Coupe de Fouet
Casus ‘Coupe de Fouet’
Naam: Dhr. F.A., 22 jr
Diagnose huisarts: Coupe de Fouet
Korte beschrijving aandoening
Een zweepslag (of ‘Coup de fouet’) is een spierscheuring, die in principe
in elke spier kan voorkomen. Echter komt dit het meest voor in de kuit.
Het gaat hier met name om de spierscheur in de m. gastrocnemius (vaak:
mediale kop bij spier-peesovergang).
Een spierscheuring krijgt men vaak in het gebied van de overgang tussen
de spiebuik en de pees (myotendinogene overgang).
Kenmerken zweepslag
Plotselinge pijnscheut zonder aanleiding (patiënt geeft vaak aan
dat deze het gevoel had dat er iemand tegen de kuit schopte,
maar toen de patiënt zich omdraaide was er niemand)
Bloeding die ongeveer 48 uur aanhoudt (kan zakken door
zwaartekracht)
Deuk in spier (die te palperen is; niet altijd)
Weerstandstest is positief (dus pijn)
Rektest is positief (dus pijn)
Spierscheuren kun je onderverdelen in 3 graden, namelijk:
Graad 1; overrekking, geen scheuring (misschien hier en daar een vezel; <5%)
o Niet zichtbaar
o Actief bewegen en rekken pijnlijk
o Weinig krachtsverlies
o Afname van ROM
Graad 2; partiële ruptuur spierweefsel (vaak bij spier-pees overgang; zwakke plek)
o Bloeding (hematoom in spier, want er zijn structuren kapot).
o Gevaar: spier kan vollopen met bloed en de druk kan zo hoog worden in de spier dat de
capillairen worden dichtgedrukt. Hierdoor sterft de spier af. De druk moet er dus weer uit
en daarvoor moet een chirurg een gat in de spier maken). De druk in de spier kan ook
leiden tot zenuwuitval, wat uiteindelijk zal leiden tot problemen bij de contractie
o Contractie pijnlijk
Graad 3; (bijna) totale ruptuur
o Totale ruptuur is zeldzaam
o Geen contractie mogelijk
o Zwelling (en bloeding)
o Chirurgische ingreep nodig
Gevolgen?
Scherpe pijn (op de plaats van de spierscheuring)
Bewegingsbeperking (optrekken van de voet, wandelen, op de tenen staan, huppen, rennen
en springen zijn meestal totaal onmogelijk of alleen met heel veel pijn)
Zwelling (met bloeding)
Oorzaken?
Meeste spierscheuren ontstaan bij:
- Excentrische contractie
, Voor een excentrische contractie is veel meer kracht nodig dan bij
een concentrische contractie (er komt dus meer spanning op de spier
te staan).
- Bi-articulaire spieren
De spier loopt over 2 gewrichten en dus moeten je hersenen
informatie verwerken vanuit de spier en vanuit 2 gewrichten. Hierdoor
is de neuromusculaire controle veel lastiger dan bij een mono-
articulaire spier. Er komt dus veel meer informatie naar de hersenen
en dus kan de propriocepsis nog wel eens een fout maken (dus
bijvoorbeeld in het regelen van de spierspanning)
- Overbelasting van de spier
- Vaak gelijktijdige extensie knie met een dorsaalflexie van de
enkel
Bij knie in extensie is er al spanning op de m. gastrocnemius en
wanneer je je enkel in dorsaalflexie brengt dus nog meer spanning.
Bij kracht kun je een zweepslag krijgen
Voorkomen
- Sportblessure die redelijk vaak voorkomt (ongeveer 2 op de 1000 patiënten per jaar)
Risicofactoren (voorbeelden):
o Verlaagde belastbaarheid (overbelasting, ziekte etc.)
o Onvoldoende warming-up
o Eerdere blessure
o Verkeerd schoeisel
o Ondergrond
Casus ‘Coupe de Fouet’
Naam: Dhr. F.A., 22 jr
Diagnose huisarts: Coupe de Fouet
Korte beschrijving aandoening
Een zweepslag (of ‘Coup de fouet’) is een spierscheuring, die in principe
in elke spier kan voorkomen. Echter komt dit het meest voor in de kuit.
Het gaat hier met name om de spierscheur in de m. gastrocnemius (vaak:
mediale kop bij spier-peesovergang).
Een spierscheuring krijgt men vaak in het gebied van de overgang tussen
de spiebuik en de pees (myotendinogene overgang).
Kenmerken zweepslag
Plotselinge pijnscheut zonder aanleiding (patiënt geeft vaak aan
dat deze het gevoel had dat er iemand tegen de kuit schopte,
maar toen de patiënt zich omdraaide was er niemand)
Bloeding die ongeveer 48 uur aanhoudt (kan zakken door
zwaartekracht)
Deuk in spier (die te palperen is; niet altijd)
Weerstandstest is positief (dus pijn)
Rektest is positief (dus pijn)
Spierscheuren kun je onderverdelen in 3 graden, namelijk:
Graad 1; overrekking, geen scheuring (misschien hier en daar een vezel; <5%)
o Niet zichtbaar
o Actief bewegen en rekken pijnlijk
o Weinig krachtsverlies
o Afname van ROM
Graad 2; partiële ruptuur spierweefsel (vaak bij spier-pees overgang; zwakke plek)
o Bloeding (hematoom in spier, want er zijn structuren kapot).
o Gevaar: spier kan vollopen met bloed en de druk kan zo hoog worden in de spier dat de
capillairen worden dichtgedrukt. Hierdoor sterft de spier af. De druk moet er dus weer uit
en daarvoor moet een chirurg een gat in de spier maken). De druk in de spier kan ook
leiden tot zenuwuitval, wat uiteindelijk zal leiden tot problemen bij de contractie
o Contractie pijnlijk
Graad 3; (bijna) totale ruptuur
o Totale ruptuur is zeldzaam
o Geen contractie mogelijk
o Zwelling (en bloeding)
o Chirurgische ingreep nodig
Gevolgen?
Scherpe pijn (op de plaats van de spierscheuring)
Bewegingsbeperking (optrekken van de voet, wandelen, op de tenen staan, huppen, rennen
en springen zijn meestal totaal onmogelijk of alleen met heel veel pijn)
Zwelling (met bloeding)
Oorzaken?
Meeste spierscheuren ontstaan bij:
- Excentrische contractie
, Voor een excentrische contractie is veel meer kracht nodig dan bij
een concentrische contractie (er komt dus meer spanning op de spier
te staan).
- Bi-articulaire spieren
De spier loopt over 2 gewrichten en dus moeten je hersenen
informatie verwerken vanuit de spier en vanuit 2 gewrichten. Hierdoor
is de neuromusculaire controle veel lastiger dan bij een mono-
articulaire spier. Er komt dus veel meer informatie naar de hersenen
en dus kan de propriocepsis nog wel eens een fout maken (dus
bijvoorbeeld in het regelen van de spierspanning)
- Overbelasting van de spier
- Vaak gelijktijdige extensie knie met een dorsaalflexie van de
enkel
Bij knie in extensie is er al spanning op de m. gastrocnemius en
wanneer je je enkel in dorsaalflexie brengt dus nog meer spanning.
Bij kracht kun je een zweepslag krijgen
Voorkomen
- Sportblessure die redelijk vaak voorkomt (ongeveer 2 op de 1000 patiënten per jaar)
Risicofactoren (voorbeelden):
o Verlaagde belastbaarheid (overbelasting, ziekte etc.)
o Onvoldoende warming-up
o Eerdere blessure
o Verkeerd schoeisel
o Ondergrond
