1. Introductie
cartografie: kunst, wetenschap, technologie
Karakteristieken van kaarten
verschillende ruimten en verschillende soorten gegevens weergeven; afgebeeld in 2D/2,5D/3D en animatie
Functies van kaarten
- (geografische) informatie opslaan en vastleggen (topografische en kadastrale kaarten, papieren kaart
GIS)
- geografische spreidingen en ruimtelijke patronen analyseren (analyse-instrument)
- informatie presenteren en bevindingen communiceren (bv. weerkaarten)
- navigatiehulpmiddelen (professioneel en dagelijks) (kaarten op mobiele apparaten)
Categorieën van kaarten (doel)
- topografische kaarten / algemene referentiekaarten
- thematische kaarten
- navigatiekaarten
organisatie: individuele kaart, kaartenserie, atlas
gebruiksformaat: papier, computer/digitaal
gebruikerscontext: stationair, mobiel
publicatiedatum: oud, actueel
Het cartografisch proces
cartografisch design
(1) kaartprojectie: aardopp. afvlakken tot een vlak
(2) symbolisatie (grafische variabelen, kaarttaal)
complexe realiteit vereenvoudigde en verkleinde weergave
(3) generalisatie (door schaalverandering)
2. Cartografisch ontwerp
Geografische fenomenen en data
Aard van geografische fenomenen
- vorm (ruimtelijke dimensie): punt, lijn, oppervlakte, volume (2,5D en 3D)
- continuïteit: discreet (op verschillende plaatsen), continu (overal in het in kaart gebrachte gebied)
- locatie: geografische voetafdrukken (geometrie, waarheen): bv. lengte- en breedtegraad
Geografische fenomenen vs. geografische data
- fenomenen: kenmerken en eigenschappen van de werkelijke wereld die in kaart worden gebracht
- data: feiten verzameld door meten, tellen, berekenen of afleiden
- wij visualiseren geografische data op kaarten, met doel de geografische fenomenen te bestuderen of mee te delen
Types geografische data / metingen
kwalitatief kwantitatief
nominaal ordinaal interval ratio
de werkelijke waarden worden gegeven; de schaal
geografische gegevens ordenen
heeft gelijke meeteenheden, zodat niet alleen de
kenmerken en in gerangschikte
volgorde van de schaalscores maar ook de afstand
indelen in categorieën
ertussen kan worden geïnterpreteerd
groepen waarbij plaatsen, maar geen
geen exacte waarden nulpunt eigenschappen van interval
, willekeurig en samen met een vaste
volgorde/rangord binnen de geen echt nulpunt oorsprong/nulpunt
e wordt categorieën geven
landgebruik types hoogteklassen temperatuur lengtes
Semiologie (grafische variabelen)
kwalitatieve data kwantitatieve data
Perceptuele effecten: de perceptie van symbolen kan worden beïnvloed door andere aspecten van de kaart
De aard van kleur additief subtractief
gebruikersgerich
hardewaregericht
t
Kleurspecificatiesystee
m
kleurmodellen maken
HSV/HSB, HSL CI
kleurspecificatie en -
Munsell E
controle mogelijk
transmissie reflectie
Perceptuele dimensies van kleur
tint suggereert klasse (kwalitatief/nominaal), verzadiging en intensiteit suggereren waarde of orde (kwantitatief)
Gebruik van kleur in cartografie
doel: hoofdboodschap verduidelijken, informatie benadrukken, variaties in gegevens tonen
ColorBrewer beveelt kleurreeksen aan voor sequentiële (), divergerende () en kwalitatieve kleurensets
Typografie: type face (type family + type style) + type size font
Plaatsing van tekst
punt, lijn, gebied (wees ondubbelzinnig en leesbaar)
Kaartelementen (geordend naar afnemende groottes en plaatsingsvolgorde) en lay-out
kaartlijn en nette lijn, in kaart gebracht gebied, inzet, titel en ondertitel, legenda, brongegevens, schaal, noordpijl
uitlijning, evenwichtige lay-out
cartografie: kunst, wetenschap, technologie
Karakteristieken van kaarten
verschillende ruimten en verschillende soorten gegevens weergeven; afgebeeld in 2D/2,5D/3D en animatie
Functies van kaarten
- (geografische) informatie opslaan en vastleggen (topografische en kadastrale kaarten, papieren kaart
GIS)
- geografische spreidingen en ruimtelijke patronen analyseren (analyse-instrument)
- informatie presenteren en bevindingen communiceren (bv. weerkaarten)
- navigatiehulpmiddelen (professioneel en dagelijks) (kaarten op mobiele apparaten)
Categorieën van kaarten (doel)
- topografische kaarten / algemene referentiekaarten
- thematische kaarten
- navigatiekaarten
organisatie: individuele kaart, kaartenserie, atlas
gebruiksformaat: papier, computer/digitaal
gebruikerscontext: stationair, mobiel
publicatiedatum: oud, actueel
Het cartografisch proces
cartografisch design
(1) kaartprojectie: aardopp. afvlakken tot een vlak
(2) symbolisatie (grafische variabelen, kaarttaal)
complexe realiteit vereenvoudigde en verkleinde weergave
(3) generalisatie (door schaalverandering)
2. Cartografisch ontwerp
Geografische fenomenen en data
Aard van geografische fenomenen
- vorm (ruimtelijke dimensie): punt, lijn, oppervlakte, volume (2,5D en 3D)
- continuïteit: discreet (op verschillende plaatsen), continu (overal in het in kaart gebrachte gebied)
- locatie: geografische voetafdrukken (geometrie, waarheen): bv. lengte- en breedtegraad
Geografische fenomenen vs. geografische data
- fenomenen: kenmerken en eigenschappen van de werkelijke wereld die in kaart worden gebracht
- data: feiten verzameld door meten, tellen, berekenen of afleiden
- wij visualiseren geografische data op kaarten, met doel de geografische fenomenen te bestuderen of mee te delen
Types geografische data / metingen
kwalitatief kwantitatief
nominaal ordinaal interval ratio
de werkelijke waarden worden gegeven; de schaal
geografische gegevens ordenen
heeft gelijke meeteenheden, zodat niet alleen de
kenmerken en in gerangschikte
volgorde van de schaalscores maar ook de afstand
indelen in categorieën
ertussen kan worden geïnterpreteerd
groepen waarbij plaatsen, maar geen
geen exacte waarden nulpunt eigenschappen van interval
, willekeurig en samen met een vaste
volgorde/rangord binnen de geen echt nulpunt oorsprong/nulpunt
e wordt categorieën geven
landgebruik types hoogteklassen temperatuur lengtes
Semiologie (grafische variabelen)
kwalitatieve data kwantitatieve data
Perceptuele effecten: de perceptie van symbolen kan worden beïnvloed door andere aspecten van de kaart
De aard van kleur additief subtractief
gebruikersgerich
hardewaregericht
t
Kleurspecificatiesystee
m
kleurmodellen maken
HSV/HSB, HSL CI
kleurspecificatie en -
Munsell E
controle mogelijk
transmissie reflectie
Perceptuele dimensies van kleur
tint suggereert klasse (kwalitatief/nominaal), verzadiging en intensiteit suggereren waarde of orde (kwantitatief)
Gebruik van kleur in cartografie
doel: hoofdboodschap verduidelijken, informatie benadrukken, variaties in gegevens tonen
ColorBrewer beveelt kleurreeksen aan voor sequentiële (), divergerende () en kwalitatieve kleurensets
Typografie: type face (type family + type style) + type size font
Plaatsing van tekst
punt, lijn, gebied (wees ondubbelzinnig en leesbaar)
Kaartelementen (geordend naar afnemende groottes en plaatsingsvolgorde) en lay-out
kaartlijn en nette lijn, in kaart gebracht gebied, inzet, titel en ondertitel, legenda, brongegevens, schaal, noordpijl
uitlijning, evenwichtige lay-out
