College aantekeningen Algemene literatuurwetenschap 2

Algemene literatuurwetenschap 2
LES 27/10: postklassieke narratologie
postklassieke narratologie
 Structuralisme
o Vooral focus op tekst
o Weigeren tijd te besteden aan ontvanger
 Postklassieke narratologie
o Weg van de tekst laat ons de wereld en de lezer erbij betrekken
 Structuralistische benadering onder vuur
o Vragen Beckett
 Er is alleen maar taal
o Idee van verhalende teksten in vraag stellen
o Geen theorie meer mogelijk
 1970s-1980s = narrative turn
o Overal dook het verhaal plots op
o Ook in nieuwe media zoals film
o Verhaaltheorie die we kenden kon niet meer toegepast worden
o Minder abstract, meer toegepast
o Nieuwe benadering = postklassieke narratologie
 Zeker niet tegen klassieke narratologie
o Bouwen erop voort
o Integratie: oude theorieën + nieuwe toepassingen
o Opzoek naar nieuwe definitie van verhaal
 Citaat David Herman
o Postklassiek is niet poststructuralistisch

Cognitive narratology (CN)
 Deel van postklassieke narratologie (focus op mind)
 Enter reader
o De cognitie van de lezer
o Lezer in klassieke narratologie? (impliciet aanwezig)
 Reception theory als voorganger (1980)
o Iser: ‘implied reader’, ‘leersteller’
o Robert Jauss: reception history, verwachtingspatronen
 Kenan: erkenning rol lezer bij karakterisatie
 Reception theory = cognitive paradigm (erkenning of niet erkenning)
 Cognitive narratology = deel van cognitive science
o Breed veld van allerlei verschillende benaderingen die met de mind te maken
hebben
 Voelt zich zowel in cognitive science thuis als postclassical narratology
 Heel breed gebied
 Soms meet psychologie dan liticrit
 Wij focussen op de manier hoe de lezer verhalen leest
 Voorkennis van de lezer en de context = cruciaal voor alle theorieën in CN
Frame theory
 Concept frame uit computer wetenschap
 Ontwikkeld door Minsky

,  Brein vergelijken met computer
 Mental representaions
 Frame= stereotyped situation
 People will select a structure from memory to deal with a new situation
 Frame wordt altijd bijgesteld (vb. stoel)
 Idee van hoe een verhaal in elkaar zit
o Soms is het dat, soms niet
 Jahn 3 modellen (frames) voor derde persoonsvertelling (GEEN THEORETISCHE VRAAG GWN
IDEE)
o X tells R that Y sees that Z does something
 Meest volledige formule van derde persoon
 X = verteller
 R=
 Y= focaliser
 Z = object
o X tells R that Z does something
 Interne focalisator ontbreekt
o (X tells R) that Y sees that Z does something
 Onzichtbare narrator
 Aan elk model = verwachtingen gekoppeld
 Frames worden tijdens het lezen geactiveerd maar soms ook verworpen
 Op zoek naar oplossing tussen verwachtingen en nieuwe info in de tekst
Scripts theory
 Scripts (D Herman)
o Ook mental representations
o Gaat over verwachtingen, maar over sequenties
o Frames statisch, scripts dynamisch (beter voor literaire teksten)
o Scripts bestaan uit frames die elkaar opvolgen
 David Herman
o Verhaal: bestaande kennis (lezer) + nieuwe data (tekst)
o Welke kennis = minimal story (structuralisme) = temporal and clausal sequence of
events
o Hoe erkent de lezer een verhaal
 Nieuwe informatie
 Actie
o Verhaal = verband tussen nieuwe info en bestaande script
 Vb. Mary… kite
 is een verhaal, link tussen zin is een cadeau van verjaardagsfeest
o activatie script
o dingen herkennen zonder dat ze letterlijk in de tekst staan
 Nieuwe elementen zijn de namen Mary en Jack
 Activation of scripts + context
o Aantal scripts die geactiveerd zijn bij de lezer is beperkt door de tekst
o Narrativity: hoe hoger, hoe meer de tekst als een verhaal wordt herkent
 Hoe meer scripts er zijn en hoe complexer ze zijn, hoe sneller de tekst als een
verhaal wordt beschouwd
 Narrative innovation
o Expliciete verwerping van oude scripts
o Lezer moet op zoek naar een andere soort wereldkennis voor interpretatie
 Traditionele genderrollen worden omgekeerd

,  Hedendaagse bewerkingen van sprookjes
 Experimental literature
o Diachronische benadering
 Ontwikkeling tijd
o Synchronische benadering
 Ontwikkeling over genre
o Bijdrage tot literatuur geschiedenis
 The City
o Script van alien in ufo
o Script hoe lees ik een graphic novel

Character construction theory
 Probleem structuralisme was: wie moet die karakters herkennen?
 Schneider: hoe doen de lezers dat?
o Bottom-up: informatie van de tekst
+
o Top-down: bestaande kennis (frames en scripts)
o Circular (continu bijgewerkt)
 2 soorten modellen
o Categorie = top down
 Sociaal, literair, veralgemeningen in tekst
 Personages hebben geen namen
 We hebben wel een idee hoe an laywer eruit ziet en krijgen er stereotypen
bij
o Personalisatie = bottom up
 Als de info in de tekst jouw idee tegenwerkt
 Vaak bij indirecte zelf-karakterisering van personages
 Als je denkt dan aan een advocaat bepaalde stereotypes als die erop eens
niet zijn in de tekst kijk je naar personage zelf dus personalisatie
 Dan heb je een meer persoonlijk beeld van personage
o NB: individuation = combinatie
 Als de info in de tekst de categories bevestigt
 Personage = lid van category maar individualised
 Categorie = deel van een complex personage
 Pegasisch
o Rijmeester
 Categorie
 Geen individuation want we weten niets van de rijmeester behalve dat hij
dat is
 Meesters in het algemeen ook stereotypen
Fictional minds = real minds
Alan Palmer (2004,2010)
 Real minds = models voor fictional minds (op dezelfde manier behandelen)
o Minder focus op fictie en meer op mind sciences
 Continuing consciousness frame
o Als je een verhaal leest ga je je altijd dingen inbeelden
o Proces = dynamisch
o Joining up the dots = om het onderliggende bewustzijn van personages continu te
erkennen

,  Social minds
o Stoppen met fixeren op 1 fictional mind
o Meer kijken naar gedrag personage
o Externalist perspective
 Dispositions = sociaal geaccepteerde gewoontes om het fictional mind ????
o Intermental (public) ipv intramental (private) thought
o Middlemarch: Dorothee is a collective mind voor de rest van de personages
o De kaart
 Beschrijving dorp en boekenwinkel creëert een collective mind van het dorp
(iedereen weet wat een dorp en Sinterklaas is)
 De jongen staat tegenover collective mind en neemt steeds meer afstand
van zijn dorp
o Grens tussen mind en world in poreus

Theory of mind
 Zunshine
 We weten dat er andere minds zijn
 We kunnen eigen mind interpreteren, maar ook die van andere
 Mind reading die we constant doen ook in het echte leven
 MAAR: soms is het moeilijk om real en fictional minds te vergelijken ???
 Balans tussen uitdaging en beloning
o Niet te moeilijk maken voor de lezer wel een beetje een uitdaging
o ???
 Pegasisch
o Weinig achtergrond info – veel onzekerheid
o Onverwachtse wending op het einde (conflict lost op)
o Drie mogelijke interpretaties
 Theory of mind werkt niet (haar mind verkeerd gelezen)
 Lezer bedenkt een extra element op de theory of mind te doen werken (veel
tijd ertussen)
 Lezer stopt met logica achter de wending te zoeken

LES 10/11: feedback proefexamen en vragen
Feedback proef examen
 Zie word
Recap structuralisme
 Zie ppt
 Character construction theory in de aanmaning
o Inspecteur
 Individuation
 Ons verwachtingspatroon wordt bevestigd
 Stereotiep
o Nora
 Individuation
 Betwetterige doctoraat student
Voorbeeld vragen examen
 Theorie en toepassing
 Zie ppt