HCO10, H22: vroege ontwikkeling van het brein
Mechanismen, bij de ontwikkeling van het brein in de embryo zijn bepaalde mechanismen van
belang: cel proliferatie, cel specialisatie, cel interactie en cel beweging. Communiceren hoeft niet
persé via directe cel-cel interactie, maar dat speelt wel een hele belangrijke rol in laterale inhibitie.
Neurogenese, de ‘geboorte’ van neuronen.
Gastrulatie, in de vroege ontwikkeling ga je van 2 kiemlagen (epiblast & hypoblast) naar 3 kiemalgen
(endo-,meso- & ectoderm). Het zenuwstelsel ontwikkelt vanuit het ectoderm.
Neurale plaat, vanuit het ectoderm ontstaat op den duur het neuro-ectoderm. Voor de inductie van
het maken van neuro-ectoderm is de notochord cruciaal. De notochord induceert het ectoderm dus
om neuro-ectoderm aan te maken. Signalen vanuit de notochord zorgen dat er een primitive streak
gevormd wordt, dit is een kleine invouwing en daarin ontstaat het neuro-ectoderm dus.
Neuronale groef, de invouwing van het neuro-ectoderm wordt
steeds groter, waardoor je van een neurale/neuronale groeve
spreekt. Deze groeve heeft aan de ventrale zijde (beneden in de
afbeelding) een floorplate. Tegenover de cellen uit de vloerplaat
liggen de neurale lijstcellen (neural crest cells).
Neurale buis, zodra de groeve gesloten is, spreek je van een
neurale buis. De dorsale zijden (bovenkant) is dan gesloten,
waardoor je nu ook een roofplate hebt die tegenover de
floorplate ligt. Bij dit proces komen de neurale lijstcellen los van
de groeve/buis.
Anterieure neurale vouw, naast de dorsale en ventrale zijde van
de neurale buis kan je ook de anterior en posterior kant bekijken
van de neurale buis. Aan de anterior zijde ontstaat een grote
structuur: anterior neural fold. Hieruit zullen de hersenen zich
ontwikkelen en dat is de grootste structuur van het
zenuwstelsel dus het logisch dat deze vouw zo groot is.
Neurale buis defecten, er kan
weleens iets misgaan bij de
ontwikkeling van de neurale buis.
Dit gebeurt best wel vaak (0.4-
1/1000) en de oorzaak kan
genetisch zijn, maar vaak speelt
de omgeving een rol. De voeding
tijdens de zwangerschap is een
belangrijke factor. Bij een tekort aan foliumzuur is de
kans op neurale buis defecten bijvoorbeeld erg hoog.
De kans is aanwezig dat die dan niet goed sluit. Dit kan anterior gebeuren
(anencephaly) of posterior (mylelomeningocele). Hierbij is ook sprake van
abnormale ontwikkeling van mesoderm om de neurale buis.
Patroonvorming, zoals al gebleken is de anterior-posterior (A-P) as van
belang, maar de dorsaal-ventraal (D-V) as is ook belangrijk.
Mechanismen, bij de ontwikkeling van het brein in de embryo zijn bepaalde mechanismen van
belang: cel proliferatie, cel specialisatie, cel interactie en cel beweging. Communiceren hoeft niet
persé via directe cel-cel interactie, maar dat speelt wel een hele belangrijke rol in laterale inhibitie.
Neurogenese, de ‘geboorte’ van neuronen.
Gastrulatie, in de vroege ontwikkeling ga je van 2 kiemlagen (epiblast & hypoblast) naar 3 kiemalgen
(endo-,meso- & ectoderm). Het zenuwstelsel ontwikkelt vanuit het ectoderm.
Neurale plaat, vanuit het ectoderm ontstaat op den duur het neuro-ectoderm. Voor de inductie van
het maken van neuro-ectoderm is de notochord cruciaal. De notochord induceert het ectoderm dus
om neuro-ectoderm aan te maken. Signalen vanuit de notochord zorgen dat er een primitive streak
gevormd wordt, dit is een kleine invouwing en daarin ontstaat het neuro-ectoderm dus.
Neuronale groef, de invouwing van het neuro-ectoderm wordt
steeds groter, waardoor je van een neurale/neuronale groeve
spreekt. Deze groeve heeft aan de ventrale zijde (beneden in de
afbeelding) een floorplate. Tegenover de cellen uit de vloerplaat
liggen de neurale lijstcellen (neural crest cells).
Neurale buis, zodra de groeve gesloten is, spreek je van een
neurale buis. De dorsale zijden (bovenkant) is dan gesloten,
waardoor je nu ook een roofplate hebt die tegenover de
floorplate ligt. Bij dit proces komen de neurale lijstcellen los van
de groeve/buis.
Anterieure neurale vouw, naast de dorsale en ventrale zijde van
de neurale buis kan je ook de anterior en posterior kant bekijken
van de neurale buis. Aan de anterior zijde ontstaat een grote
structuur: anterior neural fold. Hieruit zullen de hersenen zich
ontwikkelen en dat is de grootste structuur van het
zenuwstelsel dus het logisch dat deze vouw zo groot is.
Neurale buis defecten, er kan
weleens iets misgaan bij de
ontwikkeling van de neurale buis.
Dit gebeurt best wel vaak (0.4-
1/1000) en de oorzaak kan
genetisch zijn, maar vaak speelt
de omgeving een rol. De voeding
tijdens de zwangerschap is een
belangrijke factor. Bij een tekort aan foliumzuur is de
kans op neurale buis defecten bijvoorbeeld erg hoog.
De kans is aanwezig dat die dan niet goed sluit. Dit kan anterior gebeuren
(anencephaly) of posterior (mylelomeningocele). Hierbij is ook sprake van
abnormale ontwikkeling van mesoderm om de neurale buis.
Patroonvorming, zoals al gebleken is de anterior-posterior (A-P) as van
belang, maar de dorsaal-ventraal (D-V) as is ook belangrijk.
