Written by students who passed Immediately available after payment Read online or as PDF Wrong document? Swap it for free 4.6 TrustPilot
logo-home
Summary

Eerstelijnspsychologie (4020671ENR) : samenvatting

Rating
4.0
(2)
Sold
22
Pages
64
Uploaded on
26-05-2024
Written in
2023/2024

Deze samenvatting van het vak 'Eerstelijnspsychologie' bevat de slides en notities van alle lessen die door Prof. Van Liefferinge in het academiejaar werden gegeven.

Institution
Course

Content preview

‭Hanne Vogelaers‬ ‭Eerstelijnspsychologie 23-24‬


‭ verzicht‬
O ‭‬
3
‭1. Situering ELP‬ ‭4‬
‭1.1. Situering zorg‬ ‭4‬
‭1.2. Karakteristieken‬ ‭5‬
‭1.3. Proces‬ ‭6‬
‭1.4. Conventie‬ ‭7‬
‭1.5. Uitdagingen werkveld‬ ‭8‬
‭2. Modellen ELP‬ ‭9‬
‭2.1. Kortdurende behandelmodellen‬ ‭9‬
‭2.2. KOP-model‬ ‭11‬
‭2.2.1. Het theoretisch concept‬ ‭11‬
‭2.2.2. De balans: reflectie, relativering, uitzicht en ontwikkeling‬ ‭12‬
‭2.2.3. Het KOP-model in praktijk: behandelproces in vijf stappen‬ ‭12‬
‭2.2.3.1. Begeleide exploratie, herstel van overzicht‬ ‭12‬
‭2.2.3.2. Gezamenlijke casusconceptualisatie: K = O * P‬ ‭14‬
‭2.2.3.3. Doelen formuleren‬ ‭14‬
‭2.2.3.4. Gedragsverandering‬ ‭15‬
‭2.2.3.5. Terugvalpreventie‬ ‭17‬
‭2.3. PrOP-model‬ ‭18‬
‭2.3.1. Inleiding‬ ‭18‬
‭2.3.2. Opbouw‬ ‭18‬
‭3. Assessment en indicatiestelling ELP‬ ‭20‬
‭3.1. Inleiding‬ ‭20‬
‭3.2. Criteria ELP vs gespecialiseerde psychologische zorg‬ ‭20‬
‭3.2.1. Klachten‬ ‭21‬
‭3.2.2. Omstandigheden‬ ‭24‬
‭3.2.3. Persoonlijke stijl‬ ‭24‬
‭3.3. Assessment en indicatiestelling via KOP-model‬ ‭27‬
‭3.4. Sociale kaart‬ ‭27‬
‭4. Emotieregulatie‬ ‭28‬
‭4.1. Transdiagnostische factoren‬ ‭28‬
‭4.2. Theoretisch concept‬ ‭28‬
‭4.3. Transdiagnostische interventies‬ ‭29‬
‭4.4. Verdieping: emotiecoaching‬ ‭30‬
‭4.4.1. Rationale‬ ‭30‬
‭4.4.2. Oorsprong‬ ‭31‬
‭4.4.3. Stappen van emotie-coaching‬ ‭31‬
‭5. Sociale vaardigheden‬ ‭33‬
‭5.1. Theoretische achtergrond‬ ‭33‬
‭5.2. Interventies sociale vaardigheden‬ ‭35‬
‭5.3. Psycho-educatie en vaardigheidsversterkende oefeningen‬ ‭35‬
‭5.3.1. Psycho-educatie‬ ‭36‬
‭5.3.2. Vaardigheidsversterkende oefeningen‬ ‭37‬
‭6. Slaapproblemen‬ ‭38‬


‭1‬

,‭Hanne Vogelaers‬ ‭Eerstelijnspsychologie 23-24‬


‭ .1. Algemeen‬
6 ‭ 8‬
3
‭6.2. Slaapproblemen‬ ‭38‬
‭6.3. Verdieping: interventie insomnie‬ ‭39‬
‭6.3.1. Interventies slaap‬ ‭41‬
‭7. Zelfbeeld‬ ‭44‬
‭7.1. Theoretische achtergrond zelfbeeld‬ ‭44‬
‭7.2. Interventies zelfbeeld‬ ‭45‬
‭7.3. Verdieping: Negatief zelfbeeld behandelen‬ ‭46‬
‭7.3.1. Psycho-educatie: problematiek negatief zelfbeeld‬ ‭46‬
‭7.3.2. Anders kijken‬ ‭47‬
‭7.3.3. Anders doen‬ ‭48‬
‭7.3.4. Het negatief zelfbeeld de pas afsnijden‬ ‭49‬
‭7.3.5. Integratie en afronding‬ ‭50‬
‭8. Gedragsactivatie‬ ‭51‬
‭8.1. Gedragsactivatie‬ ‭51‬
‭8.1.1. Tien kernprincipes‬ ‭51‬
‭8.1.2. Verder‬ ‭53‬
‭8.2. Levensfase ouderen‬ ‭55‬
‭8.3. Gedragsactivatie bij ouderen‬ ‭57‬
‭9. Digital mental health‬ ‭58‬
‭9.1. Introductie‬ ‭58‬
‭9.1.1. Taxonomie van digitale interventies‬ ‭58‬
‭9.2. Uitdagingen‬ ‭59‬
‭9.3. Enkele voorbeelden‬ ‭60‬
‭10. Psycho-educatie en werken met groepen‬ ‭61‬
‭10.1. Psycho-educatie‬ ‭61‬
‭10.2. Werken met groepen‬ ‭62‬
‭10.3. Voorbeelden‬ ‭63‬




‭2‬

,‭Hanne Vogelaers‬ ‭Eerstelijnspsychologie 23-24‬



‭Overzicht‬
‭ ERSONEN‬
P
‭-Dagmar Van Liefferinge (titularis)‬

‭ ATERIAAL‬
M
‭-Handboek‬ ‭(Aanbevolen):‬ ‭Handboek‬ ‭KOP-model.,‬ ‭Kortdurende‬ ‭psychologische‬ ‭interventies‬
‭voor basis-ggz, Rijnders P. & Heene E., Uitgeverij Boom, Amsterdam, 9789024437597, 2020‬
‭-Digitaal cursusmateriaal (Vereist) : Slides en digitaal cursusmateriaal, Canvas‬

‭ EOORDELING‬‭3SP‬
B
‭-70% schriftelijk examen met open vragen‬
‭-wat is er zinvol om te weten later als ELP? (bv window of tolerance)‬
‭-30% groepstaak (examenvideo)‬
‭-je moet op beide onderdelen slagen!‬

‭LEERSTOF‬
‭H1. Inleiding‬
‭H2. Modellen‬
‭H3. Assessment en indicatiestelling‬
‭H4. Emotieregulatie‬
‭H5. Sociale vaardigheden‬
‭H6. Slaapproblemen‬
‭H7. Zelfbeeld‬
‭H8. Gedragsactivatie‬
‭H9. Digital mental health‬
‭H10. Psycho-educatie en werken in groepen‬

‭ INKS‬
L
‭-discord map‬




‭3‬

,‭Hanne Vogelaers‬ ‭Eerstelijnspsychologie 23-24‬



‭1. Situering ELP‬
‭1.1. Situering zorg‬
‭ ituering internationaal‬
S
‭-WHO-dienstorganisatiepiramide voor optimale mix van diensten voor geestelijke gezondheid‬
‭-basispsychologische zorg: breed en toegankelijk aanbod‬
‭-gespecialiseerde psychologische zorg: kwantitatief kleiner maar toegankelijk aanbod‬
‭-‬‭stepped care‬‭: steeds beginnen met de minst intensieve vorm‬‭(bv zoon met driftbuien)‬
‭-nulde lijn: zelfhulp en informele gemeenschapszorg‬‭(bv mantelzorg, crisiscentra, 1813)‬
‭-bv mama zoekt op google hulp‬
‭-eerste lijn: rechtstreeks toegankelijke, lokale, brede zorg‬
‭-bv zoon heeft driftbui in de klas waardoor school het CLB inschakelt‬
‭-tweede lijn: ambulante gespecialiseerde zorg‬
‭-bv CLB vermoed dat er meer scheelt → verwijst door naar multidisciplinaire praktijk‬
‭-derde lijn: gespecialiseerde zorg in ziekenhuis of centra‬
‭-bv draagkracht v gezin is op → observatieopname in kinderpsychiatrie‬
‭-‬‭matched care:‬‭juiste hulp krijgen op juiste plaats, op juiste moment en door juiste persoon‬
‭-bv clb medewerker kan meteen naar derde lijn doorverwijzen indien nodig‬
‭-dus je moet niet steeds elke lijn doorlopen‬

‭ wee continuum model‬‭Keyes‬
T
‭-bij uitspraak over geestelijke gezondheid kijken naar‬
‭-symptomen/aandoeningen/stoornissen‬‭(bv psychiatrische aandoening)‬
‭-mentaal welbevinden‬‭(bv veerkracht)‬
‭-op basis van deze twee continua komen we tot 4 groepen mensen‬
‭-flourishing (RB): optimale groep‬
‭-languishing (RO):‬‭bv financiële problemen die stress veroorzaken (geen stoornis)‬
‭-flourishing (LB):‬‭bv desondanks stoornis, toch goed mentaal welbevinden‬
‭-languishing (LO): meest kwetsbare groep‬

‭ LP is gericht op:‬
E
‭1. bevordering van de mentale gezondheid (verticale as)‬
‭-bv gemeenschapsgerichte interventie: les geven over psychologische veerkracht‬
‭2. preventie v psychologische problemen‬
‭-bv kids in scheidingsproblematiek targetten want risico op psychologische klachten‬
‭3. (vroege) detectie v en psychologische interventie bij milde tot matige psychische problemen‬
‭4. aanvullende basispsy zorg naast gespecialiseerde psy zorg bij ernstigere problematieken‬
‭-bv na opname door depressie terug naar huis en werken → ELP helpt daarbij‬

‭ ituering nationaal‬
S
‭-organisatie GGZ België omgekeerd in vergelijking met WHO-piramide‬
‭-er waren veel psychiatrische bedden en weinig ambulante diensten (nu: hervorming)‬
‭-nood aan verbreding van de basis van de piramide → vermaatschappelijking van de zorg‬
‭-public health perspectief als leidraad bij hervormingen in de geestelijke gezondheidszorg‬
‭-mentale‬ ‭gezondheid‬ ‭van‬ ‭iedereen‬ ‭in‬ ‭de‬ ‭bevolking‬ ‭verbeteren,‬
‭niet enkel van de meest kwetsbare groepen (cfr model Keyes)‬



‭4‬

,‭Hanne Vogelaers‬ ‭Eerstelijnspsychologie 23-24‬


‭1.‬ W ‭ erk‬ ‭met‬ ‭gezondheidsdoelstellingen‬ ‭en‬ ‭doe‬ ‭een‬ ‭systematische‬ ‭sturing‬ ‭van‬
‭het beleid op basis van data in een value based benadering‬
‭-zichtbaar welke problemen het meest voorkomen en verspreiding in land‬
‭2.‬ ‭Zet in op preventie, vroeginterventie en kinderen en jongeren‬
‭-want psychiatrische problemen ontstaan op deze leeftijd‬
‭3.‬ ‭Verleg‬‭de‬‭focus‬‭van‬‭1-op-1‬‭behandeling‬‭van‬‭psychische‬‭stoornissen‬‭naar‬‭het‬
‭creëren van een laagdrempelig groepsaanbod‬
‭4.‬ ‭Focus op vindplaatsen, installeer er adequate interventies en gerichte zorgtoeleiding‬
‭-ELP organiseren waar mensen al komen‬‭(bv huisarts, scholen, CLB,..)‬
‭5.‬ ‭Bestrijd actief de hardnekkige mythes die echte verandering in de weg staan‬
‭-bv‬ ‭psychiatrische‬ ‭aandoeningen‬ ‭komen‬ ‭nu‬ ‭meer‬ ‭voor‬ ‭dan‬ ‭20‬ ‭jaar‬
‭geleden → niet waar, het wordt meer besproken (maar corona?)‬
‭-netwerken van hulpverlening‬
‭-kinderen en jongeren opgestart in 2015 (per provincie)‬
‭-volwassenen opgestart in 2011 (meer versnippering)‬
‭-overheid verplichtte de GGZ om meer samen te werken‬
‭-netwerken moeten hervormingen mee in goede banen leiden (subsidies!)‬


‭1.2. Karakteristieken‬
‭ at is eerstelijnspychologie?‬
W
‭=‬‭ELP‬‭is‬‭gericht‬‭op‬‭het‬‭verhogen‬‭van‬‭de‬‭zelfredzaamheid‬‭en‬‭autonomie‬‭van‬‭de‬‭patiënt/cliënt‬
‭binnen‬‭zijn‬‭of‬‭haar‬‭context‬‭en‬‭dicht‬‭bij‬‭huis‬‭.‬‭Het‬‭is‬‭een‬‭(‬‭vroegtijdige‬‭)‬‭klinisch‬‭psychologische‬
‭begeleiding,‬‭generalistisch‬‭én‬‭kortdurend‬‭.‬

‭ pdrachten ELP‬
O
‭-vroegdetectie: hoe zit de geestelijke gezondheid van de persoon in elkaar? (2 dimensies!)‬
‭-vroeginterventie‬
‭-oriëntatie: waar kan de persoon naar toe?‬
‭-samenwerking ipv op eilandje werken‬

‭Finaliteiten ELP zorg‬‭einddoelstellingen‬
‭1.‬ ‭bevorderen GGZ (verticale as van Keyes)‬
‭2.‬ ‭voorkomen GGZ problemen (horizontale as van Keyes)‬
‭3.‬ ‭watchful waiting‬
‭-bv concentratieproblemen zonder impact op functioneren → afwachten en opvolgen‬
‭-maar‬ ‭dit‬ ‭verloopt‬ ‭momenteel‬ ‭slecht‬ ‭want‬ ‭men‬‭niet‬‭naadloos‬‭overschakelen‬
‭naar‬‭2‭d‬ e‬ ‭lijn‬‭(wachtlijsten),‬‭hierdoor‬‭worden‬‭ze‬‭meteen‬‭doorgestuurd‬‭naar‬‭2‬‭de‬
‭lijn‬‭waar‬‭ze‬‭vaak‬‭zien‬‭dat‬‭de‬‭impact‬‭nog‬‭niet‬‭groot‬‭genoeg‬‭is‬‭dus‬‭moeten‬‭ze‬
‭afwachten (wat dus eigenlijk in de eerste lijn zou moeten gebeuren)‬
‭4.‬ ‭vroegtijdige interventie: wnr iemand risico loopt‬
‭5.‬ ‭remediëren: wnr er klachten zijn meteen ingrijpen‬
‭6.‬ ‭stabiliseren‬
‭7.‬ ‭optimaliseren leeftijdskwaliteit‬
‭8.‬ ‭voorkomen van verslechtering‬
‭9.‬ ‭preventie van herval‬
‭10.‬‭revalidatie/rehabilitatie‬



‭5‬

, ‭Hanne Vogelaers‬ ‭Eerstelijnspsychologie 23-24‬


‭ rofiel ELP‬‭geformuleerd door de federale raad van de GGZ‬
P
‭-opleiding‬ ‭master‬‭in‬‭de‬‭psychologie‬‭of‬‭pedagogische‬‭wetenschappen‬‭in‬‭het‬‭domein‬‭van‬‭de‬
‭klinische psychologie of klinische orthopedagogie‬
‭-visum en erkenning als klinisch psycholoog/orthopedagoog‬
‭-vertrouwd zijn met klinische beelden ve brede waaier aan psy en psychiatrische problematieken‬
‭-expertise in eerstelijnspsychologisch assessment en interventies‬
‭-grondige kennis van de sociale kaart‬
‭-vaardig in interdisciplinair communiceren en werken in geïntegreerd zorgnetwerk‬


‭1.3. Proces‬
‭ . Assessment‬
1
‭-assessment en interventie zijn nauw verweven met elkaar‬
‭-criteria:‬
‭1.‬ ‭bruikbaarheid voor ontwikkelen van hypothesen voor casusconceptualisatie‬
‭2.‬ ‭gericht‬ ‭op‬ ‭inzicht‬ ‭factoren‬ ‭die‬ ‭mogelijks‬ ‭een‬ ‭rol‬ ‭spelen‬ ‭in‬ ‭de‬‭problematiek‬‭of‬‭risico‬
‭inhouden voor verdere escalatie en degradatie vd mentale gezondheidstoestand‬
‭3.‬ ‭gericht‬‭op‬‭het‬‭identificeren‬‭van‬‭de‬‭levenskwaliteit,‬‭de‬‭krachtbronnen,‬‭de‬‭waarden‬‭en‬
‭levensdoelen en de veerkracht van de persoon en zijn omgeving‬
‭4.‬ ‭gericht‬ ‭op‬ ‭het‬ ‭vaststellen‬ ‭van‬ ‭de‬ ‭factoren‬ ‭die‬ ‭van‬ ‭belang‬ ‭zijn‬ ‭om‬ ‭het‬ ‭gepaste‬
‭zorgniveau voor een patiënt en zijn problematieken te bepalen‬
‭5.‬ ‭bruikbaar zijn op vlak van duur en de modaliteiten afname‬
‭-ELP: foto van geheel die beetje blurry is (snel en breed)‬
‭-gespecialiseerde zorg: inzoomen op details‬
‭-methoden‬
‭-open en semi-gestructureerde klinische gesprekken‬
‭-screeningsvragenlijsten‬
‭-vragenlijsten gericht op inschatting van de aard en de ernst van de problematiek‬
‭-directe observatie of observatie obv audio-video-opnamen die patiënt bereid is te delen‬
‭-monitoring van de aspecten van het dagelijks leven (logboek, applicaties, …)‬

‭ . Gezamenlijke casusconceptualisatie‬
2
‭-hypothese over de factoren die een rol spelen in de problematiek vd cliënt in zijn leefsituatie‬
‭-verschillende modellen,‬‭bv KOP-model (klachten, omstandigheden, persoonskenmerken)‬

‭ . Gedeelde besluitvorming‬
3
‭-samen met de patiënt verschillende finaliteiten (zie hierboven) kiezen als einddoel‬

‭ LP interventies‬
E
‭-relatie-opbouw is zeer belangrijk, maar gezien het karakter van ELP moet het snel gaan‬
‭-afhv de cliënt kan dit moeilijk zijn, dit kan een reden zijn om door te verwijzen‬
‭-de vraag verduidelijken/uitwerken‬
‭-een werkbare dagelijkse realiteit proberen te installeren‬‭(bv werken aan dagstructuur)‬
‭-het streven naar/innemen van een meta-cognitieve positie tav zijn of haar problemen‬
‭-dus vanop een afstand naar het probleem kijken‬
‭-gezamenlijke casusconceptualisatie maken‬
‭-identificeren en mobiliseren van de veerkracht/krachten van de persoon en zijn omgeving‬
‭-informeren/psycho-educatie‬‭(bv wat zijn tics en hoe moet ik daar als ouder op reageren?)‬


‭6‬

Written for

Institution
Study
Course

Document information

Uploaded on
May 26, 2024
Number of pages
64
Written in
2023/2024
Type
SUMMARY

Subjects

$6.47
Get access to the full document:

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Reviews from verified buyers

Showing all 2 reviews
1 year ago

1 year ago

4.0

2 reviews

5
0
4
2
3
0
2
0
1
0
Trustworthy reviews on Stuvia

All reviews are made by real Stuvia users after verified purchases.

Get to know the seller

Seller avatar
Reputation scores are based on the amount of documents a seller has sold for a fee and the reviews they have received for those documents. There are three levels: Bronze, Silver and Gold. The better the reputation, the more your can rely on the quality of the sellers work.
hannevglrs Vrije Universiteit Brussel
Follow You need to be logged in order to follow users or courses
Sold
158
Member since
5 year
Number of followers
90
Documents
19
Last sold
4 months ago

3.8

20 reviews

5
3
4
13
3
1
2
2
1
1

Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions