De spelontwikkeling
Kinderen ontwikkelen terwijl ze spelen.
Spelen is van levensbelang!
1. Voorwaarden van spel-spelen is…
- Kind komt pas tot spelen wanneer het zich veilig voelt. (gehechtheid, welbevinden)
- In het spel wordt de wereld/werkelijkheid verkend en (misschien) gevormd.
1.1 Leuk
Spelen doe je maar zolang en omdat je er zin in hebt.
1.2 Vrijwillig
Je kan stimuleren en ideeën aanreiken, maar initiatief komt van het kind.
1.3 Doel
Het spel heeft een doel in zichzelf.
1.4 Actief
Het kind moet in zekere mate actief zijn.
!! ALLE VIER !!
Éénzelfde activiteit kan voor de ene persoon wel en voor de andere persoon geen spel zijn.
2. De ontwikkeling van spel – spelen
Als kleuteronderwijzer moet je op de hoogt zijn van deze evoluties want :
- Je bent medeverantwoordelijk voor het stimuleren van de ontwikkeling van kinderen.
- Je draagt ook een verantwoordelijkheid met betrekking tot het observeren en signaleren van
eventuele problemen in de ontwikkeling.
3. Algemene tendensen
3.1 Van toevallig spel naar bewust spel
- Jonge baby doet toevallige handelingen, maakt ongerichte bewegingen en doet zo ontdekkingen.
- Rond 4 maanden belangstelling voor het resultaat van zijn handelingen herhalen door sensatie.
- Een toren bouwen, muziek maken, huis tekenen : creëren wat op voorhand werd bedacht.
3.2 Van procesgerichte naar productgerichte spel
- Peuters en jonge kleuters : bezig zijn in het spel.
- Oudere kleuters : handelen doelgerichter en willen het eindproduct bewaren of schenken.
Fase 1 : Experimenteren/exploreren = manipulerend spel (materiaal leren kennen)
Fase 2 : Eerste primaire vormen (achteraf benoemen)
Fase 3 : Op voorhand benoemen (zelfsturing)
Fase 4 : Verfijnde figuren maken vanuit een opdracht (oog voor detail, kennis van het materiaal)
, 3.3 Van explorerend naar gericht spelen
- Samenvattend
- Voorkeur-spelmateriaal evolueert
3.4 Van solitair naar coöperatief spel
Fase 1 : Het jonge kind speelt alleen, zonder interesse voor anderen, focus op spelMATERIAAL
Fase 2 : Toekijkend spelen zonder toenadering
Fase 3 : Spelen naast elkaar, eventueel hetzelfde spel, zonder elkaar te betrekken
Fase 4 : Associatief spelen : er ontstaat toevallig contact
Fase 5 : Samen een plan opvatten om een spel te spelen en daarbij gericht te zijn op elkaar
* Samen overleggen, taken verdelen en uiteindelijk resultaat te ervaren
* Gezelschapsspelen en rollenspelen
3.5 Spelontwikkeling volgens Piaget
Fase 1 : Sensori-motorisch stadium (babytijd) = oefenspel
* Sensori-motorische activiteiten inzicht in werkelijkheid
* Herhalend karakter
Fase 2 : Pre-operationeel stadium (1,5-2j) = symbolisch spel
* Dingen uit de leefwereld imiteren = doen-alsof-spel (telefoneren met een blok)
* Dit fantasiespel breidt uit, differentieert zich en krijgt sociaal karakter
Fase 3 : Concreet-operationeel stadium (6-7j) = regelspel
* In staat om spelregels te aanvaarden en er mee om te gaan
3.6 Spelontwikkeling volgens Scholten
Fase 1 : Spelend bewegen (0-2j)
= kind ervaart plezier in eenvoudige contactspelletjes, bewegingsspelletjes en het spelen met
reactiespeelgoed
Fase 2 : Spelend omgaan met voorwerpen (2-3j)
= het kind leert in het spel de eigenschappen van speelgoed kennen + relaties tussen speelgoed
worden gelegd.
Fase 3 : Spelend construeren (3-4j)
= kind maakt van onderdelen een geheel + spelhandelingen krijgen een betekenis
Fase 4 : Fantasie- en rollenspel (midden kleuterleeftijd)
= kind toont zijn belevingswereld en kan de wereld in zijn spel aanpassen zoals hij wil
Fase 5 : Succes- en gezelschapsspelen (begin lagere school)
= oefenen in het volgen van de regels, het afwachten van zijn beurt en het omgaan met winnen en
verliezen.
Kinderen ontwikkelen terwijl ze spelen.
Spelen is van levensbelang!
1. Voorwaarden van spel-spelen is…
- Kind komt pas tot spelen wanneer het zich veilig voelt. (gehechtheid, welbevinden)
- In het spel wordt de wereld/werkelijkheid verkend en (misschien) gevormd.
1.1 Leuk
Spelen doe je maar zolang en omdat je er zin in hebt.
1.2 Vrijwillig
Je kan stimuleren en ideeën aanreiken, maar initiatief komt van het kind.
1.3 Doel
Het spel heeft een doel in zichzelf.
1.4 Actief
Het kind moet in zekere mate actief zijn.
!! ALLE VIER !!
Éénzelfde activiteit kan voor de ene persoon wel en voor de andere persoon geen spel zijn.
2. De ontwikkeling van spel – spelen
Als kleuteronderwijzer moet je op de hoogt zijn van deze evoluties want :
- Je bent medeverantwoordelijk voor het stimuleren van de ontwikkeling van kinderen.
- Je draagt ook een verantwoordelijkheid met betrekking tot het observeren en signaleren van
eventuele problemen in de ontwikkeling.
3. Algemene tendensen
3.1 Van toevallig spel naar bewust spel
- Jonge baby doet toevallige handelingen, maakt ongerichte bewegingen en doet zo ontdekkingen.
- Rond 4 maanden belangstelling voor het resultaat van zijn handelingen herhalen door sensatie.
- Een toren bouwen, muziek maken, huis tekenen : creëren wat op voorhand werd bedacht.
3.2 Van procesgerichte naar productgerichte spel
- Peuters en jonge kleuters : bezig zijn in het spel.
- Oudere kleuters : handelen doelgerichter en willen het eindproduct bewaren of schenken.
Fase 1 : Experimenteren/exploreren = manipulerend spel (materiaal leren kennen)
Fase 2 : Eerste primaire vormen (achteraf benoemen)
Fase 3 : Op voorhand benoemen (zelfsturing)
Fase 4 : Verfijnde figuren maken vanuit een opdracht (oog voor detail, kennis van het materiaal)
, 3.3 Van explorerend naar gericht spelen
- Samenvattend
- Voorkeur-spelmateriaal evolueert
3.4 Van solitair naar coöperatief spel
Fase 1 : Het jonge kind speelt alleen, zonder interesse voor anderen, focus op spelMATERIAAL
Fase 2 : Toekijkend spelen zonder toenadering
Fase 3 : Spelen naast elkaar, eventueel hetzelfde spel, zonder elkaar te betrekken
Fase 4 : Associatief spelen : er ontstaat toevallig contact
Fase 5 : Samen een plan opvatten om een spel te spelen en daarbij gericht te zijn op elkaar
* Samen overleggen, taken verdelen en uiteindelijk resultaat te ervaren
* Gezelschapsspelen en rollenspelen
3.5 Spelontwikkeling volgens Piaget
Fase 1 : Sensori-motorisch stadium (babytijd) = oefenspel
* Sensori-motorische activiteiten inzicht in werkelijkheid
* Herhalend karakter
Fase 2 : Pre-operationeel stadium (1,5-2j) = symbolisch spel
* Dingen uit de leefwereld imiteren = doen-alsof-spel (telefoneren met een blok)
* Dit fantasiespel breidt uit, differentieert zich en krijgt sociaal karakter
Fase 3 : Concreet-operationeel stadium (6-7j) = regelspel
* In staat om spelregels te aanvaarden en er mee om te gaan
3.6 Spelontwikkeling volgens Scholten
Fase 1 : Spelend bewegen (0-2j)
= kind ervaart plezier in eenvoudige contactspelletjes, bewegingsspelletjes en het spelen met
reactiespeelgoed
Fase 2 : Spelend omgaan met voorwerpen (2-3j)
= het kind leert in het spel de eigenschappen van speelgoed kennen + relaties tussen speelgoed
worden gelegd.
Fase 3 : Spelend construeren (3-4j)
= kind maakt van onderdelen een geheel + spelhandelingen krijgen een betekenis
Fase 4 : Fantasie- en rollenspel (midden kleuterleeftijd)
= kind toont zijn belevingswereld en kan de wereld in zijn spel aanpassen zoals hij wil
Fase 5 : Succes- en gezelschapsspelen (begin lagere school)
= oefenen in het volgen van de regels, het afwachten van zijn beurt en het omgaan met winnen en
verliezen.
