Werken binnen kaders
van jeugdzorg
Naam XXXXXX
Studentnummer XXXXXX
Opleiding XXXXXX
Module OSW25
Docent XXXXXX
Klascode XXXXXX
, Voorwoord
Met grote interesse en betrokkenheid heb ik de module “Werken binnen de kaders van jeugdzorg” gevolgd,
wil ik graag mijn ervaring delen en mijn dankbaarheid uit te spreken aan allen die hebben bijgedragen aan
deze waardevolle leerervaring.
Wat deze module zo waardevol maakte, was de combinatie van theoretische inzichten en praktische toe-
passingen. Door middel van boeiende lezingen, interactieve discussies en praktijkgerichte opdrachten kreeg
ik de kans om de complexiteit van de jeugdzorg te verkennen en mijn begrip ervan te verdiepen.
Ik heb niet alleen kennis opgedaan, maar ook een dieper besef gekregen van de impact die we als profes-
sionals kunnen hebben op het leven van kinderen en jongeren in nood. Ik voel me geïnspireerd en gemoti-
veerd om mijn rol als toekomstig professional in de jeugdzorg met integriteit, empathie en vastberadenheid
te vervullen.
2
, Inhoudsopgave
Voorwoord 2
Inhoudsopgave 3
Hoofdstuk 1 Wie is het systeem 4
1.1 Casusbeschrijving 4
1.2 Genogram en ecogram (bijlage 1) 4
Hoofdstuk 2 Analyse 5
2.1 Veiligheidssituatie LIRIK (bijlage 2) (wat zijn de feiten?) 5
2.2 Veiligheidrisico’s korte en lange termijn 6
Hoofdstuk 3 Balansmodel (bijlage 3) 7
3.1 Risico en beschermingsfactoren 7
Hoofdstuk 4 Gesprekken voeren 8
4.1 3 huizen model (bijlage 4) 8
4.2 Gesprekken kind en ouders (bespreek LIRIK) 9
Hoofdstuk 5 Richtlijnen jeugdzorg 10
5.1 Weging en richtlijnen 10
Hoofdstuk 6 Plan van aanpak 12
6.1 Veiligheidsplan 12
6.2 Plan van aanpak (risicogestuurd) 13
6.3 Herstel 14
Hoofdstuk 7 Kaders jeugdzorg 15
7.1 Legitimeer handelen (waarom ik doe wat ik doe) 15
Bronnen 17
Bijlage 1 Genomgram en ecogram 19
Bijlage 2 LIRIK 20
Bijlage 3 Balansmodel 24
Bijlage 4 De 3 huizenmodel 25
3
, Hoofdstuk 1 Wie is het systeem
In dit hoofdstuk zal ik een gedetailleerde uitleg geven over het systeem binnen het gezin van mijn cliënt. Het begrijpen van het gezinssysteem is
zeer belangrijk bij het werken binnen de jeugdzorg, omdat het de context biedt waarin het kind opgroeit en zich ontwikkelt. Door het gezins-
systeem te analyseren, kunnen we inzicht krijgen in de onderliggende dynamieken, interactiepatronen en uitdagingen waarmee het gezin te
maken heeft.
1.1 Casusbeschrijving
Algemeen
De cliënt in kwestie is een dertienjarige, bevindt zich te midden van een uiterst uitdagende situatie, namelijk een vechtscheiding tussen de
ouders. Deze scheiding heeft niet alleen geleid tot een ernstige verstoring van de gezinsdynamiek, maar heeft ook een directe impact gehad op
het welzijn en de veiligheid van het kind.
Als gevolg van de voortdurende conflicten tussen de ouders is er geen stabiele basis meer voor het kind om op terug te vallen. De thuissituatie
is beladen met spanningen, angst en onzekerheid, waardoor het kind zich mogelijk constant in een staat van stress en verwarring bevindt. Door
de stress en verwarring zoekt ze troost op straat bij vrienden, waar ze regelmatig onder invloed is van drugs. Ook loopt ze regelmatig van huis
naar “vrienden” die aan de andere kant van nederland wonen.
Bovendien hebben de ouders, als gevolg van hun conflictueuze relatie, niet de mogelijkheid om de veiligheid van het kind te garanderen. Het
kind wordt blootgesteld aan emotionele en mogelijk zelfs fysieke risico’s als gevolg van de voortdurende spanningen en conflicten tussen de
ouders.
Deze situatie brengt ernstige zorgen met zich mee met betrekking tot het welzijn en de ontwikkeling van het kind. Het gebrek aan een stabiele
en veilige thuisomgeving heeft het gevolg tot emotionele problemen, gedragsproblemen, academische achteruitgang en zelfs fysieke gezond-
heidsproblemen bij het kind.
Het is duidelijk dat er dringend behoefte is aan interventie en ondersteuning om de veiligheid en het welzijn van het kind te waarborgen. Het is
van essentieel belang om een gezamenlijke aanpak te hanteren waarbij zowel de ouders als externe professionals betrokken zijn om de situatie
aan te pakken en te streven naar een oplossing die het beste is voor het kind en de veiligheid gewaarborgd blijft.
Intake
N. laat gedrag zien waar ouders zich zorgen over maken. Ze is vaak teruggetrokken en moe en wil dan alleen zijn op haar kamer. Dit was erger
vorig jaar, maar gaat wat beter sinds de zomervakantie. Moeder vertelt dat N. stiekem drinkt. Zo was er sterke drank uit de kelder verdwenen.
Moeder heeft alle drank toen weggedaan, waarna dit gedrag verminderd lijkt te zijn. Er is sprake van slaapproblemen, waarbij N. moeite heeft
om in slaap te vallen. Dit is van baby af aan zo geweest. Op de basisschool was N. in de ochtend heel moeilijk uit bed te krijgen. Sinds zij conse-
quenties van school heeft gekregen vorig jaar nadat ze te laat was, gaat het ‘s ochtends beter en komt zij zelf uit bed. N. is erg zoekende naar
haar identiteit d.m.v. extravagante kledij. Sinds twee jaar geleden is zij in de pubertijd gekomen en is er sprake van stemmingswisselingen en
opstandig/standvastig gedrag.
Ouders merken dat N. het belangrijk vindt om gezien en gehoord te voelen, en dat zij vaak het gevoel lijkt te hebben dat dit niet gebeurd. Ou-
ders vermoeden dat N. op jonge leeftijd al het gevoel heeft gehad dat zij niet gezien werd, ondanks dat ouders haar veel aandacht gaven. Van
jongs af aan zocht N. veel toenadering en vroeg zij veel aandacht. Vertrouwen is voor haar erg belangrijk, maar ook iets dat zij moeilijk vindt.
Verder zien ouders dat N. een hele leuke meid is. Zeker vroeger kon zij erg onbenullig en eigenzinnig zijn. N. houdt van kunst, creativiteit en die-
ren. Ze kan ook erg sociaal zijn en heeft vrienden om haar heen waar ze buiten school om veel contact mee heeft. Dit is sinds de zomervakantie
meer geworden.
1.2 Genogram en ecogram
Het doel van een genogram is om de familierelaties van een individu visueel weer te geven. Het biedt een gestructureerd overzicht van fa-
milieleden en hun onderlinge relaties, inclusief informatie over gezondheid, emoties, interacties, en andere relevante factoren.Een ecogram
is gebruikt voor het sociale netwerk, buiten familie om. Hoe dichter de namen bij het midden staan, des te meer ze betrokken zijn bij N. De
genogram en ecogram is toegevoegd in bijlage 1.
Genogram
De ouders van N. zijn twee jaar geleden gescheiden (2021/2022). N. heeft een zus V. die 11 maanden ouder is dan zij. Oorspronkelijk woonde
het gezin in xxxxx. Moeder is in xxxxx blijven wonen, vader woont in Enschede. N. heeft ervoor gekozen om het grootste deel van de tijd bij
haar vader te wonen. N. gaat één weekend per twee weken naar moeder. Vader merkt dat N. meestal niet naar moeder toe wil en protest
levert als het zover is. Vader brengt N. altijd wel. Moeder merkt niks van deze protesten van N. De zus van N. woont voornamelijk bij moeder en
heeft op flexibele momenten ook regelmatig contact met vader. Ouders geven aan dat de communicatie tussen hen moeizaam kan verlopen.
Vooral moeder geeft aan dat zij wel eens het gevoel heeft informatie te missen, doordat school bijvoorbeeld met vader communiceert.
Ecogram
Het ecogram van N. geeft een beeld van haar sociale netwerk, waarbij verschillende cirkels een rol spelen.
Binnen de eerste cirkel bevinden zich N.'s schoolvrienden, met wie ze een hechte band heeft en veel tijd doorbrengt op school. Deze vrienden
bieden haar sociale steun en vriendschap binnen de vertrouwde omgeving van de school.
De tweede cirkel is buiten de schoolomgeving heeft N. ook een groep vrienden die ze ontmoet op straat. Deze vrienden zijn vaak ouder en
delen vergelijkbare achtergronden en interesses. Ze vormen een belangrijke bron van sociale steun en verbondenheid voor N., waardoor ze zich
gesteund voelt buiten de schooluren.
4
van jeugdzorg
Naam XXXXXX
Studentnummer XXXXXX
Opleiding XXXXXX
Module OSW25
Docent XXXXXX
Klascode XXXXXX
, Voorwoord
Met grote interesse en betrokkenheid heb ik de module “Werken binnen de kaders van jeugdzorg” gevolgd,
wil ik graag mijn ervaring delen en mijn dankbaarheid uit te spreken aan allen die hebben bijgedragen aan
deze waardevolle leerervaring.
Wat deze module zo waardevol maakte, was de combinatie van theoretische inzichten en praktische toe-
passingen. Door middel van boeiende lezingen, interactieve discussies en praktijkgerichte opdrachten kreeg
ik de kans om de complexiteit van de jeugdzorg te verkennen en mijn begrip ervan te verdiepen.
Ik heb niet alleen kennis opgedaan, maar ook een dieper besef gekregen van de impact die we als profes-
sionals kunnen hebben op het leven van kinderen en jongeren in nood. Ik voel me geïnspireerd en gemoti-
veerd om mijn rol als toekomstig professional in de jeugdzorg met integriteit, empathie en vastberadenheid
te vervullen.
2
, Inhoudsopgave
Voorwoord 2
Inhoudsopgave 3
Hoofdstuk 1 Wie is het systeem 4
1.1 Casusbeschrijving 4
1.2 Genogram en ecogram (bijlage 1) 4
Hoofdstuk 2 Analyse 5
2.1 Veiligheidssituatie LIRIK (bijlage 2) (wat zijn de feiten?) 5
2.2 Veiligheidrisico’s korte en lange termijn 6
Hoofdstuk 3 Balansmodel (bijlage 3) 7
3.1 Risico en beschermingsfactoren 7
Hoofdstuk 4 Gesprekken voeren 8
4.1 3 huizen model (bijlage 4) 8
4.2 Gesprekken kind en ouders (bespreek LIRIK) 9
Hoofdstuk 5 Richtlijnen jeugdzorg 10
5.1 Weging en richtlijnen 10
Hoofdstuk 6 Plan van aanpak 12
6.1 Veiligheidsplan 12
6.2 Plan van aanpak (risicogestuurd) 13
6.3 Herstel 14
Hoofdstuk 7 Kaders jeugdzorg 15
7.1 Legitimeer handelen (waarom ik doe wat ik doe) 15
Bronnen 17
Bijlage 1 Genomgram en ecogram 19
Bijlage 2 LIRIK 20
Bijlage 3 Balansmodel 24
Bijlage 4 De 3 huizenmodel 25
3
, Hoofdstuk 1 Wie is het systeem
In dit hoofdstuk zal ik een gedetailleerde uitleg geven over het systeem binnen het gezin van mijn cliënt. Het begrijpen van het gezinssysteem is
zeer belangrijk bij het werken binnen de jeugdzorg, omdat het de context biedt waarin het kind opgroeit en zich ontwikkelt. Door het gezins-
systeem te analyseren, kunnen we inzicht krijgen in de onderliggende dynamieken, interactiepatronen en uitdagingen waarmee het gezin te
maken heeft.
1.1 Casusbeschrijving
Algemeen
De cliënt in kwestie is een dertienjarige, bevindt zich te midden van een uiterst uitdagende situatie, namelijk een vechtscheiding tussen de
ouders. Deze scheiding heeft niet alleen geleid tot een ernstige verstoring van de gezinsdynamiek, maar heeft ook een directe impact gehad op
het welzijn en de veiligheid van het kind.
Als gevolg van de voortdurende conflicten tussen de ouders is er geen stabiele basis meer voor het kind om op terug te vallen. De thuissituatie
is beladen met spanningen, angst en onzekerheid, waardoor het kind zich mogelijk constant in een staat van stress en verwarring bevindt. Door
de stress en verwarring zoekt ze troost op straat bij vrienden, waar ze regelmatig onder invloed is van drugs. Ook loopt ze regelmatig van huis
naar “vrienden” die aan de andere kant van nederland wonen.
Bovendien hebben de ouders, als gevolg van hun conflictueuze relatie, niet de mogelijkheid om de veiligheid van het kind te garanderen. Het
kind wordt blootgesteld aan emotionele en mogelijk zelfs fysieke risico’s als gevolg van de voortdurende spanningen en conflicten tussen de
ouders.
Deze situatie brengt ernstige zorgen met zich mee met betrekking tot het welzijn en de ontwikkeling van het kind. Het gebrek aan een stabiele
en veilige thuisomgeving heeft het gevolg tot emotionele problemen, gedragsproblemen, academische achteruitgang en zelfs fysieke gezond-
heidsproblemen bij het kind.
Het is duidelijk dat er dringend behoefte is aan interventie en ondersteuning om de veiligheid en het welzijn van het kind te waarborgen. Het is
van essentieel belang om een gezamenlijke aanpak te hanteren waarbij zowel de ouders als externe professionals betrokken zijn om de situatie
aan te pakken en te streven naar een oplossing die het beste is voor het kind en de veiligheid gewaarborgd blijft.
Intake
N. laat gedrag zien waar ouders zich zorgen over maken. Ze is vaak teruggetrokken en moe en wil dan alleen zijn op haar kamer. Dit was erger
vorig jaar, maar gaat wat beter sinds de zomervakantie. Moeder vertelt dat N. stiekem drinkt. Zo was er sterke drank uit de kelder verdwenen.
Moeder heeft alle drank toen weggedaan, waarna dit gedrag verminderd lijkt te zijn. Er is sprake van slaapproblemen, waarbij N. moeite heeft
om in slaap te vallen. Dit is van baby af aan zo geweest. Op de basisschool was N. in de ochtend heel moeilijk uit bed te krijgen. Sinds zij conse-
quenties van school heeft gekregen vorig jaar nadat ze te laat was, gaat het ‘s ochtends beter en komt zij zelf uit bed. N. is erg zoekende naar
haar identiteit d.m.v. extravagante kledij. Sinds twee jaar geleden is zij in de pubertijd gekomen en is er sprake van stemmingswisselingen en
opstandig/standvastig gedrag.
Ouders merken dat N. het belangrijk vindt om gezien en gehoord te voelen, en dat zij vaak het gevoel lijkt te hebben dat dit niet gebeurd. Ou-
ders vermoeden dat N. op jonge leeftijd al het gevoel heeft gehad dat zij niet gezien werd, ondanks dat ouders haar veel aandacht gaven. Van
jongs af aan zocht N. veel toenadering en vroeg zij veel aandacht. Vertrouwen is voor haar erg belangrijk, maar ook iets dat zij moeilijk vindt.
Verder zien ouders dat N. een hele leuke meid is. Zeker vroeger kon zij erg onbenullig en eigenzinnig zijn. N. houdt van kunst, creativiteit en die-
ren. Ze kan ook erg sociaal zijn en heeft vrienden om haar heen waar ze buiten school om veel contact mee heeft. Dit is sinds de zomervakantie
meer geworden.
1.2 Genogram en ecogram
Het doel van een genogram is om de familierelaties van een individu visueel weer te geven. Het biedt een gestructureerd overzicht van fa-
milieleden en hun onderlinge relaties, inclusief informatie over gezondheid, emoties, interacties, en andere relevante factoren.Een ecogram
is gebruikt voor het sociale netwerk, buiten familie om. Hoe dichter de namen bij het midden staan, des te meer ze betrokken zijn bij N. De
genogram en ecogram is toegevoegd in bijlage 1.
Genogram
De ouders van N. zijn twee jaar geleden gescheiden (2021/2022). N. heeft een zus V. die 11 maanden ouder is dan zij. Oorspronkelijk woonde
het gezin in xxxxx. Moeder is in xxxxx blijven wonen, vader woont in Enschede. N. heeft ervoor gekozen om het grootste deel van de tijd bij
haar vader te wonen. N. gaat één weekend per twee weken naar moeder. Vader merkt dat N. meestal niet naar moeder toe wil en protest
levert als het zover is. Vader brengt N. altijd wel. Moeder merkt niks van deze protesten van N. De zus van N. woont voornamelijk bij moeder en
heeft op flexibele momenten ook regelmatig contact met vader. Ouders geven aan dat de communicatie tussen hen moeizaam kan verlopen.
Vooral moeder geeft aan dat zij wel eens het gevoel heeft informatie te missen, doordat school bijvoorbeeld met vader communiceert.
Ecogram
Het ecogram van N. geeft een beeld van haar sociale netwerk, waarbij verschillende cirkels een rol spelen.
Binnen de eerste cirkel bevinden zich N.'s schoolvrienden, met wie ze een hechte band heeft en veel tijd doorbrengt op school. Deze vrienden
bieden haar sociale steun en vriendschap binnen de vertrouwde omgeving van de school.
De tweede cirkel is buiten de schoolomgeving heeft N. ook een groep vrienden die ze ontmoet op straat. Deze vrienden zijn vaak ouder en
delen vergelijkbare achtergronden en interesses. Ze vormen een belangrijke bron van sociale steun en verbondenheid voor N., waardoor ze zich
gesteund voelt buiten de schooluren.
4
