Anatomie, Fysiologie en Ziekteleer BLOK 1.1
Boek: Beknopte integrale ziekteleer.
Hoofdstuk 3.9 Symptomen van nieren en urinewegen.
Les 28-11-2018 – TH 12 Stoornissen in vorming en afvoer van urine - voorbereiding.
3.9 Symptomen van nieren en urinewegen:
Functiestoornissen in de nieren en urinewegen zijn te verdelen in:
1. Afwijkingen in de hoeveelheid geproduceerde urine:
2. Afwijkingen in de samenstelling van de urine.
3. Afwijkingen in de lozing van de urine: mictestoornissen.
3.9.1 Afwijkingen in de hoeveelheid geproduceerde urine:
Afwijkingen in de hoeveelheid geproduceerde urine:
- De druk in de aanvoerende slagadertjes van de nierlichaampjes vormt de kracht achter
de urineproducte. Deze hangt af van de bloeddruk en wijdte van de nierslagader.
- De nieren regelen het circulerende bloedvolume door natrium- en vochtretente.
- Verschillende hormonen bepalen hoeveel urine het nierbekken bereikt.
- Met <500ml urine per etmaal kunnen de nieren niet meer alle afvalstofen uit het
bloed verwijderen. Zo sterk kunnen ze urine niet concentreren. Daarbij zijn ouderen
en kinderen kwetsbaarder, omdat hun nieren minder goed in staat zijn de urine naar
behoefe te concentreren.
Term: Definitie: Oorzaak:
Oligurie: Afname van de urineproducte tot minder - Dehydrate en andere oorzaken
dan 400-500ml per etmaal. van bloeddrukdaling.
- Acuut en chronische nierfalen.
Anurie: Geen noemenswaardige urineproducte - Shock.
(<50ml per etmaal). - Acuut en chronisch nierfalen.
Polyurie: Sterk afgenomen urineproducte (ruim meer - Glucosurie (glucose in de urine) bij hyper.
dan 2L per etmaal. - Polydipsie (overmatge vochtnname).
- Tekort aan ADH: Diabetes insipidus.
- Gebruik diuretca.
- Bijwerking van lithium.
- Herstelfase van acuut nierfalen.
Dehydratie:
, 3.9.2 Afwijkingen in de samenstelling van urine:
Afwijkingen in de samenstelling van urine:
Afwijkingen: Gebruikte term: Mogelijke oorzaken:
Rode bloedcellen in de urine. Hematurie - Met pijn: urineweginfecte, steen in ureter of blaas,
trauma aan urethra.
(Te herkennen aan een roze - Zonder pijn: stollingsstoornis, gezwelgroei in nieren,
tot rode verkleuring) urinewegen of prostaat.
Witte bloedcellen in het Leukocyturie - Urineweginfecte.
urinesediment.
Pus in de urine. Pyurie -Urineweginfecte.
Glucose in de urine. Glucosurie - Hyperglykemie.
Ketonen in de urine. Ketonurie - Diabetsche ketoacidose.
Eiwit in de urine. Proteïnurie. - Nierfalen, bijv. door diabetes nefrotsch syndroom.
Macroscopische hematurie = Hematurie die op het blote oog te herkennen is door een roze
tot rode verkleuring.
Microscopische hematurie = Hematurie waarbij de rode bloedcellen alleen onder de
microscoop te zien zijn als de urine gecentrifugeerd is en
overblijvende sediment wordt onderzocht.
3.9.3 Afwijkingen in de urinelozing:
De blaas:
- Functes:
1. Het tjdelijk opslaan van urine.
2. Zichzelf helemaal leegmaken bij het plassen, zodat er geen urine achterblijf.
- Proces van urine opslaan en een goede urinelozing vergt een samenwerking tussen:
Zintuigjes in de blaaswand.
Goed werkende zenuwen van en naar het ruggenmerg.
Snelle verbindingen in het ruggenmerg naar de hersenen en terug.
Herkenning van het gevoel van aandrang in de grote hersenen.
Een efcicnt afsluitmechanisme van de urethra door bekkenbodemspieren.
Een goed werkende besturing door de hersenstam (het pontene mictecentrum)
voor een goede reservoirfuncte en het op gang brengen van het plassen.
Voldoende kracht in de blaasspier (musculus detrusor).
Een onbelemmerde passage van de urine.
Boek: Beknopte integrale ziekteleer.
Hoofdstuk 3.9 Symptomen van nieren en urinewegen.
Les 28-11-2018 – TH 12 Stoornissen in vorming en afvoer van urine - voorbereiding.
3.9 Symptomen van nieren en urinewegen:
Functiestoornissen in de nieren en urinewegen zijn te verdelen in:
1. Afwijkingen in de hoeveelheid geproduceerde urine:
2. Afwijkingen in de samenstelling van de urine.
3. Afwijkingen in de lozing van de urine: mictestoornissen.
3.9.1 Afwijkingen in de hoeveelheid geproduceerde urine:
Afwijkingen in de hoeveelheid geproduceerde urine:
- De druk in de aanvoerende slagadertjes van de nierlichaampjes vormt de kracht achter
de urineproducte. Deze hangt af van de bloeddruk en wijdte van de nierslagader.
- De nieren regelen het circulerende bloedvolume door natrium- en vochtretente.
- Verschillende hormonen bepalen hoeveel urine het nierbekken bereikt.
- Met <500ml urine per etmaal kunnen de nieren niet meer alle afvalstofen uit het
bloed verwijderen. Zo sterk kunnen ze urine niet concentreren. Daarbij zijn ouderen
en kinderen kwetsbaarder, omdat hun nieren minder goed in staat zijn de urine naar
behoefe te concentreren.
Term: Definitie: Oorzaak:
Oligurie: Afname van de urineproducte tot minder - Dehydrate en andere oorzaken
dan 400-500ml per etmaal. van bloeddrukdaling.
- Acuut en chronische nierfalen.
Anurie: Geen noemenswaardige urineproducte - Shock.
(<50ml per etmaal). - Acuut en chronisch nierfalen.
Polyurie: Sterk afgenomen urineproducte (ruim meer - Glucosurie (glucose in de urine) bij hyper.
dan 2L per etmaal. - Polydipsie (overmatge vochtnname).
- Tekort aan ADH: Diabetes insipidus.
- Gebruik diuretca.
- Bijwerking van lithium.
- Herstelfase van acuut nierfalen.
Dehydratie:
, 3.9.2 Afwijkingen in de samenstelling van urine:
Afwijkingen in de samenstelling van urine:
Afwijkingen: Gebruikte term: Mogelijke oorzaken:
Rode bloedcellen in de urine. Hematurie - Met pijn: urineweginfecte, steen in ureter of blaas,
trauma aan urethra.
(Te herkennen aan een roze - Zonder pijn: stollingsstoornis, gezwelgroei in nieren,
tot rode verkleuring) urinewegen of prostaat.
Witte bloedcellen in het Leukocyturie - Urineweginfecte.
urinesediment.
Pus in de urine. Pyurie -Urineweginfecte.
Glucose in de urine. Glucosurie - Hyperglykemie.
Ketonen in de urine. Ketonurie - Diabetsche ketoacidose.
Eiwit in de urine. Proteïnurie. - Nierfalen, bijv. door diabetes nefrotsch syndroom.
Macroscopische hematurie = Hematurie die op het blote oog te herkennen is door een roze
tot rode verkleuring.
Microscopische hematurie = Hematurie waarbij de rode bloedcellen alleen onder de
microscoop te zien zijn als de urine gecentrifugeerd is en
overblijvende sediment wordt onderzocht.
3.9.3 Afwijkingen in de urinelozing:
De blaas:
- Functes:
1. Het tjdelijk opslaan van urine.
2. Zichzelf helemaal leegmaken bij het plassen, zodat er geen urine achterblijf.
- Proces van urine opslaan en een goede urinelozing vergt een samenwerking tussen:
Zintuigjes in de blaaswand.
Goed werkende zenuwen van en naar het ruggenmerg.
Snelle verbindingen in het ruggenmerg naar de hersenen en terug.
Herkenning van het gevoel van aandrang in de grote hersenen.
Een efcicnt afsluitmechanisme van de urethra door bekkenbodemspieren.
Een goed werkende besturing door de hersenstam (het pontene mictecentrum)
voor een goede reservoirfuncte en het op gang brengen van het plassen.
Voldoende kracht in de blaasspier (musculus detrusor).
Een onbelemmerde passage van de urine.
