Samenvatting dr. Van de Kerkhof Ziekteleer: pathologie van hoofd- en halsgebied
DEEL I: OOR
Anatomie en fysiologie van het oor
Anatomie
- Buitenoor
o Oorschelp
o Uitwendige gehoorgang
- Middenoor
o Trommelvlies
o Trommelholte (cavum tympani)
o Gehoorbeentjes
o Middenoorspiertjes (m. tensor tympani + m. stapedius)
o Tuba auditiva
- Binnenoor
o Cochlea: onderdeel van het labyrint
Buitenoor
- Oorschelp (pinna)
o Kraakbeen, kraakbeenvlies en huid
o Functie: opvangen geluid + richtinghoren
- Uitwendige gehoorgang
o Kraakbenig deel (lateraal)
o Benig deel (mediaal)
o Vernauwing thv overgang beide delen
o Hoek: implicatie bij otoscopie (oor naar achter-boven trekken)
o Dikte van huid: pijn bij aanraken
o Oorsmeer (Cerumen)
Lagere pH-waarde
Waterafstotend
Bactericide: beschermt gehoorgang en trommelvlies tegen vuiligheid
CAVE: oorprop
o Functie: beschermen trommelvlies + voortgeleiding geuid +
beperkte versterking 2000-3000 Hz
Pagina 1 van 81
,Samenvatting dr. Van de Kerkhof Ziekteleer: pathologie van hoofd- en halsgebied
Middenoor
- Trommelvlies
o Onderverdeeld in 4 kwadranten (rechteroor: lichtreflex in voor-onder-kwadrant)
o Functie: omzetten geluidsenergie (drukgolf) in mechanische energie (beweging
middenoorbeentjes)
a. Umbo
b. Hamersteel
c. Processus brevis malleus
d. Pars flaccida
e. Pars tena
f. Fibreuze annulus
g. Lichtreflex
- Trommelholte (cavum tympani)
o Epitympanon boven: bevat groots te deel van malleus en incus
o Mesotympanon midden: bevat deel incus en stapes + spiertjes
o Hypotympanon onder: onder niveau bodem gehoorgang
- Gehoorbeentjes
o Hamer (malleus)
o Aambeeld (incus)
o S tijgbeugel (stapes)
Pagina 2 van 81
,Samenvatting dr. Van de Kerkhof Ziekteleer: pathologie van hoofd- en halsgebied
- Middenoorspiertjes
o M. stapedius (bezenuwing: n. facialis)
o M. tensor tympani (bezenuwing: n. trigeminus)
o AS R = akoes tische stapedius reflex = stapediusreflex
85 dB boven gehoordrempel
Maximum 15 dB demping
o Dempen van kauwgeluid
- Tuba auditiva (buis van Eustachius)
o 2,5 cm lange verbinding tussen middenoor en nasopharynx
o Bij kindjes loopt deze iets horizontaler. Bij het ouder worden loopt deze schuiner.
o Trilhaarepitheel
o Delen
Benig deel (rotsbeen): opening in voorwand van cavum tympani
Kraakbenig deel: opening in zijwand van nasopharynx in rust gesloten, maar
opent bij geeuwen en slikken door aanspanning m. tensor veli palatini
- Mastoïd
o Deel van rotsbeen (os temporale) met uitgebreid cellensysteem
o Pneumatisatie (= bestaan van kleine luchtbevattende holten in bot ) van
het 2de-12de levensjaar kan sterk geremd worden door oorinfecties
(gescleroseerd mastoïd)
o Via grote cel (antrum) verbonden met middenoor
o Begrenzing
Boven: tegmen tympani
Achter: sinus sigmoïdeus, achters te schedelgroeve
Mediaal: booggangen evenwichtsorgaan
- N. facialis (n. VII)
o Motoriek van het gelaat
o Via inwendige gehoorgang naar epitympanon
o Horizontaal verloop op grens epi- en mesotympanon, boven ovale venster
o Chorda tympani: verloop tussen incus en hamersteel en verzorgt smaakperceptie van
voorste deel van de tong nauwe relatie met trommelvlies
o Buigt naar onderen thv horizontale booggang
o Treedt uit door foramen stylomastoideum
Pagina 3 van 81
, Samenvatting dr. Van de Kerkhof Ziekteleer: pathologie van hoofd- en halsgebied
Fysiologie van het middenoor
- Transformator
o Overdracht trilling lucht naar trilling vloeistof (binnenoor)
o Beperken energieverlies: verschil oppervlakte trommelvlies en voetplaat
- Beluchting door buis van Eustachius
o Normaal gesloten (bescherming tegen indringen vloeistof en autofonie (= ‘dubbel horen’
van de eigen stem)
o Opent bij slikken
- Drainage secreties door trilhaarbeweging via buis van Eustachius
Binnenoor
- Slakkenhuis (cochlea)
o Deel van labyrint
o Opgerolde bus
o 2 membranen: 3 compartimenten
Scala vestibuli ovale venster
Membraan van Reissner
Scala tympani
Basilaire membraan ronde venster
Scala media (met orgaan van Corti)
o As (modiulus): ganglioon spirale (zenuwvoorziening) + bloedvaten
Pagina 4 van 81
DEEL I: OOR
Anatomie en fysiologie van het oor
Anatomie
- Buitenoor
o Oorschelp
o Uitwendige gehoorgang
- Middenoor
o Trommelvlies
o Trommelholte (cavum tympani)
o Gehoorbeentjes
o Middenoorspiertjes (m. tensor tympani + m. stapedius)
o Tuba auditiva
- Binnenoor
o Cochlea: onderdeel van het labyrint
Buitenoor
- Oorschelp (pinna)
o Kraakbeen, kraakbeenvlies en huid
o Functie: opvangen geluid + richtinghoren
- Uitwendige gehoorgang
o Kraakbenig deel (lateraal)
o Benig deel (mediaal)
o Vernauwing thv overgang beide delen
o Hoek: implicatie bij otoscopie (oor naar achter-boven trekken)
o Dikte van huid: pijn bij aanraken
o Oorsmeer (Cerumen)
Lagere pH-waarde
Waterafstotend
Bactericide: beschermt gehoorgang en trommelvlies tegen vuiligheid
CAVE: oorprop
o Functie: beschermen trommelvlies + voortgeleiding geuid +
beperkte versterking 2000-3000 Hz
Pagina 1 van 81
,Samenvatting dr. Van de Kerkhof Ziekteleer: pathologie van hoofd- en halsgebied
Middenoor
- Trommelvlies
o Onderverdeeld in 4 kwadranten (rechteroor: lichtreflex in voor-onder-kwadrant)
o Functie: omzetten geluidsenergie (drukgolf) in mechanische energie (beweging
middenoorbeentjes)
a. Umbo
b. Hamersteel
c. Processus brevis malleus
d. Pars flaccida
e. Pars tena
f. Fibreuze annulus
g. Lichtreflex
- Trommelholte (cavum tympani)
o Epitympanon boven: bevat groots te deel van malleus en incus
o Mesotympanon midden: bevat deel incus en stapes + spiertjes
o Hypotympanon onder: onder niveau bodem gehoorgang
- Gehoorbeentjes
o Hamer (malleus)
o Aambeeld (incus)
o S tijgbeugel (stapes)
Pagina 2 van 81
,Samenvatting dr. Van de Kerkhof Ziekteleer: pathologie van hoofd- en halsgebied
- Middenoorspiertjes
o M. stapedius (bezenuwing: n. facialis)
o M. tensor tympani (bezenuwing: n. trigeminus)
o AS R = akoes tische stapedius reflex = stapediusreflex
85 dB boven gehoordrempel
Maximum 15 dB demping
o Dempen van kauwgeluid
- Tuba auditiva (buis van Eustachius)
o 2,5 cm lange verbinding tussen middenoor en nasopharynx
o Bij kindjes loopt deze iets horizontaler. Bij het ouder worden loopt deze schuiner.
o Trilhaarepitheel
o Delen
Benig deel (rotsbeen): opening in voorwand van cavum tympani
Kraakbenig deel: opening in zijwand van nasopharynx in rust gesloten, maar
opent bij geeuwen en slikken door aanspanning m. tensor veli palatini
- Mastoïd
o Deel van rotsbeen (os temporale) met uitgebreid cellensysteem
o Pneumatisatie (= bestaan van kleine luchtbevattende holten in bot ) van
het 2de-12de levensjaar kan sterk geremd worden door oorinfecties
(gescleroseerd mastoïd)
o Via grote cel (antrum) verbonden met middenoor
o Begrenzing
Boven: tegmen tympani
Achter: sinus sigmoïdeus, achters te schedelgroeve
Mediaal: booggangen evenwichtsorgaan
- N. facialis (n. VII)
o Motoriek van het gelaat
o Via inwendige gehoorgang naar epitympanon
o Horizontaal verloop op grens epi- en mesotympanon, boven ovale venster
o Chorda tympani: verloop tussen incus en hamersteel en verzorgt smaakperceptie van
voorste deel van de tong nauwe relatie met trommelvlies
o Buigt naar onderen thv horizontale booggang
o Treedt uit door foramen stylomastoideum
Pagina 3 van 81
, Samenvatting dr. Van de Kerkhof Ziekteleer: pathologie van hoofd- en halsgebied
Fysiologie van het middenoor
- Transformator
o Overdracht trilling lucht naar trilling vloeistof (binnenoor)
o Beperken energieverlies: verschil oppervlakte trommelvlies en voetplaat
- Beluchting door buis van Eustachius
o Normaal gesloten (bescherming tegen indringen vloeistof en autofonie (= ‘dubbel horen’
van de eigen stem)
o Opent bij slikken
- Drainage secreties door trilhaarbeweging via buis van Eustachius
Binnenoor
- Slakkenhuis (cochlea)
o Deel van labyrint
o Opgerolde bus
o 2 membranen: 3 compartimenten
Scala vestibuli ovale venster
Membraan van Reissner
Scala tympani
Basilaire membraan ronde venster
Scala media (met orgaan van Corti)
o As (modiulus): ganglioon spirale (zenuwvoorziening) + bloedvaten
Pagina 4 van 81
