SAMENVATTING LEEREENHEID 9
AUTONOMIE:
- Op grond van artikel 124 van de Grondwet wordt voor provincies en gemeenten de bevoegdheid
tot regeling van bestuur inzake hun huishouding aan hun besturen overgelaten. Gemeenteraden
kunnen verordeningen maken op het terrein van hun eigen huishouding.
- Autonomie: decentrale organen kunnen bevoegdheden uitoefenen welke niet ter uitvoering van
een bijzondere wet in formele zin zijn, maar op basis van een organieke wet, zoals de
Gemeentewet en de Provinciewet. De bevoegdheden op basis van die wetgeving behoren tot
autonomie van de gemeente.
MEDEBEWIND:
- Op grond van artikel 124 van de Grondwet kunnen regeling en bestuur van de besturen van de
provincies worden gevorderd bij of krachtens de wet. Bij medebewind is er sprake van (verplichte)
medewerking aan de uitvoering van hogere regelingen. Een voorbeeld is vergunningplicht op
grond van de Wabo. .
- Medebewind: de bestuursorganen van decentrale lichamen kunnen medewerking verlenen aan de
uitvoering van wetten in formele zin (wetten op centraal niveau). Het gaat dan om de uitvoering
van wetten op het terrein van het bijzonder bestuursrecht.
INTERBESTUURLIJK TOEZICHT:
- Artikel 132 van de Grondwet bepaald dat de wet het toezicht regelt op de besturen van provincies
en gemeenten. De Grondwet maakt onderscheidt tussen voorafgaand toezicht (preventief
toezicht) en vernietiging van besluiten (repressief toezicht).
- De Grondwet bepaald dat voorafgaand toezicht is slechts mogelijk in bij of krachtens de wet
bepaalde gevallen.
- In titel 10.2 van de Awb zijn bepalingen opgenomen over toezicht op bestuursorganen. De Awb
geeft hier een algemene regeling van de goedkeuring, vernietiging en schorsing. Via
schakelbepalingen wordt nog een ander toezichtfiguur, namelijk de verklaring van geen bezwaar.
- Vernietiging kan slechts plaatsvinden bij koninklijk besluit wegens strijd met het recht of het
algemeen belang. Van strijd met het algemeen belang kan sprake zijn indien een besluit van een
gemeentelijk orgaan beleid van de rijksoverheid doorkruist.
- Verschil tussen goedkeuring en de verklaring van geen bezwaar is dat in het geval van
goedkeuring het gaat om de vereiste toestemming van een ander bestuursorgaan voordat een
besluit in werking kan treden. Een verklaring van geen bezwaar is omvat nog meer. Het gaat dan
om de vereiste toestemming van een ander orgaan voordat een besluit kan worden genomen.
- Wettelijke bepalingen die concrete goedkeuring- en vernietigingsbevoegdheden in het leven
roepen zijn te vinden in organieke wetten zoals de Gemeentewet of de bijzondere wet. De Awb
verschaft die bevoegdheid niet!
- Generieke toezichtbevoegdheden: de vernielingsbevoegdheid uit de Gemeentewet is een
generieke bevoegdheid. Een orgaan dat bevoegd is om te vernietigen heeft volgens de Awb ook
de bevoegdheid om te schorsen.
- Een voorbeeld van een generieke toezichtbevoegdheid bepaling is de bevoegdheid van de
regering om bij koninklijk besluit besluiten van het gemeentebestuur en niet schriftelijke
beslissingen die zijn gericht op rechtsgevolg te vernietigen.
- Spontane vernietiging: is de vernietiging van een besluit / handeling in het kader van toezicht.
Spontaan wil zeggen uit eigenbeweging.
- Spontane vernietiging staat tegenover vernietiging in administratief beroep. Onder administratief
beroep wordt verstaan het gebruikmaken van de ingevolge een wettelijk voorschrift bestaande
bevoegdheid om voorziening tegen een besluit te vragen bij een ander bestuursorgaan dan het
AUTONOMIE:
- Op grond van artikel 124 van de Grondwet wordt voor provincies en gemeenten de bevoegdheid
tot regeling van bestuur inzake hun huishouding aan hun besturen overgelaten. Gemeenteraden
kunnen verordeningen maken op het terrein van hun eigen huishouding.
- Autonomie: decentrale organen kunnen bevoegdheden uitoefenen welke niet ter uitvoering van
een bijzondere wet in formele zin zijn, maar op basis van een organieke wet, zoals de
Gemeentewet en de Provinciewet. De bevoegdheden op basis van die wetgeving behoren tot
autonomie van de gemeente.
MEDEBEWIND:
- Op grond van artikel 124 van de Grondwet kunnen regeling en bestuur van de besturen van de
provincies worden gevorderd bij of krachtens de wet. Bij medebewind is er sprake van (verplichte)
medewerking aan de uitvoering van hogere regelingen. Een voorbeeld is vergunningplicht op
grond van de Wabo. .
- Medebewind: de bestuursorganen van decentrale lichamen kunnen medewerking verlenen aan de
uitvoering van wetten in formele zin (wetten op centraal niveau). Het gaat dan om de uitvoering
van wetten op het terrein van het bijzonder bestuursrecht.
INTERBESTUURLIJK TOEZICHT:
- Artikel 132 van de Grondwet bepaald dat de wet het toezicht regelt op de besturen van provincies
en gemeenten. De Grondwet maakt onderscheidt tussen voorafgaand toezicht (preventief
toezicht) en vernietiging van besluiten (repressief toezicht).
- De Grondwet bepaald dat voorafgaand toezicht is slechts mogelijk in bij of krachtens de wet
bepaalde gevallen.
- In titel 10.2 van de Awb zijn bepalingen opgenomen over toezicht op bestuursorganen. De Awb
geeft hier een algemene regeling van de goedkeuring, vernietiging en schorsing. Via
schakelbepalingen wordt nog een ander toezichtfiguur, namelijk de verklaring van geen bezwaar.
- Vernietiging kan slechts plaatsvinden bij koninklijk besluit wegens strijd met het recht of het
algemeen belang. Van strijd met het algemeen belang kan sprake zijn indien een besluit van een
gemeentelijk orgaan beleid van de rijksoverheid doorkruist.
- Verschil tussen goedkeuring en de verklaring van geen bezwaar is dat in het geval van
goedkeuring het gaat om de vereiste toestemming van een ander bestuursorgaan voordat een
besluit in werking kan treden. Een verklaring van geen bezwaar is omvat nog meer. Het gaat dan
om de vereiste toestemming van een ander orgaan voordat een besluit kan worden genomen.
- Wettelijke bepalingen die concrete goedkeuring- en vernietigingsbevoegdheden in het leven
roepen zijn te vinden in organieke wetten zoals de Gemeentewet of de bijzondere wet. De Awb
verschaft die bevoegdheid niet!
- Generieke toezichtbevoegdheden: de vernielingsbevoegdheid uit de Gemeentewet is een
generieke bevoegdheid. Een orgaan dat bevoegd is om te vernietigen heeft volgens de Awb ook
de bevoegdheid om te schorsen.
- Een voorbeeld van een generieke toezichtbevoegdheid bepaling is de bevoegdheid van de
regering om bij koninklijk besluit besluiten van het gemeentebestuur en niet schriftelijke
beslissingen die zijn gericht op rechtsgevolg te vernietigen.
- Spontane vernietiging: is de vernietiging van een besluit / handeling in het kader van toezicht.
Spontaan wil zeggen uit eigenbeweging.
- Spontane vernietiging staat tegenover vernietiging in administratief beroep. Onder administratief
beroep wordt verstaan het gebruikmaken van de ingevolge een wettelijk voorschrift bestaande
bevoegdheid om voorziening tegen een besluit te vragen bij een ander bestuursorgaan dan het
