie – Pleura ............................................................................................................................. 207
15.2 Thoraxchirurgie - Mediastinum ................................................................................................................... 217
16. Thoraxtrauma ................................................................................................................................................ 223
17.1 Interstitiële longziekten (ILD) ...................................................................................................................... 228
17.2 Casussen - ILD .............................................................................................................................................. 252
18. Longfunctie .................................................................................................................................................... 256
18.1.1 Longfunctie: theorie ................................................................................................................................. 256
18.1.2 Longfunctie: youtube filmpjes .................................................................................................................. 263
18.2 Longfunctie: oefeningen.............................................................................................................................. 267
19. Spirometrie .................................................................................................................................................... 278
20.1 Rookstop: farmacotherapie......................................................................................................................... 293
20.2 Rookstop: gedragstherapie ......................................................................................................................... 304
21. Tuberculose ................................................................................................................................................... 316
22. Covid en ARDS ............................................................................................................................................... 338
1
,1. EPIDEMIOLOGIE
LEERDOELEN
- Weet wat eponymen zijn en kan er een aantal opnoemen
- Kan de criteria voor een causale associatie benoemen en illustreren adhv een voorbeeld
- Kent de ranking van wereldwijde doodsoorzaken volgens de Global Burden of Disease
- Kan 4 belangrijke oorzaken van respiratoire sterfte benoemen
- Kan de kost van respiratoire ziektes duiden
PULMONALE TERMINOLOGIE
- CARA
o = Chronische aspecifieke respiratoire aandoeningen
o Verzamelnaam voor COPD, astma, longemfyseem
o Verouderde term, wordt in de praktijk niet meer gebruikt
- Astma
o Asthma in het Engels
- COPD
o Chronic obstructive pulmonary disease
o Chronische bronchitis
§ Klinische diagnose op basis van symptomen bv. slijm ophoesten
o Emfyseem
§ Pathologische diagnose (longblaasjes beschadigd)
- Bronchiectasieën
o = Luchtwegen lokaal of diffuus verwijd à slijmstase, verminderde mucoscilliaire klaring
o CF: cystische fibrose (in BE ook mucoviscidose genoemd = verouderde benaming)
o Non-CF Bronchiectasis
- Tuberculose
o Ook TBC of TB
- Interstitiële Longaandoeningen
o = Interstitial lung disease (ILD)
EPONYMEN
ð = een persoon naar wie een ontdekking, uitvinding, instelling, enz. is vernoemd of dacht dat het
genoemd werd
VOORBEELDEN
- Valsalva maneuver (geforceerde uitademing met gesloten glottis)
- Babinski teken (voetzoolreflex)
- Bacil van Koch (tubercelbacil die TBC veroorzaakt)
- Syndroom van Behçet (occulo-urogenitaal syndroom: systeemziekte)
- Ziekte van Wegener (= GPA = granulomatose met polyangiitis en vasculitis)
ð Eponymen zijn traditie maar verouderd, meestal onjuist en wetenschappelijk niet accuraat
ð Beter niet gebruiken en vervangen door medische termen
2
, EPONYMEN IN DE LONGZIEKTEN
EPONYM UITLEG
Ellis-Damoiseaulijn De schuin oplopende lijn, van mediaal-onder naar lateraal-
boven, die de grens van de percussiedofheid vormt bij
exsudatieve pleuritis
Golden’s S-sign Te zien op radiografie, wijst op een lob collabs
Kerley B lijntjes Dunne lijnschaduwen op de thoraxfoto (op vocht berustend)
Ziekte van Wegener GPA = Granulomatosis met polyangiitis
Ziekte van Hamman-Rich cryptogene fibroserende alveolitis
Syndroom van Horner Neurologisch syndroom dat zich uit door uitval van de
orthosympathische innervatie van het gelaat, meestal langs één
kant
Syndroom van Eaton-Lambert Aandoening van de overgang tussen zenuw en spier
Syndroom van Pierre-Marie Bamberger Hypertrofische osteoartropathie
Syndroom van Pancoast Groep van symptomen die zich voordoen in de aanwezigheid van
een pancoasttumor, waaronder pijn aan de arm en de schouder
alsook spieratrofie in de arm en de hand
Hoover’s sign Test die gedaan kan worden tijdens neurologisch onderzoek, in
liggende of zittende positie. Er wordt gekeken naar activiteit van
de spieren in het aangedane (verlamde) been, als de patiënt
aandacht richt op het gezonde been.
EPIDEMIOLOGIE
MORTALITEIT
ð 600 000 mensen sterven elk jaar in de EU door respiratoire ziekte
o 1/8 van de doden in EU en 1/5 vd doden wereldwijd
o ó CV-aandoeningen blijven hoogste mortaliteit hebben
4 BELANGRIJKSTE DOODSOORZAKEN
- Europa
o 1. Longkanker
o 2. COPD en bronchiëctasiën
o 3. Pneumonie
o 4. Pulmonair vasculaire ziekten
- Wereldwijd !!
o 1, 2 en 3 + TBC: in top 10 vd meest voorkomende globale doodsoorzaken
§ 3. COPD 4. Lage respiratoire aandoeningen 5. Longkanker 10. TBC)
ð Roken en respiratoire infecties zijn risicofactoren en kunnen we voorkomen !!
3
