Samenvatting didactiek Nederlands 1

1. TAALONTWIKKELEND
LESGEVEN OF TAALGERICHT
VAKONDERWIJS
(de Context (niet thema) Interactie Taalsteun
werkvormen/kapstokken
)
Lesfases Hoe komen inhouden Bv. lln-lln / lln-lrk (olg)/ Criteria +?
binnen in de klas? groepswerk
Mindmap Activeren voorkennis Onderwijsleergesprek Schooltaal: probleem
(lln-lrk) > omcirkel => rond die
woorden
-> parafraseren (het
anders formuleren)
-> topicalisatie (het
kernwoord vooraan in
de zin plaatsen,
kernwoord is een
gemakkelijk woord
die niet schooltaal is)
Woordenschat:
-> categoriseren (oog
voor verbanden
tussen woorden)
Enquête op PC ICT, vanuit de leerling, Pc-lln , lln-lln, lln-lrk Uitleg van “race tegen
feedback van de enquête de tijd”
Tip: woordstrategieën
Posterwoorden
Placemat (vragen) Leerlingen stellen de Groepswerk Hulp bij zin juiste zin
vragen op te vormen (snack ->
snackbar)
Ze moest uitleggen
waarom het geen
goede zin is
Evaluatiewijzer/dialoog Leerkracht, vanuit de Onderwijs leergesprek Uitleggen op wat
leerling geevalueert wordt
Enquête inoefenen Vanuit de leerling Lln-lln Voorgekauwde tekst
me vragen
(=spreekkader)
Hoekenwerk Resultaten van de enquête, Groepswerk
lijstje met wat ze moeten
doen, adhv de verpakking
van iets

, 2. LEZEN
INLEIDING: ACTUALITEIT

 Vragen aan het kind wat het betekent (bij moeilijke woorden)
 Hardop denkend lezen (modellen) zorgt ervoor dat je denkprocessen luidop gaat uitspreken
o Niet op een foutspoor bij een moeilijk woord
o Je zal weten wat het woord betekent
 Leerlingen woorden laten opschrijven die je mooi vindt samen met de uitleg ervan
 Moeizame lezers, anderstalige lezers => tekst vooraf al eens laten verwerking (pre instructie)

PIRLS TEST

 Test voor het 4e leerjaar
 Internationaal (45 landen)
 Teksten met vragen (verhaal en krantenartikel)
 Vooral detail vragen (zoals vroeger)
 Ook langere teksten dan ze gewoon zijn
 Vragenlijsten voor de leerlingen, ouders, directie, leerkracht, …
 Wij scooren onder het gemiddelde van west-Europa
 ‘het is door de grote migratiestroom dat de resultaten naar beneden gaan’
o Niet waar => iedereen zakt ongeveer evenveel dus dit is niet de oorzaak
 Trends in verschillen bij jongeren
o Spreektaal thuis (Nederlands?)
o Frequentie van lezen voor het plezier
 Trend in aantal jaar ervaring van de leerkracht
 Trend in onderwijstijd
o Minder tijd wordt gespendeerd aan lezen tijdens school
o Tijd gaat naar ICT, STEM, …
 Trends lager onderwijs
o “na het M-decreet ging het naar beneden”
o Wiskunde niveau blijft gelijk
o Lezen daalt sterk
o Wetenschappen daalt en stijgt dan licht
 Aanbevelingen
o Tijd maken voor begrijpend lezen in de klas => verhouding technisch lezen – begrijpend lezen
– woordenschat onderwijs - …
o Leesplezier stimuleren => leraar als rolmodel
o Vakdidactische competenties van leraren versterken => goed (lees)onderwijs vraagt om
Pedagogical content knowledge
o Algemene competenties van leraren versterken => ook masteropleiding (zoals in Baso)
 Onderzoeksgebasseerd
 Onderandere om een sterker publiek aan te trekken
 Kritische bedenkingen
o Peiling vs PIRLS => stijging vs daling
o Ervaren vs beginnende leraren

, o Bachelor- vs masteropleiding
 Logische conclusies
o Thuis veel lezen
o Nederlands als thuistaal beter leesniveau
o Ervaren leerkracht




 Wat onthouden we vooral?
o Geen OF- verhaal maar EN- verhaal
 Technisch en genietend lezen
 Op school en thuis lezen
 Strategisch en “klassiek” lezen
 Variatie aan korte teksttypes en langere teksten
 Zakelijke en literaire teksten
 Expliciete woordenschat en woordstrategieën

LEZEN STIMULEREN: SUCCESFACTOREN

(welke succesfactoren herken je hier => bij een voorbeeld)

o Werkvormen
 Voorlezen
 Wij lezen
 Boekgesprekken
o Leesomgeving
 Boekenaanbod
 Ondersteunende rol professional
 Stimulerende rol ouders en vrienden
 Tijd en aandacht voor lezen
o Differentiatie

WAT IS BEGRIJPEND LEZEN?




 Interactie tussen beide modellen
 Begrijpend lezen
o Leesstrategieën inzetten
o Kennis van teksttypes en soorten