OOP1 colleges
Periode 1B
Inhoudsopgave
College 5: Seeing, doing and thinking in infancy.............................................................................................3
Leren.....................................................................................................................................................................3
1. Habituate....................................................................................................................................................3
2. Perceptueel leren.........................................................................................................................................3
3. Observatoneel leren...................................................................................................................................3
4. Conditonering.............................................................................................................................................4
5. Statstscch leren............................................................................................................................................4
6. Ratoneel leren.............................................................................................................................................4
Ontwikkeling........................................................................................................................................................5
Motoriscche ontwikkeling.................................................................................................................................5
Perceptuele ontwikkeling.....................................................................................................................................6
Hersenen..............................................................................................................................................................6
Patroon percepte............................................................................................................................................7
Gezicchtscherkenning.........................................................................................................................................7
Object percepte..............................................................................................................................................7
Stereopsis.........................................................................................................................................................7
Percepte van diepte........................................................................................................................................8
Intermodale percepte.....................................................................................................................................8
Kennis over objecten............................................................................................................................................8
‘Sociale’ kennis.....................................................................................................................................................8
College 6: Taalontwikkeling.......................................................................................................................... 10
De componenten van taal..................................................................................................................................10
Taalontwikkeling............................................................................................................................................10
Gebruik van taal choudt in…...........................................................................................................................10
De competentes............................................................................................................................................10
Meta-linguïstscche kennis..............................................................................................................................10
Vereisten leren taal?..........................................................................................................................................11
De chersenen (nature).....................................................................................................................................11
Verband chersenen en taal.............................................................................................................................11
Lateralisate van taal......................................................................................................................................11
Test van kritscche periode..............................................................................................................................12
Tweetaligcheid................................................................................................................................................12
De menselijke omgeving (nurture)................................................................................................................12
Taalverwervingsproces.......................................................................................................................................12
Theoretische kwesties, waar komt taal vandaan?.............................................................................................16
Natvistscch - nature.......................................................................................................................................16
Interactonistscch - nurture............................................................................................................................16
Connectonistscch – nature en nurture..........................................................................................................16
College 7: Biologie en gedrag....................................................................................................................... 17
I - Nature/nurture:..............................................................................................................................................17
Genotype/fenotype.......................................................................................................................................17
, Vier fundamentele relates............................................................................................................................17
II – Hersenontwikkeling......................................................................................................................................20
Hersenstructuren...........................................................................................................................................20
Ontwikkelingsprocessen................................................................................................................................23
Het belang van ervaring.................................................................................................................................23
College 8: Conceptuele ontwikkeling............................................................................................................ 25
Concepten...........................................................................................................................................................25
Perspectieven.....................................................................................................................................................25
Begrijpen van wie of wat....................................................................................................................................25
Categorieën....................................................................................................................................................25
Peutertjd.......................................................................................................................................................26
Na peutertjdd 4/5 jaar...................................................................................................................................26
Categorie-chiërarcchie......................................................................................................................................26
Naïeve psycchologie........................................................................................................................................27
Naïeve psycchologie peuters...........................................................................................................................27
Ontwikkeling na peutertjd............................................................................................................................28
Tcheory of mind..............................................................................................................................................28
Spelen............................................................................................................................................................28
Kennis van levende wezens...........................................................................................................................28
Begrijpen van waar, wanneer en hoeveel..........................................................................................................29
Ruimte............................................................................................................................................................29
Tijd.................................................................................................................................................................30
Causaliteit......................................................................................................................................................30
Getallen..........................................................................................................................................................31
College 9: Intelligente................................................................................................................................. 32
Intelligentie........................................................................................................................................................32
Verschillende modellen......................................................................................................................................32
Algemene intelligente...................................................................................................................................32
Spearman’s g.................................................................................................................................................32
Carroll’s tchree-statue tcheory of intelligence.................................................................................................33
Tchriarcchic tcheory of intelligence....................................................................................................................34
Multple tcheories of intelligence...................................................................................................................35
Meten is weten...................................................................................................................................................36
Intelligente quotënt (II)..............................................................................................................................36
WISC-IV: subtesten........................................................................................................................................36
Predicteve waarde van II.............................................................................................................................37
Individuele verscchillen in II...........................................................................................................................37
Etniciteit en intelligente................................................................................................................................38
Gevoeligheden....................................................................................................................................................38
,College 5: Seeing, doing and thinking in infancy
Leren
1. Habituatie
Habituate: Baby raakt gewend aan de stmulus. Stmulus wordt daardoor minder
interessant. Kind cheef chet nu wel door. Kind raakt gewend en wordt saai. Hoe complexerd
choe langer chet interessant blijf.
- Adaptef.
- Snelcheid wordt gezien als indicate voor verwerken van informate.
Je ziet chet leterlijk door kijkgedrag. Hoe langer ze naar een object kijkend choe meer chet een
kind boeit. Na meerdere keren te tonen zal chet object minder interessant zijn en zullen ze
minder lang kijken. De verveling en gewenning slaat toe. Als ze minder lang kijken chebben ze
iets geleerd.
2. Perceptueel leren
Is meer passief en changt af van de objecten die worden aangeboden.
Leren door de omgeving waar te nemen. Wennen aan wat er in de omgeving gebeurd.
Diferentate: extracheren van stabieled constante elementen uit veranderende omgeving. Dit
object is een ander object dan de andere. Ondersccheid maken of zelfs discrimineren. Hond A
en chond B zijn verscchillend (kijken dus langer). Het vermogen om ondersccheid te maken
groeit. Kinderen kunnen in chet begin nog geen ondersccheid maken.
Afordances: de mogelijkcheden die objecten en situates bieden voor actes. Door dingen te
ziend door te krijgen wat je wel of niet kan met chet object. Later wat wel of niet mag (sociale
afordances). Kinderen moeten mogelijkcheid chebben om te kunnen leren. Bijvoorbeeld een
mobiel of knufels. Hoe meer kinderen in contact komen met verscchillende objectend choe
meer ondersccheid ze kunnen maken en choe meer ze kunnen leren.
3. Observationeel leren
Is meer actefd want chet kind doet chet met name zelf. Motoriscche ontwikkeling beperkt chet
leren. Is meer nadoen.
Observatoneel leren/imitate:
- Vlak na de geboorte al present.
- Vanaf 6 maanden robuust.
- Houden rekening met de intentes.
- Kan ook op basis van (video) beelden.
Basis zouden ‘mirror neurons’ kunnen zijn. (Dingen die je ziet/cherkent en actveert als je
chenzelf doetd spiegelneuronen). Doordat je iets ziet gebeurend verbeeldt je jezelf dat je chet
ook kunt doen. Het gaat chier wel om proberen.
, 4. Conditionering
Kinderen chebben door dat er een condite aan vast zit (chete tcheepot).
Klassieke conditionering
(Denk aan Pavlov’s chond). Leren door associëren. Je moet zien dat dingen bij elkaar choren in
een bepaalde situate/ruimte/ding.
Stmulus - reacte die moet worden gezien.
Ongeconditoneerde stmulus - ongeconditoneerde reacte. (eten - kwijlen)
Ongeconditoneerde stmulus … ongeconditoneerde reacte (belletje … ‘eten’ kwijlen)
Geconditoneerde stmulus - geconditoneerde reacte. (belletje - kwijlen)
Instrumentale/operante conditionering
Leren door beloning en straf.
- Door de relate tussen chet eigen gedrag en de beloning of straf die chet oplevert.
- Positeve bekracchtging.
- Gemotveerd.
5. Statistisch leren
Het ontdekken statscch voorspelbare patronen in de omgeving. Bijvoorbeeld in muziekd acte
en spraak. Heel vaak komen dingen gewoon vaak voor. Als dit gebeurtd dan gebeurt dit ook
waarscchijnlijk. Sommige dingen gebeuren vaker dan andere.
Het leren changt wel af van de leefijd. Ouder kinderen geven juist meer aandaccht als ze wel
iets leuk vinden om te leren.
6. Rationeel leren
Tcheory of mind: een ander kan een andere gedacchte chebben dan jij zelf.
Bijvoorbeeld: ‘Als ik chuild komt mijn moeder’.
Mensen genereren verwacchtngen over wat er gaat gebeuren. Mensen gaan interpreteren
wat gebeurt er chier nu allemaal. Zien mensen wel dezelfde dingen?
Integrate van reeds bestaande overtuigingen en biases (verkeerde overtuiging) met chetgeen
er gebeurt in de omgeving. Je gaat chet weg ratonaliseren dat je misscchien iets niet kunt. De
reden leg je ergens anders.
Periode 1B
Inhoudsopgave
College 5: Seeing, doing and thinking in infancy.............................................................................................3
Leren.....................................................................................................................................................................3
1. Habituate....................................................................................................................................................3
2. Perceptueel leren.........................................................................................................................................3
3. Observatoneel leren...................................................................................................................................3
4. Conditonering.............................................................................................................................................4
5. Statstscch leren............................................................................................................................................4
6. Ratoneel leren.............................................................................................................................................4
Ontwikkeling........................................................................................................................................................5
Motoriscche ontwikkeling.................................................................................................................................5
Perceptuele ontwikkeling.....................................................................................................................................6
Hersenen..............................................................................................................................................................6
Patroon percepte............................................................................................................................................7
Gezicchtscherkenning.........................................................................................................................................7
Object percepte..............................................................................................................................................7
Stereopsis.........................................................................................................................................................7
Percepte van diepte........................................................................................................................................8
Intermodale percepte.....................................................................................................................................8
Kennis over objecten............................................................................................................................................8
‘Sociale’ kennis.....................................................................................................................................................8
College 6: Taalontwikkeling.......................................................................................................................... 10
De componenten van taal..................................................................................................................................10
Taalontwikkeling............................................................................................................................................10
Gebruik van taal choudt in…...........................................................................................................................10
De competentes............................................................................................................................................10
Meta-linguïstscche kennis..............................................................................................................................10
Vereisten leren taal?..........................................................................................................................................11
De chersenen (nature).....................................................................................................................................11
Verband chersenen en taal.............................................................................................................................11
Lateralisate van taal......................................................................................................................................11
Test van kritscche periode..............................................................................................................................12
Tweetaligcheid................................................................................................................................................12
De menselijke omgeving (nurture)................................................................................................................12
Taalverwervingsproces.......................................................................................................................................12
Theoretische kwesties, waar komt taal vandaan?.............................................................................................16
Natvistscch - nature.......................................................................................................................................16
Interactonistscch - nurture............................................................................................................................16
Connectonistscch – nature en nurture..........................................................................................................16
College 7: Biologie en gedrag....................................................................................................................... 17
I - Nature/nurture:..............................................................................................................................................17
Genotype/fenotype.......................................................................................................................................17
, Vier fundamentele relates............................................................................................................................17
II – Hersenontwikkeling......................................................................................................................................20
Hersenstructuren...........................................................................................................................................20
Ontwikkelingsprocessen................................................................................................................................23
Het belang van ervaring.................................................................................................................................23
College 8: Conceptuele ontwikkeling............................................................................................................ 25
Concepten...........................................................................................................................................................25
Perspectieven.....................................................................................................................................................25
Begrijpen van wie of wat....................................................................................................................................25
Categorieën....................................................................................................................................................25
Peutertjd.......................................................................................................................................................26
Na peutertjdd 4/5 jaar...................................................................................................................................26
Categorie-chiërarcchie......................................................................................................................................26
Naïeve psycchologie........................................................................................................................................27
Naïeve psycchologie peuters...........................................................................................................................27
Ontwikkeling na peutertjd............................................................................................................................28
Tcheory of mind..............................................................................................................................................28
Spelen............................................................................................................................................................28
Kennis van levende wezens...........................................................................................................................28
Begrijpen van waar, wanneer en hoeveel..........................................................................................................29
Ruimte............................................................................................................................................................29
Tijd.................................................................................................................................................................30
Causaliteit......................................................................................................................................................30
Getallen..........................................................................................................................................................31
College 9: Intelligente................................................................................................................................. 32
Intelligentie........................................................................................................................................................32
Verschillende modellen......................................................................................................................................32
Algemene intelligente...................................................................................................................................32
Spearman’s g.................................................................................................................................................32
Carroll’s tchree-statue tcheory of intelligence.................................................................................................33
Tchriarcchic tcheory of intelligence....................................................................................................................34
Multple tcheories of intelligence...................................................................................................................35
Meten is weten...................................................................................................................................................36
Intelligente quotënt (II)..............................................................................................................................36
WISC-IV: subtesten........................................................................................................................................36
Predicteve waarde van II.............................................................................................................................37
Individuele verscchillen in II...........................................................................................................................37
Etniciteit en intelligente................................................................................................................................38
Gevoeligheden....................................................................................................................................................38
,College 5: Seeing, doing and thinking in infancy
Leren
1. Habituatie
Habituate: Baby raakt gewend aan de stmulus. Stmulus wordt daardoor minder
interessant. Kind cheef chet nu wel door. Kind raakt gewend en wordt saai. Hoe complexerd
choe langer chet interessant blijf.
- Adaptef.
- Snelcheid wordt gezien als indicate voor verwerken van informate.
Je ziet chet leterlijk door kijkgedrag. Hoe langer ze naar een object kijkend choe meer chet een
kind boeit. Na meerdere keren te tonen zal chet object minder interessant zijn en zullen ze
minder lang kijken. De verveling en gewenning slaat toe. Als ze minder lang kijken chebben ze
iets geleerd.
2. Perceptueel leren
Is meer passief en changt af van de objecten die worden aangeboden.
Leren door de omgeving waar te nemen. Wennen aan wat er in de omgeving gebeurd.
Diferentate: extracheren van stabieled constante elementen uit veranderende omgeving. Dit
object is een ander object dan de andere. Ondersccheid maken of zelfs discrimineren. Hond A
en chond B zijn verscchillend (kijken dus langer). Het vermogen om ondersccheid te maken
groeit. Kinderen kunnen in chet begin nog geen ondersccheid maken.
Afordances: de mogelijkcheden die objecten en situates bieden voor actes. Door dingen te
ziend door te krijgen wat je wel of niet kan met chet object. Later wat wel of niet mag (sociale
afordances). Kinderen moeten mogelijkcheid chebben om te kunnen leren. Bijvoorbeeld een
mobiel of knufels. Hoe meer kinderen in contact komen met verscchillende objectend choe
meer ondersccheid ze kunnen maken en choe meer ze kunnen leren.
3. Observationeel leren
Is meer actefd want chet kind doet chet met name zelf. Motoriscche ontwikkeling beperkt chet
leren. Is meer nadoen.
Observatoneel leren/imitate:
- Vlak na de geboorte al present.
- Vanaf 6 maanden robuust.
- Houden rekening met de intentes.
- Kan ook op basis van (video) beelden.
Basis zouden ‘mirror neurons’ kunnen zijn. (Dingen die je ziet/cherkent en actveert als je
chenzelf doetd spiegelneuronen). Doordat je iets ziet gebeurend verbeeldt je jezelf dat je chet
ook kunt doen. Het gaat chier wel om proberen.
, 4. Conditionering
Kinderen chebben door dat er een condite aan vast zit (chete tcheepot).
Klassieke conditionering
(Denk aan Pavlov’s chond). Leren door associëren. Je moet zien dat dingen bij elkaar choren in
een bepaalde situate/ruimte/ding.
Stmulus - reacte die moet worden gezien.
Ongeconditoneerde stmulus - ongeconditoneerde reacte. (eten - kwijlen)
Ongeconditoneerde stmulus … ongeconditoneerde reacte (belletje … ‘eten’ kwijlen)
Geconditoneerde stmulus - geconditoneerde reacte. (belletje - kwijlen)
Instrumentale/operante conditionering
Leren door beloning en straf.
- Door de relate tussen chet eigen gedrag en de beloning of straf die chet oplevert.
- Positeve bekracchtging.
- Gemotveerd.
5. Statistisch leren
Het ontdekken statscch voorspelbare patronen in de omgeving. Bijvoorbeeld in muziekd acte
en spraak. Heel vaak komen dingen gewoon vaak voor. Als dit gebeurtd dan gebeurt dit ook
waarscchijnlijk. Sommige dingen gebeuren vaker dan andere.
Het leren changt wel af van de leefijd. Ouder kinderen geven juist meer aandaccht als ze wel
iets leuk vinden om te leren.
6. Rationeel leren
Tcheory of mind: een ander kan een andere gedacchte chebben dan jij zelf.
Bijvoorbeeld: ‘Als ik chuild komt mijn moeder’.
Mensen genereren verwacchtngen over wat er gaat gebeuren. Mensen gaan interpreteren
wat gebeurt er chier nu allemaal. Zien mensen wel dezelfde dingen?
Integrate van reeds bestaande overtuigingen en biases (verkeerde overtuiging) met chetgeen
er gebeurt in de omgeving. Je gaat chet weg ratonaliseren dat je misscchien iets niet kunt. De
reden leg je ergens anders.
