Samenvatting Deontologie & praktijkbeheer
Gezondheidswetgeving, ethiek en deontologie
GESCHIEDENIS EN ONTWIKKELING VAN DE BEROEPEN LOGOPEDIE
- Het ontstaan van logopedie is geworteld in de geneeskunde, waarbij vooral otorinolaryngologie
(ORL = NKO) aan de basis ligt.
- In Europa zijn het vooral de Berlijnse en Weense scholen en hun vertegenwoordigers die
bijgedragen hebben tot het opkomen en ontwikkelen van deze discipline.
- Men noemde deze discipline foniatrie (‘stem’).
West-Europa
- Berlijnse school
o Berlijn, 1901: oprichting eerste laryngologische kliniek door Fränkl
‘Stimm- und Sprachheilkunde’ wordt beschouwd als afzonderlijke medische
discipline met grondlegger H. Gutzmann, zoon van A. Gutzmann
Grondlegger van de Foniatrie: H. Gutzmann
Start van de logopedie
- Weense school
o Wenen, 1913: Fröschels gebruikt ‘Logopädie’ in de betekenis van ‘Sprachheilkunde’ in
publicatie. Deze medische discipline is verschillend van de Foniatrie.
o Vader van de logopedie: Fröschels
Gekend van de kauwmethode en de stootoefeningen
o Ook Mussafia en Moolenaar oefenden een invloed uit op de opleidingen in België en
vooral in Nederland. start logopedie in België en Nederland.
- Nederlandse school
o NKO-afdeling van AZ Groningen, 1950 (jaren ’50)
Opgebouwd door o.a. Moolenaar
O.a. psychologen Snijders-Oomen en Bladergroen + NKO-arts Damsté maken
hier deel van uit
Snijders-Oomen ontwikkelde taaltest
Bladergroen invloed op psychomotoriek
Damsté stemtherapeut, foniater
- Frankrijk
o ‘Orthophonie’ = Franse term voor ‘logopedie’
o S. Borel-Maisonny: één van de stichters in Frankrijk + ontwikkelde gebarenalfabet om het
lezen en schrijven te ondersteunen
- Groot-Britannië
o In de periode tussen de twee wereldoorlogen (vooral jaren ’30) werd in Groot-Brittanië
gestart met de uitbouw van de logopedische revalidatie.
o De eerste spraakleraren werden gevormd, wat leidde tot de vorming van ‘speech
therapists’ die sinds 1942 als paramedisch beroep erkend werden.
1
, Samenvatting Deontologie & praktijkbeheer
Amerika
- Vooral belangrijk voor leerstoornissen en stotteren.
- 1937: Orton publiceert ‘Reading, Writing and Speech Problems in Children’ → over dyslexie
(leerstoornis)
o De logopedische kennis over dyslexie kent zijn oorsprong in Amerika.
o Logopedie startte in Amerika vanuit leerstoornissen, niet vanuit de foniatrie.
- 1939: Van Riper publiceert ‘Speech Correction; Principles and Methods’ → over stotteren
- 1954: Myklebust publiceert ‘Auditory Disorders in Children’ → over auditieve
verwerkingsproblemen
- 1961: Kirk en LcCarthy publiceren de ‘Illinois Test of Psycholinguistic Abilities’ (ITPA)
o ITPA: de eerste taaltest
o Eén van de voorouders van de CELF.
o Grote invloed op onze manier van denken en taaltherapie.
België
- Nog niet zo heel lang geleden, een stuk later dan in het buitenland.
- 1956: W. Pee wordt één van de promotors van de Vlaamse Vereniging voor Logopedie en
Foniatrie (nu VVL) en van de opleiding in Brugge.
- Opleiding in Brugge: eerste opleiding logopedie in Vlaanderen.
o Eerst avondonderwijs, pas later dagonderwijs.
o Na Brugge volgde Gent en daarna ook Antwerpen.
- Sint-Janshospitaal, Brugge: NKO-arts De Prest behandelde in de jaren ’30 dove meisjes van het
instituut Spermalie. Hierdoor is de opleiding ontstaan in Brugge en is er een goede band tussen de
opleiding, Spermalie en AZ-Sint Jan.
-
MIJLPALEN IN HET TOT STAND KOMEN VAN EEN WETTELIJK KADER VOOR
LOGOPEDIE
1932-1933 Maria Mussafia introduceert de logopedie in Brugge en Brussel
1956-1957 oprichting van een specialisme ‘logopaedie en phoniatrie’ binnen de Katholieke
Hogeschool voor vrouwen (duur van de studie: 2 jaar)
1957 opleiding voor logopedie wordt verlengd: 3 jaar in het ‘Hoger Instituut voor
Logopedie en Foniatrie’ te Brugge
1964 licentiaatsopleiding psychologie en logopedie aan de KU Leuven
1986-1987 mogelijkheid tot doctoraatsdiploma in de logopedie
(Eric Manders: eerste dokter van de logopedie)
10 jan 1991 koninklijk besluit tot vaststelling van de nomenclatuur van logopedische
revalidatieverstrekkingen
Zelfstandig statuut ten verdienste van o.a. L. Heylen
Voor terugbetalingen van logopedie op zelfstandige basis + RIZIV: wij
waren de laatste die hiertoe toetraden.
Laatste 30 jaar: nomenclatuur onder druk: bij bepaalde stoornissen is dit
minder aantrekkelijk, vooral bij niet-medische stoornissen is er een enorme
besparing op vlak van het maximum aantal zittingen.
20 okt 1994 koninklijk besluit betreffende de beroepstitel en de kwalificatievereisten voor de
uitoefening van het beroep van logopedist
2
Gezondheidswetgeving, ethiek en deontologie
GESCHIEDENIS EN ONTWIKKELING VAN DE BEROEPEN LOGOPEDIE
- Het ontstaan van logopedie is geworteld in de geneeskunde, waarbij vooral otorinolaryngologie
(ORL = NKO) aan de basis ligt.
- In Europa zijn het vooral de Berlijnse en Weense scholen en hun vertegenwoordigers die
bijgedragen hebben tot het opkomen en ontwikkelen van deze discipline.
- Men noemde deze discipline foniatrie (‘stem’).
West-Europa
- Berlijnse school
o Berlijn, 1901: oprichting eerste laryngologische kliniek door Fränkl
‘Stimm- und Sprachheilkunde’ wordt beschouwd als afzonderlijke medische
discipline met grondlegger H. Gutzmann, zoon van A. Gutzmann
Grondlegger van de Foniatrie: H. Gutzmann
Start van de logopedie
- Weense school
o Wenen, 1913: Fröschels gebruikt ‘Logopädie’ in de betekenis van ‘Sprachheilkunde’ in
publicatie. Deze medische discipline is verschillend van de Foniatrie.
o Vader van de logopedie: Fröschels
Gekend van de kauwmethode en de stootoefeningen
o Ook Mussafia en Moolenaar oefenden een invloed uit op de opleidingen in België en
vooral in Nederland. start logopedie in België en Nederland.
- Nederlandse school
o NKO-afdeling van AZ Groningen, 1950 (jaren ’50)
Opgebouwd door o.a. Moolenaar
O.a. psychologen Snijders-Oomen en Bladergroen + NKO-arts Damsté maken
hier deel van uit
Snijders-Oomen ontwikkelde taaltest
Bladergroen invloed op psychomotoriek
Damsté stemtherapeut, foniater
- Frankrijk
o ‘Orthophonie’ = Franse term voor ‘logopedie’
o S. Borel-Maisonny: één van de stichters in Frankrijk + ontwikkelde gebarenalfabet om het
lezen en schrijven te ondersteunen
- Groot-Britannië
o In de periode tussen de twee wereldoorlogen (vooral jaren ’30) werd in Groot-Brittanië
gestart met de uitbouw van de logopedische revalidatie.
o De eerste spraakleraren werden gevormd, wat leidde tot de vorming van ‘speech
therapists’ die sinds 1942 als paramedisch beroep erkend werden.
1
, Samenvatting Deontologie & praktijkbeheer
Amerika
- Vooral belangrijk voor leerstoornissen en stotteren.
- 1937: Orton publiceert ‘Reading, Writing and Speech Problems in Children’ → over dyslexie
(leerstoornis)
o De logopedische kennis over dyslexie kent zijn oorsprong in Amerika.
o Logopedie startte in Amerika vanuit leerstoornissen, niet vanuit de foniatrie.
- 1939: Van Riper publiceert ‘Speech Correction; Principles and Methods’ → over stotteren
- 1954: Myklebust publiceert ‘Auditory Disorders in Children’ → over auditieve
verwerkingsproblemen
- 1961: Kirk en LcCarthy publiceren de ‘Illinois Test of Psycholinguistic Abilities’ (ITPA)
o ITPA: de eerste taaltest
o Eén van de voorouders van de CELF.
o Grote invloed op onze manier van denken en taaltherapie.
België
- Nog niet zo heel lang geleden, een stuk later dan in het buitenland.
- 1956: W. Pee wordt één van de promotors van de Vlaamse Vereniging voor Logopedie en
Foniatrie (nu VVL) en van de opleiding in Brugge.
- Opleiding in Brugge: eerste opleiding logopedie in Vlaanderen.
o Eerst avondonderwijs, pas later dagonderwijs.
o Na Brugge volgde Gent en daarna ook Antwerpen.
- Sint-Janshospitaal, Brugge: NKO-arts De Prest behandelde in de jaren ’30 dove meisjes van het
instituut Spermalie. Hierdoor is de opleiding ontstaan in Brugge en is er een goede band tussen de
opleiding, Spermalie en AZ-Sint Jan.
-
MIJLPALEN IN HET TOT STAND KOMEN VAN EEN WETTELIJK KADER VOOR
LOGOPEDIE
1932-1933 Maria Mussafia introduceert de logopedie in Brugge en Brussel
1956-1957 oprichting van een specialisme ‘logopaedie en phoniatrie’ binnen de Katholieke
Hogeschool voor vrouwen (duur van de studie: 2 jaar)
1957 opleiding voor logopedie wordt verlengd: 3 jaar in het ‘Hoger Instituut voor
Logopedie en Foniatrie’ te Brugge
1964 licentiaatsopleiding psychologie en logopedie aan de KU Leuven
1986-1987 mogelijkheid tot doctoraatsdiploma in de logopedie
(Eric Manders: eerste dokter van de logopedie)
10 jan 1991 koninklijk besluit tot vaststelling van de nomenclatuur van logopedische
revalidatieverstrekkingen
Zelfstandig statuut ten verdienste van o.a. L. Heylen
Voor terugbetalingen van logopedie op zelfstandige basis + RIZIV: wij
waren de laatste die hiertoe toetraden.
Laatste 30 jaar: nomenclatuur onder druk: bij bepaalde stoornissen is dit
minder aantrekkelijk, vooral bij niet-medische stoornissen is er een enorme
besparing op vlak van het maximum aantal zittingen.
20 okt 1994 koninklijk besluit betreffende de beroepstitel en de kwalificatievereisten voor de
uitoefening van het beroep van logopedist
2
