Cultuur van de moderniteit
LES 28/09: intro les moderniteit
Deel 1
Bouwstenen voor de technologie Marconi
o Italiaanse uitvinder draadloze signalen (grondlegger van de Wi-Fi en radio)
o Beïnvloedt beeld van de moderne tijdgenoot
o Nog maar pas uitgevonden communiceren vanop afstand
o Nieuwe media brengen wat veraf is dichtbij (internet, radio)
Melies
o Gaat dat oppikken en draadloos films maken die dat letterlijk verbeelden
o Gaat met beelden communiceren
Kunstenaars gaan enorm gefascineerd door moderne technologie leidt tot nieuwe kunsten
Machines, cultuur en Interesse voor occulte in de moderne tijd (paranormale)
Occulte cement om alles bij elkaar te brengen
Melies was een goochelaar (speelde al met occulte), maakt filmpjes over occulte
Max Weber Moderniteit onttovering van de wereld door nieuwe technologische uitvindingen
Periode van rationalisering is vrij klein meteen terug gaan geloven in toveren (mythische
denken nooit weggeweest)
Wat is modern?
Communicatie en massamedia
o Pers invloed op dingen die aan de andere kant van de wereld gebeuren
o Telefoon
o Net omdat de moderniteit niet afgelopen is, is het moeilijk om het ons voor te stellen
o Magische lantaarn
Industriële revolutie
o 18de eeuw, uitbuiting
o Karl Marx controverse beschrijven
Technologische innovaties
o Stoommachine
o 1881: distributie elektriciteit
, Entertainment
o Innovaties komen terecht in theater
o In theater gaan kijken naar nieuwe uitvindingen die getoond worden
o Technopolis maar dan in theater
o Hologrammen op scène
Le diable à Paris
o Parijs centrum 19de eeuw
o Beginnen met de vraag: in welke tijd leven we eigenlijk
o Brengen dat in beeld met een raamvertelling (begin panoramische literatuur)
o Raamvertelling Satan
o Knipsels van auteurs die een stukje van Parijs beschrijven (bv: wat is er nieuw aan
een huis, op zolder huis de kunstenaar) (Hoe eet men in een restaurant) (hoe zien de
studenten eruit)
o De duivel wordt verliefd in Parijs
o In cabaret kijken hoe de hel eruit zag (ging daar kijken naar spookverschijningen
kijken vanuit ander cultureel bewustzijn
o definitie zie ppt
o Eerste die van ons
o Tweede Afrikaanse: moderniteit is kolonialisme van Europa
o China: vernedering van buitenlandse onderdrukking
Deel 2
Stereoscopie
o In verschillende landen
o 1838: uitvinding stereoscoop
o Hersenen 2 beelden samenbrengen
o 1849:Brewster
o Tentoonstelling stereoscoop: beelden samenvoegen (3D bril)
Voor VR wat was er dan
o Victoriaanse periode
o Hun ervaring 3D film
, o Wij zien iets ruimtelijks, zij zagen de tijd
o Je kan een verhaal vertellen met 3D foto’s
o Herinneringen bouwen
LES 3/10: Metropolis: de allegorie van de moderniteit
Inleiding: Metropolis in een notendop
Exemplarisch voor de tijdsgeest
Verhaal gaat inhoudelijk over de tijdsgeest
o Dilemma’s uit de eigen tijd zijn de voedingsbodem voor Sci-fi
Poging tot verzoening van tegengestelde dynamieken in de maatschappij van de moderniteit
Foto:
o Skyline van Manhattan
o Idee Metropolis ontstaan door het aanschouwen van de Skyline
Metropolis
o Film uit 1927
o Geregisseerd door Fritz Lang
o Gebaseerd op script van Thea Von Harbou, naar haar gelijknamige roman uit 1925
o Groot budget
o Duits productiehuis wilde Hollywood overtreffen, uiteindelijk moesten ze een lening
aangaan bij Hollywood
o Wat een overwinning op Hollywood moest betekenen werd een totale
onafhankelijkheid
H.G. Wells in the New York times
o Film landde niet zo goed bij iedereen
Filmpje Fritz Lang
o Schetst een dwingend beeld van een kantoor met grote ramen en deuren en een
klok
o Dan werkt hij in niveaus waar hij telkens wachters tegenkomt
o Lange bureau
o Terug weg naar beneden, te laat om geld af te halen
o Verwijst naar metropolis: bureau Feddersen
Verschijningsvormen: een mozaïek aan thema’s van de moderniteit
Vat krijgen op de moderniteit
o Passagenwerk Walter Benjamin
Zie ppt
Quote Berman
o Geen eenduidige blik op de moderniteit
De klok
o De klok is het regime van de arbeider
o Eerste foto: arbeider bezwijkt onder de wijzers van de klok
o Modern times en in Metropolis baas belt naar de arbeider
o De klok als een dwingend element en revolutionair
o Baas worden over de tijd
o Fordisme
o De mens stapt mee in het ritme gedicteerd door de machine
, o Ook in de kunsten zien we beelden van de klok
Biomechanica: mens wordt het verlengde van de machine
Einstein on the beach: visuele parallellen met de klok van metropolis
De stad
o De stad als machine
o Vertov: the man with the movie camera
Thematische montage, beelden stad jaren 20
Hoe komt het overeen met Metropolis?
Transport: trammen en treinen zowel in beide
Weerspiegeling oog in camera lens ~ al de ogen die naar Maria aan
het kijken zijn
Brug: de man met de camera (probeert te zeggen hoe film werkt en
hoe film een voyeuristisch medium is)
Ogen: Male gaze (vrouw bank)
Grote machines, kleine mensen
Productie proces in een bepaald tempo
Scheiding ondergronds en bovengronds (mensen in de mijnen, elite
in de toren) ook in metropolis
Pop op de fiets in een etalage demonstratie van hoe de fiets werkt
Tanden poetsen: kapitalisme tandpasta
o De stad als stroom
Gejaagdheid
Stroom als rivier en elektriciteits stroom
Film Koyaanisqatsi:
ook de stad als stroom proberen weer te geven
maatschappij verandert sneller dan we zelf kunnen bijhouden
mensenmassa ~ arbeiders Metropolis ook geen identiteit zelfs
nummers
druk op voort te bewegen in beeld en muziek, niets staat stil geen
moment om na te denken
van zweefvliegtuigen bij Vertov naar vliegtuigen en raketten
film over kijken: einde mensen door een tv
loopband: maken van producten
tandpasta ~ Vertov (blinkende witte glimlach is vooruitgang)
de machine-mens
o opgewonden, gecrasht = termen die we zien in de context van de machine
o Robot: woord robot origine in het theater (R.U.R.)
Arbeid verwant aan woord robota
Mens technisch vernuft heeft bedacht, nep dingen kunnen maken en zo een
mens in elkaar te puzzelen
o Capek nog dicht bij organische (meer een clown) Eric de robot minder
o Angst tegenover arbeidersklasse
o Vrouwelijkheid
Ene kant Maria onschuldige heilige figuur en langs de andere kant een
machine mens kwaadaardige verleidster
Technology and sexuality:
o Opstoot in dezelfde iconografie in de jaren 80 = postmoderniteit (nog niet
uitgespeeld)
Occultisme
o Verbanden tussen technologie en mythologie
o Invloeden uit Westers volksgeloof en mystiek
LES 28/09: intro les moderniteit
Deel 1
Bouwstenen voor de technologie Marconi
o Italiaanse uitvinder draadloze signalen (grondlegger van de Wi-Fi en radio)
o Beïnvloedt beeld van de moderne tijdgenoot
o Nog maar pas uitgevonden communiceren vanop afstand
o Nieuwe media brengen wat veraf is dichtbij (internet, radio)
Melies
o Gaat dat oppikken en draadloos films maken die dat letterlijk verbeelden
o Gaat met beelden communiceren
Kunstenaars gaan enorm gefascineerd door moderne technologie leidt tot nieuwe kunsten
Machines, cultuur en Interesse voor occulte in de moderne tijd (paranormale)
Occulte cement om alles bij elkaar te brengen
Melies was een goochelaar (speelde al met occulte), maakt filmpjes over occulte
Max Weber Moderniteit onttovering van de wereld door nieuwe technologische uitvindingen
Periode van rationalisering is vrij klein meteen terug gaan geloven in toveren (mythische
denken nooit weggeweest)
Wat is modern?
Communicatie en massamedia
o Pers invloed op dingen die aan de andere kant van de wereld gebeuren
o Telefoon
o Net omdat de moderniteit niet afgelopen is, is het moeilijk om het ons voor te stellen
o Magische lantaarn
Industriële revolutie
o 18de eeuw, uitbuiting
o Karl Marx controverse beschrijven
Technologische innovaties
o Stoommachine
o 1881: distributie elektriciteit
, Entertainment
o Innovaties komen terecht in theater
o In theater gaan kijken naar nieuwe uitvindingen die getoond worden
o Technopolis maar dan in theater
o Hologrammen op scène
Le diable à Paris
o Parijs centrum 19de eeuw
o Beginnen met de vraag: in welke tijd leven we eigenlijk
o Brengen dat in beeld met een raamvertelling (begin panoramische literatuur)
o Raamvertelling Satan
o Knipsels van auteurs die een stukje van Parijs beschrijven (bv: wat is er nieuw aan
een huis, op zolder huis de kunstenaar) (Hoe eet men in een restaurant) (hoe zien de
studenten eruit)
o De duivel wordt verliefd in Parijs
o In cabaret kijken hoe de hel eruit zag (ging daar kijken naar spookverschijningen
kijken vanuit ander cultureel bewustzijn
o definitie zie ppt
o Eerste die van ons
o Tweede Afrikaanse: moderniteit is kolonialisme van Europa
o China: vernedering van buitenlandse onderdrukking
Deel 2
Stereoscopie
o In verschillende landen
o 1838: uitvinding stereoscoop
o Hersenen 2 beelden samenbrengen
o 1849:Brewster
o Tentoonstelling stereoscoop: beelden samenvoegen (3D bril)
Voor VR wat was er dan
o Victoriaanse periode
o Hun ervaring 3D film
, o Wij zien iets ruimtelijks, zij zagen de tijd
o Je kan een verhaal vertellen met 3D foto’s
o Herinneringen bouwen
LES 3/10: Metropolis: de allegorie van de moderniteit
Inleiding: Metropolis in een notendop
Exemplarisch voor de tijdsgeest
Verhaal gaat inhoudelijk over de tijdsgeest
o Dilemma’s uit de eigen tijd zijn de voedingsbodem voor Sci-fi
Poging tot verzoening van tegengestelde dynamieken in de maatschappij van de moderniteit
Foto:
o Skyline van Manhattan
o Idee Metropolis ontstaan door het aanschouwen van de Skyline
Metropolis
o Film uit 1927
o Geregisseerd door Fritz Lang
o Gebaseerd op script van Thea Von Harbou, naar haar gelijknamige roman uit 1925
o Groot budget
o Duits productiehuis wilde Hollywood overtreffen, uiteindelijk moesten ze een lening
aangaan bij Hollywood
o Wat een overwinning op Hollywood moest betekenen werd een totale
onafhankelijkheid
H.G. Wells in the New York times
o Film landde niet zo goed bij iedereen
Filmpje Fritz Lang
o Schetst een dwingend beeld van een kantoor met grote ramen en deuren en een
klok
o Dan werkt hij in niveaus waar hij telkens wachters tegenkomt
o Lange bureau
o Terug weg naar beneden, te laat om geld af te halen
o Verwijst naar metropolis: bureau Feddersen
Verschijningsvormen: een mozaïek aan thema’s van de moderniteit
Vat krijgen op de moderniteit
o Passagenwerk Walter Benjamin
Zie ppt
Quote Berman
o Geen eenduidige blik op de moderniteit
De klok
o De klok is het regime van de arbeider
o Eerste foto: arbeider bezwijkt onder de wijzers van de klok
o Modern times en in Metropolis baas belt naar de arbeider
o De klok als een dwingend element en revolutionair
o Baas worden over de tijd
o Fordisme
o De mens stapt mee in het ritme gedicteerd door de machine
, o Ook in de kunsten zien we beelden van de klok
Biomechanica: mens wordt het verlengde van de machine
Einstein on the beach: visuele parallellen met de klok van metropolis
De stad
o De stad als machine
o Vertov: the man with the movie camera
Thematische montage, beelden stad jaren 20
Hoe komt het overeen met Metropolis?
Transport: trammen en treinen zowel in beide
Weerspiegeling oog in camera lens ~ al de ogen die naar Maria aan
het kijken zijn
Brug: de man met de camera (probeert te zeggen hoe film werkt en
hoe film een voyeuristisch medium is)
Ogen: Male gaze (vrouw bank)
Grote machines, kleine mensen
Productie proces in een bepaald tempo
Scheiding ondergronds en bovengronds (mensen in de mijnen, elite
in de toren) ook in metropolis
Pop op de fiets in een etalage demonstratie van hoe de fiets werkt
Tanden poetsen: kapitalisme tandpasta
o De stad als stroom
Gejaagdheid
Stroom als rivier en elektriciteits stroom
Film Koyaanisqatsi:
ook de stad als stroom proberen weer te geven
maatschappij verandert sneller dan we zelf kunnen bijhouden
mensenmassa ~ arbeiders Metropolis ook geen identiteit zelfs
nummers
druk op voort te bewegen in beeld en muziek, niets staat stil geen
moment om na te denken
van zweefvliegtuigen bij Vertov naar vliegtuigen en raketten
film over kijken: einde mensen door een tv
loopband: maken van producten
tandpasta ~ Vertov (blinkende witte glimlach is vooruitgang)
de machine-mens
o opgewonden, gecrasht = termen die we zien in de context van de machine
o Robot: woord robot origine in het theater (R.U.R.)
Arbeid verwant aan woord robota
Mens technisch vernuft heeft bedacht, nep dingen kunnen maken en zo een
mens in elkaar te puzzelen
o Capek nog dicht bij organische (meer een clown) Eric de robot minder
o Angst tegenover arbeidersklasse
o Vrouwelijkheid
Ene kant Maria onschuldige heilige figuur en langs de andere kant een
machine mens kwaadaardige verleidster
Technology and sexuality:
o Opstoot in dezelfde iconografie in de jaren 80 = postmoderniteit (nog niet
uitgespeeld)
Occultisme
o Verbanden tussen technologie en mythologie
o Invloeden uit Westers volksgeloof en mystiek
