Samenvatting cursus Moderne Geschiedenis blok I Universiteit Utrecht
Week 1, De lange negentiende eeuw
Collegedictaat
Hoofdvraag: Hoe en waarom zijn Europeanen modern geworden? Met modern
edelen we nar de Franse Revolutie en meer zoals we het ‘nu’ kennen.
Wat?
De lange 19 eeuw, kent drie revoluties van 1789-1914:
de
Politiek: van autocratie naar democratie
Economie: van archaïsch naar industriële samenleving
Cultureel: van religie gebaseerde samenleving naar seculaire
samenleving.
Focus ligt op Europa maar de modernisering van Europa had een grote invloed
op de rest van de wereld. Wereld werd gedwongen aan te passen aan
Europa. Japan heft ook een revolutie. Ze willen niet meer onder Europa staan en
willen zich gelijk schalen met de Europeanen. Gaan zich ook kleden als
Europeanen en nemen gewoontes over.
1789 begin van modernisering maar aanloop is er al rond 1770. Eerst
Amerikaans revolutie daarna de Nederlandse patriotten revolutie en tot slot de
Franse revolutie Rond 1770 is er de economische evolutie, uitvinding van de
stoommachine door Watt. 1783 Fransman definieert de industriële samenleving.
Waarom?
Waarom geschiedenis?
Exorcisme in nostalgie, geen wetenschappelijke reden maar gewoon
voor de fun.
Antropologisch perspectief, wetenschappelijk, verleden is vreemd met
kritische blik naar het nu leren kijken.
Sociaalwetenschappelijk, om het heden te begrijpen door onderzoek
naar het verdelen. Neemt ook een aantal valkuilen met zich mee want het
gaat o.a. doen aan presentism. Dat is het heden teruglezen in het
verleden. Er wordt alleen gefocust op een ding en niet op de context. Kijkt
alleen naar iets hoe je het vandaag de dag kent en niet in de historische
context. Geschiedenis zou zijn gelopen zoals hij is gelopen (whig history,
ook slecht).Presentism en Whig history betekende het zelfde en zijn
gewoon super fout.
Voorspellend? Leren uit het verleden. Het is interessant maar niet echt
nuttig. Geschiedenis heeft de neiging zich niet te herhalen. We kunnen de
verkeerde lessen uit de geschiedenis ook overnemen.
Artikelen
T.C.W. Blanning, ‘Introduction: the end of the old regime’
We kunnen de lange negentiende eeuw als eenheid zien maar is ook dynamisch:
Stabiliserende Grote veranderingen
factoren
,De Kerk Explosieve demografische groei
Vrede (1814-1914) Economische groei
Grondbezit (agrarische Communicatiegroei
sector)
Politieke participatie van de
bovenlaag
De staatmacht neemt toe
Militaire revolutie
Modern Imperialisme
Secularisatie in kringen met
intellectuelen
Ideologisering
Frank O’Gorman, ‘The long eighteenth century’
Hoofdvraag: Hoe moeten we de Engelse geschiedenis periodiseren? Wanneer
begon het moderne Engeland?
Whig historici zeggen dat de 18 eeuw een periode is van alleen succes maar
de
tegendeel is dat pas de laatste 50 jaar van de lange 18 eeuw Groot-Brittannië
de
zich ontwikkelde. Sir Lewis Namier wierp zich tegen deze whighistorici. Namier
stelde dat er geen gestage daling van de Koninklijke macht was gedurende de
18 eeuw daarnaast zou er ook geen geleidelijke ontwikkeling in het partijen
de
systeem zijn.
De revisionisten werpen zichzelf ook tegen de whig historici. Politiek zou
minder door de economie zijn gevormd dan door dynastieke overwegingen. De
kracht van Groot-Brittannië lag minder bij ondernemerschap maar bij stabiliteit
en continuïteit. Dit was te danken aan het ancien regime.
De lange 18 eeuw volgens O’Gorman is van 1688-1832. O’Gorman ziet de
de
Glorios Revolution als een scheidingslijn. Deze periode kent veel stabiliteit en
eenheid dit werd door de Reform Act in 1832 verstoord.
Peter N. Stearns, ‘Long 19 Century? Log 20 Century? Retooling that last chunk
th th
of World History’
Stearns stelt dat er een globale geschiedenis is. Na 1850 zou de wereld meer
een eenheid zijn geworden. Alle geschiedenis wordt geperiodiseerd. De lange 19 de
eeuw zorgt voor een focus op de industriële revolutie wat iets totaal nieuw is in
de geschiedenis van de mens.
James Kennedy, p. 212-223
Week 2, De Franse Revolutie
Samenvatting Hoofdstuk 19
The origins of Revolution, 1775-1789
John Paul Jones verwijst als een van de eerste naar dat hij zich burger voelt van
de wereld. De Atlantische wereld van de 18 eeuw was verenigind en deelde
de
gemeenschappelijke ideeën over vrijheid. In 1776 verklaarde Amerika zich
,onafhankelijk van de Britten. In 1787 kwam daar de eerste Amerikaanse
grondwet bij kijken.
Revoltuinoiray movements in Europe
De Amerikaanse revolutie heeft vele landen geinspireerd, zoal de volgende:
Ierland, In 1779 kwam hier een revormeerende groepering in opkomst.
De hervormers verzetten ich tegen het Britse beleid zowel op politiek vlak
als op militair. Maar de Ieren hadden ook binnenlandse problemen met de
katholieken die voor eeuwen dominant aanwezig waren in het land.
Nederland, kende een oligarchie met een stadshouder. De
gedachtengang van de handelaren en de stadshouder waren vaak
verschillend wat nogal botste. Gedurende de Amerikaanse revolutie koos
de Stadshouder voor een alliantie met de Britten maar de handelaren
stonden achter de Amerikaanse onafhankelijkheidsstreiders. De patrioten
kwam in beweging. 1787 werd de power van de Stadshouder weer in tackt
gebracht.
Polen, 1788 kwam een hervorming in de Sejm met een meer liberaler
idee. Er kwam een costituonele monarch binnen Polen maar buurvrouw
Catharina de Grote voelde hier weinig voor en plande op 1792 een invasie.
De Poolse constitutionele monarchie was gedoomd.
The American Revolution and the Kingdom of France
De Franse waren jaren lang als verstrikt met de Engelse in een politieke en
economische oorlog over de koloniën. Toen Amerika zich afwilde doen van de
Britten zagen de Franse dit als een uitkomst en steunde de Amerikanen in de
oorlog. De Amerikanen inspireerde de Franse met hun liberale ideeën. De
Amerikaanse filosofie werd een prototype voor de Franse.
The Crisis of the Old Regime
Het oude regime vindt haar diepte punt in de crisis rond de jare 80 van de
18 eeuw danksij:
de
De zware lasten en hoge kosten
De Monarch met absolute macht
Publieke opinie
Frankrijk was in een crisis beland. Het land was bankrupt, de oogst was mislukt
en er was op eenstapeling van financele problemen bij de overheid. Louis XVI
wilde dit oplossen met nog hogere belastingen maar dit werd niet meer inacht
genomen. In 1787 riep de koning een ‘Assembly of Notbles’ maar ook dit kreeg
weinig steun. Er moest een staten generaal komen.
The Estates General
Van elke stand werden mensen opgeroepen te komen voor de Statengeneraal.
Louis XVI liet het toe de 3 stand twee keer zoveel mensen mee te nemen maar
de
dit had weinig zit. Er werd namenlijk per stand gestemd en niet per hoofd. De
derde laag bestond ook uit vele hoogstaande geleerde en handelaren die zich
benadeeld voelde omdat de eerste en tweede stand geen belasting hoefde te
betalen. De derde stand sloot zich af van de vergadering waarmee de Franse
Revolutie is begonnen.
1789: A Revolution Begins
Het werd steeds rumoriger na de Statengeneraal. De kroon stond te wankelen en
meer en meer mensen waren er van overtuigd dat Frankrijk een grondwet
moest hebben.
, The National Assembly
De National Assembly verenigide zich op 17 juni en vetrokken gezamenlijk in de
ochtend van 20 juni naar het paleis. Daar bleken ze buitengesloten te zijn en
trokken naar een kaatsbaan die dichtbij gelegen lag. Dit wordt bekend als de
eed op de kaatsbaan. De strijders zullen niet vertrekken voordat er een
grondwet is geschreven. De Koning deed in eerste instantie niet maar stuurde
later troepen naar Parijs. Parijs was het kokende middelpunt van Europa wat op
springen stond.
The Stroming of the Bastille
In de vroege morgen van 14 juli bestormen de Parijzenaren de Bastille.
Ondanks dat er maar een handje vol aan gevangene zat was het nog steeds een
koninklijk symbool. Men was tevens ook opzoek naar wapens. Na het incident
kwam Louis meteen naar Parijs en droeg het symbool van het gewone volk met
zich mee. Parijs waande zich in chaos.
Toward Consitutional Government
Het feodalisme werd als eerste afgeschaft in Frankrijk. Rond het einde van
Augustust kwam de verklaring van de rechten van de man en de burger. In
September debateerde men wat de rol moest worden van de koning. Vele wezen
naar het systeem in Engeland als voorbeeld.
The Woman’s March to Versailles
Er was een volgende golf aan graan te kort en de vrouwen waren het zat. Ze
marcheerde gezamenlijk helemaal vanuit Parijs naar Versailles om de Koning een
bezoek te brengen. De Koning gaf toesteming vooraden uit Parijs opentestellen
voor de burgers en trok zelf ook terug naar Parijs.
The Phases of the Revolution, 1789-1799
The First Phase Completed, 1789-1791
Parijs bleef het gesprek van de dag vanwege alle politieke problemen. Salons
oefenden veel druk uit op de mens en de politiek. Daarnaast waren er ook flinke
problemen binnen de katholieke kerk. De kerk had veel meer land in handen
dan de gewone burger daarom verkocht zij haar land aan de staat (en dus niet
direct aan de burger). Maar een groter probleem was de reconstructie van de
Kerk (politiek).
Louis werd gevangen gehouden in het paleis Tuileries na zijn mislukte
ontsnappingspoging uit Frankrijk. Op 14 september 1791 zwoor de Koning af
van de troon. Daarnaat kwamen er nieuwe rechten van de mens.
The Second Phase and Foreign War, 1791-1793
In april 1792 onderdruk verklaart Louis oorlog aan Oostenrijk. Maar naast dat
Frankrijk in oorlog nu was kampte het land weer met een voedsel tekort en had
een tekort aan soldaten. Het was chaos en in juli 1792 was het toppunt bereikt.
Het graan was op Oostenrijk en Pruissen deede aan om binnen te vallen.
In Augustus 1792 vielen de Sans-Cullotes paleis Tuileres binnen hiermee wordt
de tweede fase aangeduid. Er kwam een republiek inplaats van een
monarchie. De National Convection wilde Louis voor een trial zetten. Dit duurde
van december 11 tot januari 15 waarna de Koning onthoofd werd. Hij werd
terecht gesteld als een normale burger.
Week 1, De lange negentiende eeuw
Collegedictaat
Hoofdvraag: Hoe en waarom zijn Europeanen modern geworden? Met modern
edelen we nar de Franse Revolutie en meer zoals we het ‘nu’ kennen.
Wat?
De lange 19 eeuw, kent drie revoluties van 1789-1914:
de
Politiek: van autocratie naar democratie
Economie: van archaïsch naar industriële samenleving
Cultureel: van religie gebaseerde samenleving naar seculaire
samenleving.
Focus ligt op Europa maar de modernisering van Europa had een grote invloed
op de rest van de wereld. Wereld werd gedwongen aan te passen aan
Europa. Japan heft ook een revolutie. Ze willen niet meer onder Europa staan en
willen zich gelijk schalen met de Europeanen. Gaan zich ook kleden als
Europeanen en nemen gewoontes over.
1789 begin van modernisering maar aanloop is er al rond 1770. Eerst
Amerikaans revolutie daarna de Nederlandse patriotten revolutie en tot slot de
Franse revolutie Rond 1770 is er de economische evolutie, uitvinding van de
stoommachine door Watt. 1783 Fransman definieert de industriële samenleving.
Waarom?
Waarom geschiedenis?
Exorcisme in nostalgie, geen wetenschappelijke reden maar gewoon
voor de fun.
Antropologisch perspectief, wetenschappelijk, verleden is vreemd met
kritische blik naar het nu leren kijken.
Sociaalwetenschappelijk, om het heden te begrijpen door onderzoek
naar het verdelen. Neemt ook een aantal valkuilen met zich mee want het
gaat o.a. doen aan presentism. Dat is het heden teruglezen in het
verleden. Er wordt alleen gefocust op een ding en niet op de context. Kijkt
alleen naar iets hoe je het vandaag de dag kent en niet in de historische
context. Geschiedenis zou zijn gelopen zoals hij is gelopen (whig history,
ook slecht).Presentism en Whig history betekende het zelfde en zijn
gewoon super fout.
Voorspellend? Leren uit het verleden. Het is interessant maar niet echt
nuttig. Geschiedenis heeft de neiging zich niet te herhalen. We kunnen de
verkeerde lessen uit de geschiedenis ook overnemen.
Artikelen
T.C.W. Blanning, ‘Introduction: the end of the old regime’
We kunnen de lange negentiende eeuw als eenheid zien maar is ook dynamisch:
Stabiliserende Grote veranderingen
factoren
,De Kerk Explosieve demografische groei
Vrede (1814-1914) Economische groei
Grondbezit (agrarische Communicatiegroei
sector)
Politieke participatie van de
bovenlaag
De staatmacht neemt toe
Militaire revolutie
Modern Imperialisme
Secularisatie in kringen met
intellectuelen
Ideologisering
Frank O’Gorman, ‘The long eighteenth century’
Hoofdvraag: Hoe moeten we de Engelse geschiedenis periodiseren? Wanneer
begon het moderne Engeland?
Whig historici zeggen dat de 18 eeuw een periode is van alleen succes maar
de
tegendeel is dat pas de laatste 50 jaar van de lange 18 eeuw Groot-Brittannië
de
zich ontwikkelde. Sir Lewis Namier wierp zich tegen deze whighistorici. Namier
stelde dat er geen gestage daling van de Koninklijke macht was gedurende de
18 eeuw daarnaast zou er ook geen geleidelijke ontwikkeling in het partijen
de
systeem zijn.
De revisionisten werpen zichzelf ook tegen de whig historici. Politiek zou
minder door de economie zijn gevormd dan door dynastieke overwegingen. De
kracht van Groot-Brittannië lag minder bij ondernemerschap maar bij stabiliteit
en continuïteit. Dit was te danken aan het ancien regime.
De lange 18 eeuw volgens O’Gorman is van 1688-1832. O’Gorman ziet de
de
Glorios Revolution als een scheidingslijn. Deze periode kent veel stabiliteit en
eenheid dit werd door de Reform Act in 1832 verstoord.
Peter N. Stearns, ‘Long 19 Century? Log 20 Century? Retooling that last chunk
th th
of World History’
Stearns stelt dat er een globale geschiedenis is. Na 1850 zou de wereld meer
een eenheid zijn geworden. Alle geschiedenis wordt geperiodiseerd. De lange 19 de
eeuw zorgt voor een focus op de industriële revolutie wat iets totaal nieuw is in
de geschiedenis van de mens.
James Kennedy, p. 212-223
Week 2, De Franse Revolutie
Samenvatting Hoofdstuk 19
The origins of Revolution, 1775-1789
John Paul Jones verwijst als een van de eerste naar dat hij zich burger voelt van
de wereld. De Atlantische wereld van de 18 eeuw was verenigind en deelde
de
gemeenschappelijke ideeën over vrijheid. In 1776 verklaarde Amerika zich
,onafhankelijk van de Britten. In 1787 kwam daar de eerste Amerikaanse
grondwet bij kijken.
Revoltuinoiray movements in Europe
De Amerikaanse revolutie heeft vele landen geinspireerd, zoal de volgende:
Ierland, In 1779 kwam hier een revormeerende groepering in opkomst.
De hervormers verzetten ich tegen het Britse beleid zowel op politiek vlak
als op militair. Maar de Ieren hadden ook binnenlandse problemen met de
katholieken die voor eeuwen dominant aanwezig waren in het land.
Nederland, kende een oligarchie met een stadshouder. De
gedachtengang van de handelaren en de stadshouder waren vaak
verschillend wat nogal botste. Gedurende de Amerikaanse revolutie koos
de Stadshouder voor een alliantie met de Britten maar de handelaren
stonden achter de Amerikaanse onafhankelijkheidsstreiders. De patrioten
kwam in beweging. 1787 werd de power van de Stadshouder weer in tackt
gebracht.
Polen, 1788 kwam een hervorming in de Sejm met een meer liberaler
idee. Er kwam een costituonele monarch binnen Polen maar buurvrouw
Catharina de Grote voelde hier weinig voor en plande op 1792 een invasie.
De Poolse constitutionele monarchie was gedoomd.
The American Revolution and the Kingdom of France
De Franse waren jaren lang als verstrikt met de Engelse in een politieke en
economische oorlog over de koloniën. Toen Amerika zich afwilde doen van de
Britten zagen de Franse dit als een uitkomst en steunde de Amerikanen in de
oorlog. De Amerikanen inspireerde de Franse met hun liberale ideeën. De
Amerikaanse filosofie werd een prototype voor de Franse.
The Crisis of the Old Regime
Het oude regime vindt haar diepte punt in de crisis rond de jare 80 van de
18 eeuw danksij:
de
De zware lasten en hoge kosten
De Monarch met absolute macht
Publieke opinie
Frankrijk was in een crisis beland. Het land was bankrupt, de oogst was mislukt
en er was op eenstapeling van financele problemen bij de overheid. Louis XVI
wilde dit oplossen met nog hogere belastingen maar dit werd niet meer inacht
genomen. In 1787 riep de koning een ‘Assembly of Notbles’ maar ook dit kreeg
weinig steun. Er moest een staten generaal komen.
The Estates General
Van elke stand werden mensen opgeroepen te komen voor de Statengeneraal.
Louis XVI liet het toe de 3 stand twee keer zoveel mensen mee te nemen maar
de
dit had weinig zit. Er werd namenlijk per stand gestemd en niet per hoofd. De
derde laag bestond ook uit vele hoogstaande geleerde en handelaren die zich
benadeeld voelde omdat de eerste en tweede stand geen belasting hoefde te
betalen. De derde stand sloot zich af van de vergadering waarmee de Franse
Revolutie is begonnen.
1789: A Revolution Begins
Het werd steeds rumoriger na de Statengeneraal. De kroon stond te wankelen en
meer en meer mensen waren er van overtuigd dat Frankrijk een grondwet
moest hebben.
, The National Assembly
De National Assembly verenigide zich op 17 juni en vetrokken gezamenlijk in de
ochtend van 20 juni naar het paleis. Daar bleken ze buitengesloten te zijn en
trokken naar een kaatsbaan die dichtbij gelegen lag. Dit wordt bekend als de
eed op de kaatsbaan. De strijders zullen niet vertrekken voordat er een
grondwet is geschreven. De Koning deed in eerste instantie niet maar stuurde
later troepen naar Parijs. Parijs was het kokende middelpunt van Europa wat op
springen stond.
The Stroming of the Bastille
In de vroege morgen van 14 juli bestormen de Parijzenaren de Bastille.
Ondanks dat er maar een handje vol aan gevangene zat was het nog steeds een
koninklijk symbool. Men was tevens ook opzoek naar wapens. Na het incident
kwam Louis meteen naar Parijs en droeg het symbool van het gewone volk met
zich mee. Parijs waande zich in chaos.
Toward Consitutional Government
Het feodalisme werd als eerste afgeschaft in Frankrijk. Rond het einde van
Augustust kwam de verklaring van de rechten van de man en de burger. In
September debateerde men wat de rol moest worden van de koning. Vele wezen
naar het systeem in Engeland als voorbeeld.
The Woman’s March to Versailles
Er was een volgende golf aan graan te kort en de vrouwen waren het zat. Ze
marcheerde gezamenlijk helemaal vanuit Parijs naar Versailles om de Koning een
bezoek te brengen. De Koning gaf toesteming vooraden uit Parijs opentestellen
voor de burgers en trok zelf ook terug naar Parijs.
The Phases of the Revolution, 1789-1799
The First Phase Completed, 1789-1791
Parijs bleef het gesprek van de dag vanwege alle politieke problemen. Salons
oefenden veel druk uit op de mens en de politiek. Daarnaast waren er ook flinke
problemen binnen de katholieke kerk. De kerk had veel meer land in handen
dan de gewone burger daarom verkocht zij haar land aan de staat (en dus niet
direct aan de burger). Maar een groter probleem was de reconstructie van de
Kerk (politiek).
Louis werd gevangen gehouden in het paleis Tuileries na zijn mislukte
ontsnappingspoging uit Frankrijk. Op 14 september 1791 zwoor de Koning af
van de troon. Daarnaat kwamen er nieuwe rechten van de mens.
The Second Phase and Foreign War, 1791-1793
In april 1792 onderdruk verklaart Louis oorlog aan Oostenrijk. Maar naast dat
Frankrijk in oorlog nu was kampte het land weer met een voedsel tekort en had
een tekort aan soldaten. Het was chaos en in juli 1792 was het toppunt bereikt.
Het graan was op Oostenrijk en Pruissen deede aan om binnen te vallen.
In Augustus 1792 vielen de Sans-Cullotes paleis Tuileres binnen hiermee wordt
de tweede fase aangeduid. Er kwam een republiek inplaats van een
monarchie. De National Convection wilde Louis voor een trial zetten. Dit duurde
van december 11 tot januari 15 waarna de Koning onthoofd werd. Hij werd
terecht gesteld als een normale burger.
