Inhoud
Inleiding................................................................................................................................... 3
1. Arbeidsrecht (inorde!).......................................................................................................... 4
1.1 Historische groei (IAR – nr 2).......................................................................................... 4
1.2 toepassingsgebied (iar – nr 3-5).....................................................................................4
1.3 andere vormen van ‘tewerkstelling’...............................................................................5
1.4 handhaving van het sociaal recht...................................................................................5
1.5 bronnen (iar – nr 9-15 en 18-21).....................................................................................6
2. arbeidersovereenkomst (inorde!)........................................................................................7
1.1 Begrip: Algemeen (IAR – nr 55-56)..............................................................................7
2. Bewijs en bewijslast (IAR – nr 73-75).............................................................................8
3. Geldigheidsvereisten (IAR – nr 118)..............................................................................9
4. Vormvereisten (IAR – nr 128-130)...............................................................................10
5. Arbeidsovereenkomst en andere overeenkomsten (*).................................................10
Aanwerving..................................................................................................................... 10
3. Arbeidsrecht – soorten AOVK en inhoud aovk (inorde!).....................................................11
Aard van het werk of hoedanigheid persoon die werk verricht........................................12
inhoud arbeidsovereenkomst.............................................................................................13
4. arbeidsrecht – rechten en verplichtingen (inorde).............................................................15
Plichten WG (IAR – nr 180).................................................................................................. 15
Plichten wn (iar – nr 219).................................................................................................... 15
Aansprakelijkheid van de WN (iar – nr 220 p.130)..............................................................15
Ten opzichte van WG (iar – nr 222).................................................................................15
ten opzichte van derden (IAR – nr 225 p.134).................................................................16
5. arbeidsrecht-schorsing aovk (inorde!)...............................................................................16
Het begrip ‘schorsing’..................................................................................................... 16
wettige schorsingsgronden..............................................................................................16
Gewaarborgd dagloon art 27........................................................................................... 18
Klein verlet, kort verzuim (inclusief ‘rouwverlof’)............................................................18
Zwangerschap en bevalling (art 52)................................................................................18
moederschapsverlof (art 39)...........................................................................................18
Ziekte/ongeval van gemeen recht...................................................................................19
geboorteverlof................................................................................................................. 20
Verlof om dwingende redenen.........................................................................................21
Andere vormen van schorsing......................................................................................... 21
6. Arbeidsrecht – einde AOVK (inorde!)..................................................................................21
Algemene beëindigingswijzen............................................................................................21
Opzegging.......................................................................................................................... 23
Opzeggingstermijn: Sollicitatieverlof Art 41 §1:...............................................................26
Opzeggingstermijn: schorsing OT....................................................................................26
, ontslag om dwingende reden............................................................................................. 27
Impliciet of stilzwijgend ontslag IAR 509 & 511:..............................................................27
Kennelijk onredelijk ontslag IAR 513: Cao nr. 109:..........................................................28
Misbruik v ontslagrecht IAR 514-516:..............................................................................28
7. collectief arbeidsrecht (inorde) nog eens lezen fien?........................................................28
1. De sociale gesprekspartners: structuur en rechtspositie................................................29
PBO: niveaus van overleg (car – nr 49)............................................................................30
2. De sociale arbeidsverhoudingen: collectief overleg........................................................30
3. Organen van het collectief overleg.................................................................................30
De collectieve arbeidsovereenkomst (car – nr 179)............................................................32
wie kan De cao sluiten? (car – nr 180-182, 185-186).......................................................32
4. sociale verkiezingen....................................................................................................... 33
5. collectieve arbeidsovereenkomsten...............................................................................34
6. De verstoorde sociale arbeidsverhoudingen: collectieve arbeidsconflicten....................34
8. socialezekerheidsrecht - Sociale bescherming (inorde!)....................................................35
Sociale bescherming?......................................................................................................... 35
sociale bijstand/ verzekering.............................................................................................. 36
Sociale bijstand............................................................................................................... 36
ideologische achtergrond................................................................................................ 36
historiek.......................................................................................................................... 37
algemene kenmerken SZ................................................................................................. 37
Stelsels van sociale zekerheid.........................................................................................37
beroepsgroepen.............................................................................................................. 37
Territoriaal toepassingsgebied........................................................................................38
Personeel toepassingsgebied.......................................................................................... 38
administratieve structuur................................................................................................38
rsz................................................................................................................................... 39
Stelsel voor WN: financiering...........................................................................................39
loonkost – brutoloon – nettoloon......................................................................................41
9. sociale zekerheidsrecht (inorde!).......................................................................................41
Ziekte- en invaliditeitsverzekering...................................................................................41
gezondheidszorg................................................................................................................ 41
prestaties........................................................................................................................ 43
arbeidsongeschiktheidsuitkeringen....................................................................................46
uitkering (szr – nr 565).................................................................................................... 47
moederschapsverzekering.................................................................................................. 48
geboorteverlof (szr – nr 635-636)....................................................................................48
Adoptieverlof en pleegouderverlof (szr – nr 640-645)......................................................48
10. sociale zekerheidsrecht – werkloosheid...........................................................................49
Voorwaarden: 2 vormen..................................................................................................... 49
1. Toelaatbaar op 3 manieren:........................................................................................49
, 2. toekenningsvoorwaarden............................................................................................50
uitkeringen......................................................................................................................... 51
Oefening:......................................................................................................................... 52
inschakelingsuitkeringen.................................................................................................53
instellingen...................................................................................................................... 53
11. sociale zekerheidsrecht - gezinsbijslagen........................................................................53
Kinderen geboren vanaf 1/1/2019......................................................................................... 53
Basispakket (elk kind recht op)........................................................................................... 54
Extra ondersteuning (wanneer financieel kwetsbaar..........................................................54
Kinderen geboren voor 1/1/2019........................................................................................55
Vraagjes uit de les................................................................................................................. 56
les 22/03 (collectief arbeidsrecht)..........................................................................................57
oefening............................................................................................................................. 57
Zijn volgende stellingen goed of fout? Motiveer..............................................................57
Overlegorganen p7 dia 17..................................................................................................57
Ondernemingsraad privé sector,....................................................................................58
Comité voor preventie en bescherming op het werk (CPBW)..........................................58
5. Vakbondsafvaardiging (VA).........................................................................................59
oefeningen overlegorganen................................................................................................ 59
Collectieve arbeidsovereenkomst (cao)..............................................................................59
Begrip en belang............................................................................................................. 59
2. Wie kan cao sluiten?.................................................................................................... 60
Inhoud............................................................................................................................. 60
Binding van de cao examenvraag..................................................................................60
Oefening CAO..................................................................................................................... 61
SOCIAAL RECHT REALISEREN
INLEIDING
Wetteksten mogen mee maar niets op geschreven & niet geannoteerd. Inhoudstafel en post
its (1 woord of omschrijving) mogen wel want is structureren. Ook aanduiden mag
Stellingen (en een motivering bij je antwoord met juridische argumenten is belangrijkste.
Niet echt verwijzen nr een artikel maar je moet aantonen dat je begrijpt wat er in staat) en
toepassen (binding CAO, kinderbijslag berekenen, arbeidsuitkering,… alles v werkcolleges)
en heel uitzonderlijk een uitleg vraag.
Belangrijk: aandacht vr taal (in recht is elk woord van belang: knn en mogen,..),
inhoudstafel, gn blokvak (niet zomaar regeltjes vanbuiten leren: wel van de wetteksten
gebruik maken: hiërarchie wetsbronnen in de wettekst die je kan meenemen), actua volgen,
herhalen en verbanden zoeken (stap voor stap dingen leren kennen maar die gaan we pas
op het einde helemaal begrijpen).
Uitgangspunten: recht op menswaardig leven (moederrecht), dit veronderstelt
bestaanszekerheid via recht op arbeid, recht op sociale zekerheid (vervangingsinkomen
indien arbeid niet kan, werkt als soc verzekering: je betaalt iets, RSZ 13,07 % van loon, en
als je ooit iets voor hebt dan “krijg je het terug”. Dan moet je wel eerst gewerkt hebben…),
, recht op sociale bijstand (als je nt gewerkt hebt, bvb ipv pensioen dan is het
inkomstverzekering, je kan maar leefloon krijgen als je nt over de eigen bestaansmiddelen
beschikt om een wenswaardig leven te leiden).
- Arbeidsrecht: geheel van rechtsregels dat verhoudingen regelt tss WN & WG, zowel
indiv als collectief (bvb vakbond)
- Sociale zekerheidsrecht: maatregelen om dmv verzekering in alle omstandigheden in
levensonderhoud te voorzien v WN, overheidspersoneel en zelfstandigen
- Sociale bijstand: minimuminkomen garanderen aan ganse bevolking.
1. ARBEIDSRECHT (INORDE!)
Het arbeidsrecht is enkel van toepassing op
de werknemers (een beperkt aantal wel op
ambtenaren).
Art 2: omschrijving aovk werklieden
Art 3: aovk bedienden
Art 4: aovk handelsvertegenw, art 5: aovl
dienstboden.
Art 6: alles wat afwijkt v arbeidsrecht is nietig indien rechten WN inkorten of
verplichtingen verzwaren
Art 7: Aovk vr bep of duidelijk omschreven werk OF onbep tijd (nooit vr het leven)
Art 8: leiden v ploegen is onder WG
Art 13: Scheidsrechterbeding: WN & WG mogen nt vooraf verbinden geschillen aan
scheidsrechter voorleggen, bedienden met jaarloon hoger dan (zie cijfermateriaal?)
mogen dit wel (Art. 69)
Art 14: nietigheid nt tav rechten v WN die voortvloeien uit toep v wet wnr arbeid w
verricht: ingevolge ovk nietig wegens inbreuk op bep die regelen v arbeidsverhouding
tot vw hebben, in speelzalen of WN die prostitueert
1.1 HISTORISCHE GROEI (IAR – NR 2)
Begin v 1900: ervoor arbeid met contracten geregeld volgens principes v burgerlijk wetboek
(huur van diensten) MAAR BWB gaat ervan uit dat beide partijen vrij zijn om contract te
sluiten en dat ze gelijk zouden zijn maar dit is in de praktijk nt het geval (je bent v iemand
afhankelijk vr je inkomen/te leven).
Stakingsverbod – werkmansboekje (= baas kan die afnemen, kan je niet werken). Bij
disucssie om loon werd baas geloofd op z’n woord
Problematisch: pol systeem was hierop gebaseerd: cijnskiesrecht (wie belastingen
betaald mag kiezen) meervoudig algemeen stemrecht (wie meer betaald kan meer
stemmen) DUS zijn enkel bezig met belangen v de (rijke) stemmers.
Arbeidsverhoudingen beheerst door contractuele vrijheid
1886: grote onrusten, ontstaan eerste sociale wetgeving, gewaarborgd loon pas in 1960
Arbeidsrecht w gezien als beschermingsrecht (arbeidskracht is zwak want is vr inkomen
afhankelijk v de WG dus machtsverhouding) maar biedt nt gng flexibiliteit.
1.2 TOEPASSINGSGEBIED (IAR – NR 3-5)
Wat betreft personen: WN’s particuliere sector en contractanten overheidssector (soms ook
statutairen, zie bijv. Arbeidsreglementenwet) Art 1
Inleiding................................................................................................................................... 3
1. Arbeidsrecht (inorde!).......................................................................................................... 4
1.1 Historische groei (IAR – nr 2).......................................................................................... 4
1.2 toepassingsgebied (iar – nr 3-5).....................................................................................4
1.3 andere vormen van ‘tewerkstelling’...............................................................................5
1.4 handhaving van het sociaal recht...................................................................................5
1.5 bronnen (iar – nr 9-15 en 18-21).....................................................................................6
2. arbeidersovereenkomst (inorde!)........................................................................................7
1.1 Begrip: Algemeen (IAR – nr 55-56)..............................................................................7
2. Bewijs en bewijslast (IAR – nr 73-75).............................................................................8
3. Geldigheidsvereisten (IAR – nr 118)..............................................................................9
4. Vormvereisten (IAR – nr 128-130)...............................................................................10
5. Arbeidsovereenkomst en andere overeenkomsten (*).................................................10
Aanwerving..................................................................................................................... 10
3. Arbeidsrecht – soorten AOVK en inhoud aovk (inorde!).....................................................11
Aard van het werk of hoedanigheid persoon die werk verricht........................................12
inhoud arbeidsovereenkomst.............................................................................................13
4. arbeidsrecht – rechten en verplichtingen (inorde).............................................................15
Plichten WG (IAR – nr 180).................................................................................................. 15
Plichten wn (iar – nr 219).................................................................................................... 15
Aansprakelijkheid van de WN (iar – nr 220 p.130)..............................................................15
Ten opzichte van WG (iar – nr 222).................................................................................15
ten opzichte van derden (IAR – nr 225 p.134).................................................................16
5. arbeidsrecht-schorsing aovk (inorde!)...............................................................................16
Het begrip ‘schorsing’..................................................................................................... 16
wettige schorsingsgronden..............................................................................................16
Gewaarborgd dagloon art 27........................................................................................... 18
Klein verlet, kort verzuim (inclusief ‘rouwverlof’)............................................................18
Zwangerschap en bevalling (art 52)................................................................................18
moederschapsverlof (art 39)...........................................................................................18
Ziekte/ongeval van gemeen recht...................................................................................19
geboorteverlof................................................................................................................. 20
Verlof om dwingende redenen.........................................................................................21
Andere vormen van schorsing......................................................................................... 21
6. Arbeidsrecht – einde AOVK (inorde!)..................................................................................21
Algemene beëindigingswijzen............................................................................................21
Opzegging.......................................................................................................................... 23
Opzeggingstermijn: Sollicitatieverlof Art 41 §1:...............................................................26
Opzeggingstermijn: schorsing OT....................................................................................26
, ontslag om dwingende reden............................................................................................. 27
Impliciet of stilzwijgend ontslag IAR 509 & 511:..............................................................27
Kennelijk onredelijk ontslag IAR 513: Cao nr. 109:..........................................................28
Misbruik v ontslagrecht IAR 514-516:..............................................................................28
7. collectief arbeidsrecht (inorde) nog eens lezen fien?........................................................28
1. De sociale gesprekspartners: structuur en rechtspositie................................................29
PBO: niveaus van overleg (car – nr 49)............................................................................30
2. De sociale arbeidsverhoudingen: collectief overleg........................................................30
3. Organen van het collectief overleg.................................................................................30
De collectieve arbeidsovereenkomst (car – nr 179)............................................................32
wie kan De cao sluiten? (car – nr 180-182, 185-186).......................................................32
4. sociale verkiezingen....................................................................................................... 33
5. collectieve arbeidsovereenkomsten...............................................................................34
6. De verstoorde sociale arbeidsverhoudingen: collectieve arbeidsconflicten....................34
8. socialezekerheidsrecht - Sociale bescherming (inorde!)....................................................35
Sociale bescherming?......................................................................................................... 35
sociale bijstand/ verzekering.............................................................................................. 36
Sociale bijstand............................................................................................................... 36
ideologische achtergrond................................................................................................ 36
historiek.......................................................................................................................... 37
algemene kenmerken SZ................................................................................................. 37
Stelsels van sociale zekerheid.........................................................................................37
beroepsgroepen.............................................................................................................. 37
Territoriaal toepassingsgebied........................................................................................38
Personeel toepassingsgebied.......................................................................................... 38
administratieve structuur................................................................................................38
rsz................................................................................................................................... 39
Stelsel voor WN: financiering...........................................................................................39
loonkost – brutoloon – nettoloon......................................................................................41
9. sociale zekerheidsrecht (inorde!).......................................................................................41
Ziekte- en invaliditeitsverzekering...................................................................................41
gezondheidszorg................................................................................................................ 41
prestaties........................................................................................................................ 43
arbeidsongeschiktheidsuitkeringen....................................................................................46
uitkering (szr – nr 565).................................................................................................... 47
moederschapsverzekering.................................................................................................. 48
geboorteverlof (szr – nr 635-636)....................................................................................48
Adoptieverlof en pleegouderverlof (szr – nr 640-645)......................................................48
10. sociale zekerheidsrecht – werkloosheid...........................................................................49
Voorwaarden: 2 vormen..................................................................................................... 49
1. Toelaatbaar op 3 manieren:........................................................................................49
, 2. toekenningsvoorwaarden............................................................................................50
uitkeringen......................................................................................................................... 51
Oefening:......................................................................................................................... 52
inschakelingsuitkeringen.................................................................................................53
instellingen...................................................................................................................... 53
11. sociale zekerheidsrecht - gezinsbijslagen........................................................................53
Kinderen geboren vanaf 1/1/2019......................................................................................... 53
Basispakket (elk kind recht op)........................................................................................... 54
Extra ondersteuning (wanneer financieel kwetsbaar..........................................................54
Kinderen geboren voor 1/1/2019........................................................................................55
Vraagjes uit de les................................................................................................................. 56
les 22/03 (collectief arbeidsrecht)..........................................................................................57
oefening............................................................................................................................. 57
Zijn volgende stellingen goed of fout? Motiveer..............................................................57
Overlegorganen p7 dia 17..................................................................................................57
Ondernemingsraad privé sector,....................................................................................58
Comité voor preventie en bescherming op het werk (CPBW)..........................................58
5. Vakbondsafvaardiging (VA).........................................................................................59
oefeningen overlegorganen................................................................................................ 59
Collectieve arbeidsovereenkomst (cao)..............................................................................59
Begrip en belang............................................................................................................. 59
2. Wie kan cao sluiten?.................................................................................................... 60
Inhoud............................................................................................................................. 60
Binding van de cao examenvraag..................................................................................60
Oefening CAO..................................................................................................................... 61
SOCIAAL RECHT REALISEREN
INLEIDING
Wetteksten mogen mee maar niets op geschreven & niet geannoteerd. Inhoudstafel en post
its (1 woord of omschrijving) mogen wel want is structureren. Ook aanduiden mag
Stellingen (en een motivering bij je antwoord met juridische argumenten is belangrijkste.
Niet echt verwijzen nr een artikel maar je moet aantonen dat je begrijpt wat er in staat) en
toepassen (binding CAO, kinderbijslag berekenen, arbeidsuitkering,… alles v werkcolleges)
en heel uitzonderlijk een uitleg vraag.
Belangrijk: aandacht vr taal (in recht is elk woord van belang: knn en mogen,..),
inhoudstafel, gn blokvak (niet zomaar regeltjes vanbuiten leren: wel van de wetteksten
gebruik maken: hiërarchie wetsbronnen in de wettekst die je kan meenemen), actua volgen,
herhalen en verbanden zoeken (stap voor stap dingen leren kennen maar die gaan we pas
op het einde helemaal begrijpen).
Uitgangspunten: recht op menswaardig leven (moederrecht), dit veronderstelt
bestaanszekerheid via recht op arbeid, recht op sociale zekerheid (vervangingsinkomen
indien arbeid niet kan, werkt als soc verzekering: je betaalt iets, RSZ 13,07 % van loon, en
als je ooit iets voor hebt dan “krijg je het terug”. Dan moet je wel eerst gewerkt hebben…),
, recht op sociale bijstand (als je nt gewerkt hebt, bvb ipv pensioen dan is het
inkomstverzekering, je kan maar leefloon krijgen als je nt over de eigen bestaansmiddelen
beschikt om een wenswaardig leven te leiden).
- Arbeidsrecht: geheel van rechtsregels dat verhoudingen regelt tss WN & WG, zowel
indiv als collectief (bvb vakbond)
- Sociale zekerheidsrecht: maatregelen om dmv verzekering in alle omstandigheden in
levensonderhoud te voorzien v WN, overheidspersoneel en zelfstandigen
- Sociale bijstand: minimuminkomen garanderen aan ganse bevolking.
1. ARBEIDSRECHT (INORDE!)
Het arbeidsrecht is enkel van toepassing op
de werknemers (een beperkt aantal wel op
ambtenaren).
Art 2: omschrijving aovk werklieden
Art 3: aovk bedienden
Art 4: aovk handelsvertegenw, art 5: aovl
dienstboden.
Art 6: alles wat afwijkt v arbeidsrecht is nietig indien rechten WN inkorten of
verplichtingen verzwaren
Art 7: Aovk vr bep of duidelijk omschreven werk OF onbep tijd (nooit vr het leven)
Art 8: leiden v ploegen is onder WG
Art 13: Scheidsrechterbeding: WN & WG mogen nt vooraf verbinden geschillen aan
scheidsrechter voorleggen, bedienden met jaarloon hoger dan (zie cijfermateriaal?)
mogen dit wel (Art. 69)
Art 14: nietigheid nt tav rechten v WN die voortvloeien uit toep v wet wnr arbeid w
verricht: ingevolge ovk nietig wegens inbreuk op bep die regelen v arbeidsverhouding
tot vw hebben, in speelzalen of WN die prostitueert
1.1 HISTORISCHE GROEI (IAR – NR 2)
Begin v 1900: ervoor arbeid met contracten geregeld volgens principes v burgerlijk wetboek
(huur van diensten) MAAR BWB gaat ervan uit dat beide partijen vrij zijn om contract te
sluiten en dat ze gelijk zouden zijn maar dit is in de praktijk nt het geval (je bent v iemand
afhankelijk vr je inkomen/te leven).
Stakingsverbod – werkmansboekje (= baas kan die afnemen, kan je niet werken). Bij
disucssie om loon werd baas geloofd op z’n woord
Problematisch: pol systeem was hierop gebaseerd: cijnskiesrecht (wie belastingen
betaald mag kiezen) meervoudig algemeen stemrecht (wie meer betaald kan meer
stemmen) DUS zijn enkel bezig met belangen v de (rijke) stemmers.
Arbeidsverhoudingen beheerst door contractuele vrijheid
1886: grote onrusten, ontstaan eerste sociale wetgeving, gewaarborgd loon pas in 1960
Arbeidsrecht w gezien als beschermingsrecht (arbeidskracht is zwak want is vr inkomen
afhankelijk v de WG dus machtsverhouding) maar biedt nt gng flexibiliteit.
1.2 TOEPASSINGSGEBIED (IAR – NR 3-5)
Wat betreft personen: WN’s particuliere sector en contractanten overheidssector (soms ook
statutairen, zie bijv. Arbeidsreglementenwet) Art 1
