Taal- en spraakontwikkeling Samenvatting
INLEIDING
Multifactorieel proces Aan het schijnbaar probleemloos leren praten van
kinderen gaan heel wat voorbereidende processen vooraf, en er moeten heel wat
basisvoorwaarden vervuld worden.
Om taalontwikkeling succesvol te doorlopen moeten er enkele voorwaarden
vervuld zijn
o Interne / intrinsieke voorwaarden = aangeboren of
ontwikkelingskenmerken vh kind zelf (bovenste en tweede rij vh schema)
o Externe / extrinsieke voorwaarden = kenmerken vd omgeving waarin het
kind zich ontwikkelt (onderste rij vh schema)
De taalontwikkeling staat in interactie met externe modulariteiten (= alle andere
ontwikkelingsgebieden (vb. motoriek, cognitief…) dan de taalontwikkeling)
0-7j: kritische leerperiode voor taal door vorming van verschillende functionele
systemen in het centraal zenuwstelsel
3 hersensystemen die betrokken zijn bij de opbouw van het taalsysteem:
Systeem van Opname- Handelingssyteem
bewustzijnsregulatie verwerkingssysteem
Plaats Mesencephalon achterste deel vd Meer naar voor
hersenen gelegen delen van
de hersenen
Wat? Vermogen om Verzorgt de opname, Planning,
aandacht te vestigen verwerking, evaluatie structurering,
op iets en die aandacht en opslag van regulering van het
te houden. Het informatie die vanuit handelen
systeem speelt een de buitenwereld op
grote rol bij het ons afkomt. In het
scheppen van achterste deel
voorwaarden om bevinden zich de
contact met de primaire
buitenwereld te projectiegebieden van
houden. Gedrag is pas de verschillende
mogelijk als er sprake zintuigen, om deze
is van voldoende primaire gebieden
bewustzijn om liggen de
Pagina 1 van 20
, Taal- en spraakontwikkeling Samenvatting
informatie uit de associatiegebieden.
buitenwereld op te
nemen.
Functionele centra
o Gebied van Bocca het motorische spraakgebied
Grenst aan het gebied van de motorische cortex (gyrus precentralis)
Controle van de faciale expressie, articulatie en fonatie
o Gebied van Wincke het auitieve begripssysteem
Bovenste deel van temporaalkwab
o Beide gebieden zijn met elkaar verbonden door een vezelbundel:
fasciculus arcuatus
Taalaanbod
o Brede omgevingstaal = taal die niet rechtstreeks tot het kind gericht is
o Child directed speech = verzorgerstaal = taal rechtstreeks tot het kind
gericht
o Babytaal = verzorgerstaal gesproken tot kinderen tss 6 en 18 mnd
o Motherese/fatherese = intuitive parenting = ouders die automatisch hun
taal aanpassen als ze tegen hun kinderen praten
o Taalaanbod moet zin- en betekenisvol zijn
o Als een communicatie-ontlokkend middel: volwassene wil dialoog gaande
houden
Veel vragen stellen
Vragen stellen en ze zelf beantwoorden
Voortdurend benoemen wat het kind doet
o Als een didactisch instrument: volwassene wil taalgebruik vh kind
verbeteren
o Expansie = herhalen en uitbreiden wat het kind zegt
o Impliciete feedback = herhalen, uitbreiden en verbeteren wat het kind
zegt
o Break-down = herhalen en vereenvoudigen van langere zinnen die je zei
o Build-ups = herhalen en uitbouwen van korte eigen uitingen naar langere
zinnen
o Linguïstische kenmerken van het taalaanbod
Fonologische aanpassingen (vb. hogere stem, overduidelijke
articulatie…)
Syntactisch-morfologische aanpassingen (vb. kortere zinnen, ‘mama
gaat’ zeggen ipv ‘ik ga’…)
Semantische aanpassingen (vb. onomatopee: woef woef ipv hond…)
o Stijlen in taalaanbod:
Conversationele stijl / turn-abouts
Gesprek op gang brengen en houden, indirect vormelijk
corrigeren (conversatie is belangrijker dan inhoud), veel open
vragen stellen en kind leidt het gesprek
Pagina 2 van 20
, Taal- en spraakontwikkeling Samenvatting
Beste voor de taalontwikkeling: gesprek zolang mogelijk
maken
Directieve stijl
Sturen van kinderlijke activiteiten, weinig vragen stellen en
andere conversationele middelen
Intrusieve stijl
Kind zoveel mogelijk laten deelnemen aan de conversatie,
maar volwassene is heel sturend en stelt veel gesloten
vragen
Didactische stijl
De inhoud van de conversatie is belangrijker dan de
conversatie zelf, = herhalen en uitbreiden relatief meer
beweringen
Pagina 3 van 20
INLEIDING
Multifactorieel proces Aan het schijnbaar probleemloos leren praten van
kinderen gaan heel wat voorbereidende processen vooraf, en er moeten heel wat
basisvoorwaarden vervuld worden.
Om taalontwikkeling succesvol te doorlopen moeten er enkele voorwaarden
vervuld zijn
o Interne / intrinsieke voorwaarden = aangeboren of
ontwikkelingskenmerken vh kind zelf (bovenste en tweede rij vh schema)
o Externe / extrinsieke voorwaarden = kenmerken vd omgeving waarin het
kind zich ontwikkelt (onderste rij vh schema)
De taalontwikkeling staat in interactie met externe modulariteiten (= alle andere
ontwikkelingsgebieden (vb. motoriek, cognitief…) dan de taalontwikkeling)
0-7j: kritische leerperiode voor taal door vorming van verschillende functionele
systemen in het centraal zenuwstelsel
3 hersensystemen die betrokken zijn bij de opbouw van het taalsysteem:
Systeem van Opname- Handelingssyteem
bewustzijnsregulatie verwerkingssysteem
Plaats Mesencephalon achterste deel vd Meer naar voor
hersenen gelegen delen van
de hersenen
Wat? Vermogen om Verzorgt de opname, Planning,
aandacht te vestigen verwerking, evaluatie structurering,
op iets en die aandacht en opslag van regulering van het
te houden. Het informatie die vanuit handelen
systeem speelt een de buitenwereld op
grote rol bij het ons afkomt. In het
scheppen van achterste deel
voorwaarden om bevinden zich de
contact met de primaire
buitenwereld te projectiegebieden van
houden. Gedrag is pas de verschillende
mogelijk als er sprake zintuigen, om deze
is van voldoende primaire gebieden
bewustzijn om liggen de
Pagina 1 van 20
, Taal- en spraakontwikkeling Samenvatting
informatie uit de associatiegebieden.
buitenwereld op te
nemen.
Functionele centra
o Gebied van Bocca het motorische spraakgebied
Grenst aan het gebied van de motorische cortex (gyrus precentralis)
Controle van de faciale expressie, articulatie en fonatie
o Gebied van Wincke het auitieve begripssysteem
Bovenste deel van temporaalkwab
o Beide gebieden zijn met elkaar verbonden door een vezelbundel:
fasciculus arcuatus
Taalaanbod
o Brede omgevingstaal = taal die niet rechtstreeks tot het kind gericht is
o Child directed speech = verzorgerstaal = taal rechtstreeks tot het kind
gericht
o Babytaal = verzorgerstaal gesproken tot kinderen tss 6 en 18 mnd
o Motherese/fatherese = intuitive parenting = ouders die automatisch hun
taal aanpassen als ze tegen hun kinderen praten
o Taalaanbod moet zin- en betekenisvol zijn
o Als een communicatie-ontlokkend middel: volwassene wil dialoog gaande
houden
Veel vragen stellen
Vragen stellen en ze zelf beantwoorden
Voortdurend benoemen wat het kind doet
o Als een didactisch instrument: volwassene wil taalgebruik vh kind
verbeteren
o Expansie = herhalen en uitbreiden wat het kind zegt
o Impliciete feedback = herhalen, uitbreiden en verbeteren wat het kind
zegt
o Break-down = herhalen en vereenvoudigen van langere zinnen die je zei
o Build-ups = herhalen en uitbouwen van korte eigen uitingen naar langere
zinnen
o Linguïstische kenmerken van het taalaanbod
Fonologische aanpassingen (vb. hogere stem, overduidelijke
articulatie…)
Syntactisch-morfologische aanpassingen (vb. kortere zinnen, ‘mama
gaat’ zeggen ipv ‘ik ga’…)
Semantische aanpassingen (vb. onomatopee: woef woef ipv hond…)
o Stijlen in taalaanbod:
Conversationele stijl / turn-abouts
Gesprek op gang brengen en houden, indirect vormelijk
corrigeren (conversatie is belangrijker dan inhoud), veel open
vragen stellen en kind leidt het gesprek
Pagina 2 van 20
, Taal- en spraakontwikkeling Samenvatting
Beste voor de taalontwikkeling: gesprek zolang mogelijk
maken
Directieve stijl
Sturen van kinderlijke activiteiten, weinig vragen stellen en
andere conversationele middelen
Intrusieve stijl
Kind zoveel mogelijk laten deelnemen aan de conversatie,
maar volwassene is heel sturend en stelt veel gesloten
vragen
Didactische stijl
De inhoud van de conversatie is belangrijker dan de
conversatie zelf, = herhalen en uitbreiden relatief meer
beweringen
Pagina 3 van 20
