Samenvatting inleiding recht
Leerjaar 1, blok 1 HHS
Week 1: Wat is recht, waarom is er recht en de rechtsgebieden
Het Recht: Vormt een centraal onderdeel van het maatschappelijke leven en is
zowel even dynamisch als even complex.
4 functies van het recht:
1.Normatieve functie: Rechtsnormen die worden vastgelegd met een
bijbehorende strafmaat bij overtredingen en misdrijven.
2.Geschiloplossende functie: Geen sprake van eigeninrichting, alléén de
rechtspraak lost geschillen op.
3.Additionele functie: Indien partijen zijn vergeten om afspraken te maken bij het
sluiten van een overeenkomst, biedt de wet hiervoor aanvullende regels (het is een
vangnet).
4.Instrumentele functie: De staat heeft vooraf de regels, normen en gedragingen
vastgelegd om onduidelijkheden en ongelijkheden in geschillen te voorkomen. ‘’Zo
doen wij het en niet anders’’.
Het Nederlandse recht kent vier Rechtsbronnen:
Wet
Verdragen
Jurisprudentie
Gewoonte.
Vijfde rechtsbron: bestaat uit de Algemene rechtsbeginselen zoals het
rechtszekerheidsbeginsel, redelijkheid en billijkheid, proportionaliteit, subsidiariteit
en het vertrouwensbeginsel.
Indeling Burgerlijk Wetboek:
BW 1: Personen- en familierecht
BW 2: Rechtspersonenrecht
BW 3: Vermogensrecht
BW 4: Erfrecht
BW 5: Zakelijke rechten
BW 6: Algemeen verbintenissenrecht
BW 7: Bijzondere overeenkomsten
BW 8: Verkeersmiddelen en vervoersrecht
BW 9: Niet ingevoerd in het NL BW, omdat er op internationaal niveau al veel
wetten hierin zijn gemaakt.
BW 10: Internationaal Privaatrecht
Procederen: Naar de rechter stappen om een geschil te laten beslechten.
Burgerlijk Procesrecht: Beschrijft de juridische procedure binnen het
privaatrecht, welke worden beschreven in het boek Burgerlijke Rechtsvordering
(RV).
Monopolypositie: Een staat kan uitzonderlijk beschikken over een
monopolypositie betreffende het Strafrecht. Het OM is als enige bevoegd om
strafbare feiten wel of niet te vervolgen.
Bestuursrecht: In het verleden bekend als Administratief Recht. Beschrijft de
verhouding tussen het proces van de overheid tegen de burger, waarbij de Awb in
acht wordt genomen.
Een eigen rechtsgebied = Het bestuursrecht werd oorspronkelijk beschouwd
als een deel van het Staatsrecht. Naarmate de overheid en haar activiteiten
groeide, werd de afscheiding van het bestuursrecht onoverkoombaar.
, Samenvatting inleiding recht
Leerjaar 1, blok 1 HHS
De beschikking: Een beschikking is afkomstig van een bestuursorgaan en is
geldend voor één individu waarin er voor diegene een gevolg wordt
medegedeeld.
Bestuursorgaan: Een bestuursorgaan is bekleed met openbaar gezag en mag
publiekrechtelijke
beslissingen nemen art. 1:1 AWB.
Rechtsbescherming: Burgers kunnen in eerste aanleg bezwaar aantekenen
en daarna in beroep gaan bij de rechtbank. Als ze zich wederom niet kunnen
verenigen met een besluit van de overheid, kunnen ze appelleren bij:
CRVB: in Utrecht voor ambtenaren en sociale
zekerheidsrecht zaken.
College van Beroep voor Bedrijfsleven:
economisch bestuursrecht zaken.
Gerechtshof Leeuwarden: Wet mulderzaken
(verkeersovertredingen).
Beschikkingen zijn alleen rechtsgeldig als ze in overeenstemming zijn met de wet
en/of de Algemene beginselen van behoorlijk bestuur.
Strafrecht: Het strafrecht bestaat uit een materiele deel (het strafrecht (SR))
en uit een formele deel (strafvordering (WvSV). Alleen feiten die in de wet zijn
aangegeven en omschreven als een strafbaar feit mogen strafbaar worden
geacht volgens art. 16 GW juncto art. 1 lid 1 SR.
Art. 9 SR geeft aan welke soorten sancties er opgelegd kunnen worden en
beschrijft art. 51 SR. wie een strafbaar feit kan begaan.
Staatsrecht: Geeft een organisatieplaatje weer van de instelling van de staat in
het land en hoe burgers hierop invloed kunnen uitoefenen.
Week 2: Wetgevers
Wetgever: Er bestaan twee soorten wetgevers in het land: Op Nationaal en op
Decentraal niveau. Nationaal niveau: Het centrale niveau aan wetgeving waarbij
wetten en regels afkomstig zijn van de regering en Staten Generaal.
Decentraal niveau: De Decentrale niveau waarbij verordeningen (wordt hier geen
wet genoemd!) afkomstig zijn van Provincies, de provinciale staten en van
gemeentes, de gemeente raad.
Andere instanties: Ook kunnen andere instanties d.m.v. zijn bevoegdheden
wetten vaststellen zoals de waterschappen of de ESR bv.
Schema van Wetgeving, Wetgevers en Hiërarchische verhoudingen:
1. Verdragen
2. Grondwet (gemaakt door regering en Staten Generaal)
3. AMVB’s (gemaakt door regering)
4. Ministeriële verordeningen (gemaakt door ministers)
5. Provinciale verordeningen (gemaakt door Provinciale Staten)
6. Verordeningen van openbare lichamen (gemaakt door bestuurders van die
lichamen)
7. Gemeentelijke verordeningen (gemaakt door Gemeenteraad)
8. Waterschap verordeningen (gemaakt door Algemeen bestuur waterschap)
Rangorde van wetten:
1. Hoog gaat voor laag (wetgeving)
2. Bijzonder gaat voor algemeen (wetgeving)
3. Jong gaat voor Oud (wetgeving)
Leerjaar 1, blok 1 HHS
Week 1: Wat is recht, waarom is er recht en de rechtsgebieden
Het Recht: Vormt een centraal onderdeel van het maatschappelijke leven en is
zowel even dynamisch als even complex.
4 functies van het recht:
1.Normatieve functie: Rechtsnormen die worden vastgelegd met een
bijbehorende strafmaat bij overtredingen en misdrijven.
2.Geschiloplossende functie: Geen sprake van eigeninrichting, alléén de
rechtspraak lost geschillen op.
3.Additionele functie: Indien partijen zijn vergeten om afspraken te maken bij het
sluiten van een overeenkomst, biedt de wet hiervoor aanvullende regels (het is een
vangnet).
4.Instrumentele functie: De staat heeft vooraf de regels, normen en gedragingen
vastgelegd om onduidelijkheden en ongelijkheden in geschillen te voorkomen. ‘’Zo
doen wij het en niet anders’’.
Het Nederlandse recht kent vier Rechtsbronnen:
Wet
Verdragen
Jurisprudentie
Gewoonte.
Vijfde rechtsbron: bestaat uit de Algemene rechtsbeginselen zoals het
rechtszekerheidsbeginsel, redelijkheid en billijkheid, proportionaliteit, subsidiariteit
en het vertrouwensbeginsel.
Indeling Burgerlijk Wetboek:
BW 1: Personen- en familierecht
BW 2: Rechtspersonenrecht
BW 3: Vermogensrecht
BW 4: Erfrecht
BW 5: Zakelijke rechten
BW 6: Algemeen verbintenissenrecht
BW 7: Bijzondere overeenkomsten
BW 8: Verkeersmiddelen en vervoersrecht
BW 9: Niet ingevoerd in het NL BW, omdat er op internationaal niveau al veel
wetten hierin zijn gemaakt.
BW 10: Internationaal Privaatrecht
Procederen: Naar de rechter stappen om een geschil te laten beslechten.
Burgerlijk Procesrecht: Beschrijft de juridische procedure binnen het
privaatrecht, welke worden beschreven in het boek Burgerlijke Rechtsvordering
(RV).
Monopolypositie: Een staat kan uitzonderlijk beschikken over een
monopolypositie betreffende het Strafrecht. Het OM is als enige bevoegd om
strafbare feiten wel of niet te vervolgen.
Bestuursrecht: In het verleden bekend als Administratief Recht. Beschrijft de
verhouding tussen het proces van de overheid tegen de burger, waarbij de Awb in
acht wordt genomen.
Een eigen rechtsgebied = Het bestuursrecht werd oorspronkelijk beschouwd
als een deel van het Staatsrecht. Naarmate de overheid en haar activiteiten
groeide, werd de afscheiding van het bestuursrecht onoverkoombaar.
, Samenvatting inleiding recht
Leerjaar 1, blok 1 HHS
De beschikking: Een beschikking is afkomstig van een bestuursorgaan en is
geldend voor één individu waarin er voor diegene een gevolg wordt
medegedeeld.
Bestuursorgaan: Een bestuursorgaan is bekleed met openbaar gezag en mag
publiekrechtelijke
beslissingen nemen art. 1:1 AWB.
Rechtsbescherming: Burgers kunnen in eerste aanleg bezwaar aantekenen
en daarna in beroep gaan bij de rechtbank. Als ze zich wederom niet kunnen
verenigen met een besluit van de overheid, kunnen ze appelleren bij:
CRVB: in Utrecht voor ambtenaren en sociale
zekerheidsrecht zaken.
College van Beroep voor Bedrijfsleven:
economisch bestuursrecht zaken.
Gerechtshof Leeuwarden: Wet mulderzaken
(verkeersovertredingen).
Beschikkingen zijn alleen rechtsgeldig als ze in overeenstemming zijn met de wet
en/of de Algemene beginselen van behoorlijk bestuur.
Strafrecht: Het strafrecht bestaat uit een materiele deel (het strafrecht (SR))
en uit een formele deel (strafvordering (WvSV). Alleen feiten die in de wet zijn
aangegeven en omschreven als een strafbaar feit mogen strafbaar worden
geacht volgens art. 16 GW juncto art. 1 lid 1 SR.
Art. 9 SR geeft aan welke soorten sancties er opgelegd kunnen worden en
beschrijft art. 51 SR. wie een strafbaar feit kan begaan.
Staatsrecht: Geeft een organisatieplaatje weer van de instelling van de staat in
het land en hoe burgers hierop invloed kunnen uitoefenen.
Week 2: Wetgevers
Wetgever: Er bestaan twee soorten wetgevers in het land: Op Nationaal en op
Decentraal niveau. Nationaal niveau: Het centrale niveau aan wetgeving waarbij
wetten en regels afkomstig zijn van de regering en Staten Generaal.
Decentraal niveau: De Decentrale niveau waarbij verordeningen (wordt hier geen
wet genoemd!) afkomstig zijn van Provincies, de provinciale staten en van
gemeentes, de gemeente raad.
Andere instanties: Ook kunnen andere instanties d.m.v. zijn bevoegdheden
wetten vaststellen zoals de waterschappen of de ESR bv.
Schema van Wetgeving, Wetgevers en Hiërarchische verhoudingen:
1. Verdragen
2. Grondwet (gemaakt door regering en Staten Generaal)
3. AMVB’s (gemaakt door regering)
4. Ministeriële verordeningen (gemaakt door ministers)
5. Provinciale verordeningen (gemaakt door Provinciale Staten)
6. Verordeningen van openbare lichamen (gemaakt door bestuurders van die
lichamen)
7. Gemeentelijke verordeningen (gemaakt door Gemeenteraad)
8. Waterschap verordeningen (gemaakt door Algemeen bestuur waterschap)
Rangorde van wetten:
1. Hoog gaat voor laag (wetgeving)
2. Bijzonder gaat voor algemeen (wetgeving)
3. Jong gaat voor Oud (wetgeving)
