Endocriene fysiologie –
hormonen
Endocriene controle
- Vrijzetting van hormonen id circulatie (-> in de bloedbaan, niet in lumen)
o Hormoon bindt à celREC
Zelfde effect als neurotransmitters - maar trager
dr lange afstand, in de circulatie
NT is via axonen => veel sneller.
Heeft vaak een langdurig effect.
o W geregeld dr:
PTH & [Ca]ex
positieve en negatieve feedback (vb. hypofyse)
hypothalamus: neuro-endocrien stimulatie
Hypothalamo-hypofysaire as:
= Verbinding tussen hypothalamus en hypofyse
o Hypothalamus:
regelt het autonoom zenuwstelsel.
Beïnvl secretie v hypofysaire hormonen (ACTH, TSH…)
Zenuwcellen in hypothalamus, axonen in steel
=> eindigen in neurohypofyse capillair netw
Koppeling hypothalamus-hypofyse in voorste hypofyse via
bloedvat
Via poort-ader systeem
= verbinding tss 2 capillaire bedden
o Hypofyse:
hangt achter de ogen
hangt vast aan steel met hypothalamus
= klein kliertje = regelt functie hormoonstelsel
Hypothalamische controle v hypofyse:
A. Adenohypofyse: = voorste
o Ontstaan uit darm
- Hypothalamus Hormonen (oligopeptiden)
W vervoerd dr hypofysair portaal systeem gaat nr adenohypofyse
Sturen ‘release’ / ‘inhibition’ v hypofysehormonen
o Effect op endocrine cellen
Hypothalamus zelf gecontroleerd dr hypofysehormoon en neurologische input
o meestal negatieve feedback.
B. Neurohypofyse: = achterste
o Ontstaan hersenen
- Hypothalamus hormonen vrijgezet dr neuronen in bloedbaan nr neurohypofyse
Neuronen hypothalamus ontvangt eerst sensorische stimuli (zogen
van kind aan borst)
, o Oxytocine:
Zuigen à borst => stimulatie mechanoreceptoren
=> oxytocine wordt vrijgezet in neurohypofyse.
Zorgt voor melkejectie en contractie myoepitheliale cellen.
o ADH:
Vrijzetting na stimulatie osmo- en rekreceptoren van het vasculair systeem
BP daling – intravasc volume daalt – voorkomen nog vocht te
verliezen – ADH constrictie & reabsorptie
Zorgt voor waterreabsorptie in nieren en arteriolaire constrictie
tekort à ADH? – heel veel urine verliezen – veel plassen
Controlesysteem:
hormonen
Endocriene controle
- Vrijzetting van hormonen id circulatie (-> in de bloedbaan, niet in lumen)
o Hormoon bindt à celREC
Zelfde effect als neurotransmitters - maar trager
dr lange afstand, in de circulatie
NT is via axonen => veel sneller.
Heeft vaak een langdurig effect.
o W geregeld dr:
PTH & [Ca]ex
positieve en negatieve feedback (vb. hypofyse)
hypothalamus: neuro-endocrien stimulatie
Hypothalamo-hypofysaire as:
= Verbinding tussen hypothalamus en hypofyse
o Hypothalamus:
regelt het autonoom zenuwstelsel.
Beïnvl secretie v hypofysaire hormonen (ACTH, TSH…)
Zenuwcellen in hypothalamus, axonen in steel
=> eindigen in neurohypofyse capillair netw
Koppeling hypothalamus-hypofyse in voorste hypofyse via
bloedvat
Via poort-ader systeem
= verbinding tss 2 capillaire bedden
o Hypofyse:
hangt achter de ogen
hangt vast aan steel met hypothalamus
= klein kliertje = regelt functie hormoonstelsel
Hypothalamische controle v hypofyse:
A. Adenohypofyse: = voorste
o Ontstaan uit darm
- Hypothalamus Hormonen (oligopeptiden)
W vervoerd dr hypofysair portaal systeem gaat nr adenohypofyse
Sturen ‘release’ / ‘inhibition’ v hypofysehormonen
o Effect op endocrine cellen
Hypothalamus zelf gecontroleerd dr hypofysehormoon en neurologische input
o meestal negatieve feedback.
B. Neurohypofyse: = achterste
o Ontstaan hersenen
- Hypothalamus hormonen vrijgezet dr neuronen in bloedbaan nr neurohypofyse
Neuronen hypothalamus ontvangt eerst sensorische stimuli (zogen
van kind aan borst)
, o Oxytocine:
Zuigen à borst => stimulatie mechanoreceptoren
=> oxytocine wordt vrijgezet in neurohypofyse.
Zorgt voor melkejectie en contractie myoepitheliale cellen.
o ADH:
Vrijzetting na stimulatie osmo- en rekreceptoren van het vasculair systeem
BP daling – intravasc volume daalt – voorkomen nog vocht te
verliezen – ADH constrictie & reabsorptie
Zorgt voor waterreabsorptie in nieren en arteriolaire constrictie
tekort à ADH? – heel veel urine verliezen – veel plassen
Controlesysteem:
