Samenvatting Anatomie/fysiologie kennistoets kwartiel 4 leerjaar 1

Leerdoelen kennistoets 4 Anatomie en fysiologie
Anatomie onderste extremiteit
De student is in staat de bouw en ossale structuren van en rondom de heup te noemen.
Art. coxae: heupgewricht




- Femur: dijbeen (heupkop)
o Fossa trochanterica: kuil tussen caput femoris en trochanter minor
o Trochanter major: grote knobbel proximaal/lateraal van het corpus
o Trochanter minor: knobbel proximaal/mediaal van het corpus
o Caput femoris: proximale uiteinde (kop)
o Collum femoris: deel tussen caput en corpus femoris
o Corpus femoris: lange schacht

, - Acetabulum: heupkom




o Labrum acetabulare: driehoekige rand van vezelig kraakbeen dat de kom verdiept
o Facies lunata: het dragende oppervlak van het acetabulum
 Als enige bekleedt met kraakbeen
o Fossa acetabuli: vetweefsel
 Vetkussen: schokdempende functie
 Bekleed met membrana synovialis

Os coxae: heupbeen
- Os ilium: darmbeen
o Corpus ossis ilii: lichaam
o Ala ossis ilii: grootste deel dat als een vleugel naar boven, naar lateraal en naar
achteren uitsteekt
 Crista iliaca: bovenrand
 Spina iliaca anterior superior (sias): ventrale uiteinde
 Spina iliaca anterior inferior (siai)
 Spina iliaca posterior superior (sips): dorsale uiteinde
 Spina iliaca posterior inferior (sipi)
 Labium externum: buitenste rand

,  Labium internum: binnenste rand
 Linea intermedia: verheven ruw gebied tussen de twee labia
 Facies glutea: buitenzijde
 Fossa iliaca: grote, dunne, concave voorste gedeelte van de binnenzijde
 Facies sacropelvina: kleine, dikke achterste gedeelte van de binnenzijde
 Facies auricularis: oorschelpvormig gewrichtsvlak voor de articulatie
met het os sacrum
- Os ischium (posterior): zitbeen
o Corpus ossis ischii: lichaam
o Ramus ossis ischii: de achterste en deel van de onderste begrenzing van het foramen
obturatum
 Foramen obturatum: os ischii + os pubis
 Tuber ischiadicum: ruwe zwelling aan de achter-onderzijde (zitknobbels)
o Spina ischiadica: scheidt de achterrand van het os ischii in twee delen
 Incisura ischiadica major: wordt begrensd door het bovenste gedeelte en het
os ilium
 Incisura ischiadica minor: wordt begrensd door het onderste gedeelte
- Os pubis (anterior): schaambeen
o Corpus ossis pubis: lichaam
 Facies symphysialis: gewrichtsvlak aan de mediale zijde voor de symphysis
pubica
 Bekleed met een dun laagje hyalien kraakbeen
o Hyalien: blauwachtig wit kraakbeen waarvan de
intercellulaire stof veel collagene en elastische vezels bevat
 kalkafzettingen ontstaan vroegtijdig
 Crista pubica: ruwe rand aan de voor-bovenzijde
 Tuberculum pubicum: verheven knobbel aan de laterale kant
o Ramus superior: bovenbegrenzing foramen obturatum
 Pecten ossis pubis: bovenrand
 Vanaf tuberculum pubicum naar achteren
 Eminentia iliopubica: scheiding tussen os pubis en os ilium
 Crista obturatoria: voorrand
 Vanaf tuberculum pubicum naar acetabulum
 Onderrand: wordt gevormd door de bovenrand van het foramen obturatum
o Ramus inferior: samen met ramus ossis ischii de onderbegrenzing van het foramen
obturatum
o Acetabulum: heupkom

De student is in staat de bouw en functie van de ligamentaire structuren van de heup te beschrijven.
Functie ligamenten:
- Anteflexie: alle ligamenten ontspannen
- Rechte stand: alle ligamenten matig gespannen
- Retroflexie: alle ligamenten gespannen

Ligamenten heupgewricht: kunnen hoofdzakelijk worden onderverdeeld in drie banden die
spiraalvormig rondom de femurkop en -hals lopen
- Lig. iliofemorale: loopt van SIAI en acetabulum naar linea intertrochanterica
o Remt retroflexie, adductie en exorotatie
o Beperkt de naar achter kanteling van het bekken

, - Lig. pubofemorale: loopt van acetabulum en eminentia iliopubica naar linea
intertrochanterica (samen met lig. iliofemorale)
o Remt retroflexie en adductie
- Lig. ischiofemorale: loopt van dorsale zijde os ischii en acetabulum naar mediale zijde
trochanter major (samen met lig. iliofemorale)
o Remt retroflexie en endorotatie




Ligamenten acetabulum:
- Lig. capitis femoris: loopt vanaf lig. transversum acetabuli en incisura acetabuli naar fovea
capitis femoris
o Met name voor de vascularisatie (zie 2e leerdoel hieronder)
o Draait rond zichzelf en speelt dus geen rol bij de beperking van een beweging




- Lig. transversum acetabuli: zorgt ervoor dat de kom voor het caput femoris mooi rond is

, De student is in staat de spieren rondom het heupgewricht te benoemen inclusief origo, insertie en
functie.
Heup:
Spier Origo(‘s) Insertie(s) Functie(s)
Ventraal
M. psoas major Wervellichamen Th12-L5 Trochanter minor Anteflexie heup
Tussenwervelschijven
TH12-L5
Processus costales L1-L5
M. iliacus Fossa iliaca
M. psoas minor Wervellichamen TH12-L1 Eminentia iliopubica Kantelt het bekken
achterover
Dorsaal (oppervlakkig)
M. gluteus maximus Ala os ilium Tractur iliotibialis Retroflexie heup
Fascia thoracolumbalis Tuberositas glutea Exorotatie heup
Dorsale zijden os sacrum Bovenste vezels
Dorsale zijden os coccygis Abductie heup
Lig. sacrotuberale
M. gluteus medius Facies glutea van de ala van Trochanter major Abductie heup
het os ilium Voorste vezels
Fascia glutea Anteflexie heup
Endorotatie heup
Achterste vezels
Retroflexie heup
Exorotatie heup
M. gluteus minimus Facies glutea van de ala van Trochanter major Anteflexie heup
het os ilium Endorotatie heup
Abductie heup
M. tensor fasciae latae Voorste deel crista iliaca Tractus iliotibialis Abductie heup
Ventrale vezels
Anteflexie heup
Dorsale vezels
Endorotatie heup

Dorsaal (diep)
M. piriformis Facies pelvina os sacrum Trochanter major Exorotatie heup
Incisura ischiadica major
M. obturatorius Binnenzijde membrana Fossa trochanterica Exorotatie heup
internus obturatoria
Os coxae, rondom het
foramen obturatum
M. gemellus superior Spina ischiadica Fossa trochanterica Exorotatie heup
M. gemellus inferior Tuber ischiadicum Fossa trochanterica Exorotatie heup
M. quadratus femoris Tuber ischiadicum Crista intertrochanterica Exorotatie heup
M. obturatorius Buitenzijde membrana Fossa trochanterica Exorotatie heup
externus obturatoria
Os coxae, rondom het
foramen obturatum