B2 Burgerlijk procesrecht samenvatting

W.H. Van Boom – Verhaal, uitwinning en rangorde

Hoofdstuk 1 – Inleiding

1.1 Uitwinbaarheid en verhaalsbevoegdheid
 Vermogen  het geheel van schulden en goederen.
 De goederen van een persoon vormen zijn verhaalsvermogen dat uitwinbaar is voor
zijn schulden.
 Uitwinbaarheid van goederen veronderstelt materiële verhaalsbevoegdheid  de
bevoegdheid van een persoon om zich te verhalen op de goederen van en ander 
verloopt via de verbintenis: de vermogensrechtelijke rechtsverhouding krachtens
welke de ene persoon, de debiteur, een prestatie moet verrichten waartoe de andere
persoon, de crediteur, gerechtigd is.
 3:276 BW  uitgangspunten
1. A is bevoegd zich te verhalen op de goederen van B als A de crediteur is van B.
2. Goederen van anderen dan B zijn niet uitwinbaar voor de schuld van B aan A.
3. Als A crediteur is van B, dan is hij bevoegd om zijn vordering te verhalen op elk
goed van B.
 Schema in boek op bladzijde 13.
 Ook nog een formeel aspect  als men wil meedelen in de opbrengst van een goed,
dan moet men zich in beginsel melden in de procedure waarbinnen de verdeling van
de opbrengst plaatsvindt. Dat kan dus bijvoorbeeld een verhaalsbeslag betreffen of
een faillissement.

1.2 Executoriale titel en verhaalsbeslag
 Door de goederen van de debiteur uit te winnen, verhaalt de crediteur zijn vordering
op die goederen. Eerst zal de crediteur een executoriale titel moeten bemachtigen
om zijn vorderingsrecht te mogen verhalen op de goederen van de debiteur.
 Executoriale titel geeft de crediteur de bevoegdheid om executoriaal verhaalsbeslag
te leggen op alle goederen van de debiteur. De beslagen goederen worden volgens
een procedure door tussenkomst van een deurwaarder en soms een notaris
uitgewonnen via een openbare veiling of onderhandse verkoop, en dat de crediteur
de netto-opbrengst mag aanwenden om zijn vordering voldaan te krijgen.
 Executoriaal verhaalsbeslag is een wijze van uitwinning van goederen van de
beslagene voor zijn geldschulden aan de beslaglegger. Beslag wordt gelegd op
specifieke, geïdentificeerde goederen. Een andere manier om een vordering geïnd te
krijgen, is door de aanvraag van het faillissement van de debiteur.

Hoofdstuk 3 – Hoofdlijnen verhaalsbeslag

3.1 Wat is verhaalsbeslag
 Verhaalsbeslag strekt tot het verhaal van een geldvordering door middel van executie van
een of meer goederen van de debiteur. De crediteur van de geldvordering
(beslaglegger/executant) zoekt en vindt een of meer goederen van de debiteur (beslagene,
geëxecuteerde), en laat daarop beslag leggen volgens een wettelijke procedure.
 Na de beslaglegging/inbeslagneming volgt de executiefase. Door middel van openbare
verkoop wordt de waarde die in het goed besloten ligt, te gelde gemaakt. Vervolgens wordt
de netto-opbrengst verdeeld, waarvoor een rangregeling nodig kan zijn.

, Dus  stappen van verhaalsbeslag:
1. Beslaglegging
2. Beslagen goed executeren  openbare verkoop, inning, derdenbeslag
3. Toedelen/verdelen van de opbrengst volgens de wettelijke rangorde

 Verhaalsbeslag is een gerechtelijke uitwinningsprocedure waarin crediteuren hun recht
verwezenlijken, maar tegelijk ook het overheidsmonopolie op handhaving centraal staat.
 Dwingende procedurevoorschriften en tussenkomst van een functionaris is vereist.
Functionaris  primair de deurwaarder/notaris en eventueel de rechter-commissaris.
 Verhaalsbeslag is ofwel een conservatoir beslag ofwel een executoriaal beslag.
 Het executoriale beslag is erop gericht om de verkregen titel ten uitvoer te leggen, dat wil
zeggen het beslagen goed te gelde te maken – bijvoorbeeld door openbare verkoop – en de
netto-opbrengst aan de beslaglegger af te geven.

3.2 Goederen vatbaar voor verhaalsbeslag
Op welke goederen?
 Verhaalsbeslag kan worden gelegd op goederen die toebehoren aan de debiteur.
 Voorbeelden  roerende en onroerende zaken, zelfstandig overdraagbare beperkte
rechten zoals vruchtgebruik en erfpacht, en overdraagbare vermogensrechten zoals
vorderingsrechten, auteursrechten, octrooien, merken en kwekersrechten.

Immuun voor beslag
 Sommige goederen zijn onder bepaalde omstandigheden immuun voor beslag.
 Voorbeelden  kleding, zaken voor werk en studie, gezelschapsdieren,
levensmiddelen, ‘beslagvrije voet’  voorkomen dat de beslagene onder het
bestaansminimum raakt.
 Ook immuun  vorderingsrecht van een slachtoffer van een onrechtmatige daad
jegens de aansprakelijke tot vergoeding van immateriële schade. Niet vatbaar voor
beslag.
 Ook immuun  goederen die bestemd zijn voor de openbare dienst  beslag zou
anders de uitvoering van de publieke taken op onaanvaardbare wijze doorkruisen.

Keuzevrijheid en proportionaliteit
 Crediteur is vrij om het goed te kiezen dat hij wil uitwinnen. Mag ook tegelijk op
meerdere goederen. Ook als de waarde van het beslagen goed de omvang van de
vordering van de beslaglegger overtreft, mag beslag worden gelegd.
 Uitzonderingen
1. Er zijn gevallen waarin de crediteur gehouden is om een bepaalde volgorde
aan te houden, dat wil zeggen dat hij zich eerst dient te verhalen op een
bepaald goed voordat hij andere goederen van de debiteur aanspreekt.
2. Ook zijn er uitzonderlijke gevallen denkbaar waarin het leggen van beslag op
een bepaald goed misbruik van recht (3:14 BW) oplevert. Verhaalsbeslag kan
de debiteur bijvoorbeeld op onevenredig zware wijze treffen als redelijkerwijs
voorzienbaar is dat de opbrengst minder zal bedragen dan de kosten van
beslag en executie. In dergelijke gevallen dient beslaglegging achterwege te
blijven.