INHOUDSOPGAVE
INLEIDING ....................................................................................................................................... 4
JURIDISCH KADER ............................................................................................................................ 5
1 WETGEVING ................................................................................................................................. 5
2 TOEPASSINGSGEBIED ...................................................................................................................... 5
3 VRIJSTELLINGEN VAN DE CONSOLIDATIEVERPLICHTING ............................................................................ 6
3.1 SUBCONSOLIDATIE .............................................................................................................................. 6
3.2 KLEINE GROEPEN................................................................................................................................ 7
3.3 OPHEFFING VAN DE VRIJSTELLINGSREGELS .............................................................................................. 8
4 CONSOLIDATIEKRING ...................................................................................................................... 8
4.1 CONTROLE IN RECHTE (DE JURE) ........................................................................................................... 9
4.2 CONTROLE IN FEITE .......................................................................................................................... 10
4.3 CONSORTIUM .................................................................................................................................. 11
4.4 UITSLUITING VAN DE CONSOLIDATIE ..................................................................................................... 11
4.5 HET GECONSOLIDEERD GEHEEL ........................................................................................................... 13
5 BEREKENINGSWIJZE VAN CONTROLEPERCENTAGE EN BELANGENPERCENTAGE ............................................. 14
5.1 RECHTSTREEKSE DEELNEMING ............................................................................................................ 14
5.2 RECHTSTREEKSE + ONRECHTSTREEKSE DEELNEMING ............................................................................... 15
5.3 GEASSOCIEERDE ONDERNEMINGEN / GEMEENSCHAPPELIJKE DOCHTERS ..................................................... 18
5.4 WEDERZIJDSE DEELNEMING ............................................................................................................... 20
5.5 CONSORTIUM .................................................................................................................................. 22
6 CONSOLIDATIEMETHODES .............................................................................................................. 23
7 DE GECONSOLIDEERDE JAARREKENING .............................................................................................. 24
7.1 DE GECONSOLIDEERDE BALANS ........................................................................................................... 24
7.2 DE GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING ....................................................................................... 24
7.3 DE TOELICHTING .............................................................................................................................. 24
7.4 VOORSCHRIFTEN VOOR HET OPSTELLEN VAN EEN GECONSOLIDEERDE JAARREKENING .................................... 24
7.5 JAARVERSLAG OVER DE GECONSOLIDEERDE JAARREKENING ...................................................................... 24
8 CONSOLIDEREN ONDER IAS/IFRS ................................................................................................... 25
8.1 TOEPASSINGSGEBIED ........................................................................................................................ 25
8.2 NIEUW CONTROLEMODEL (IFRS 10) ................................................................................................... 25
8.3 VRIJSTELLING VAN CONSOLIDATIEPLICHT ............................................................................................... 26
SV Consolidatie (2023-2024) 1
,8.4 DE CONSOLIDATIEKRING .................................................................................................................... 26
8.5 UITSLUITING UIT DE CONSOLIDATIE ...................................................................................................... 27
BOEKHOUDTECHNISCHE UITWERKING VAN DE VERSCHILLENDE CONSOLIDATIEMETHODEN .......... 28
1 INLEIDING .................................................................................................................................. 28
2 AANVULLING REKENINGSTELSEL ...................................................................................................... 29
3 INTEGRALE CONSOLIDATIE .............................................................................................................. 30
3.1 SAMENVOEGEN VAN DE REKENINGEN................................................................................................... 30
3.2 BEPALING VAN HET EERSTE CONSOLIDATIEVERSCHIL ................................................................................ 30
3.2.1 Algemeen ................................................................................................................................. 30
3.2.2 Vaststelling van de verwervingsprijs van de deelneming ......................................................... 31
3.2.3 Vaststelling van het werkelijk vermogen (EV) ........................................................................... 31
3.2.4 TijdsVp van berekening (verwervingsmoment) ........................................................................ 32
3.2.5 Oorzaken van consolidaVeverschillen ...................................................................................... 33
3.2.6 Toerekening van consolidaVeverschillen .................................................................................. 35
3.2.7 Wijzigingen in de consolidaVeverschillen ................................................................................. 36
3.2.8 Gevallenstudies ........................................................................................................................ 36
3.3 BEPALING VAN DE BELANGEN VAN DERDEN (=MINDERHEIDSBELANGEN) ..................................................... 37
3.3.1 Algemeen ................................................................................................................................. 37
3.3.2 Belangen van derden, herwerking EV en het eerste consolidaVeverschil ................................ 37
3.3.3 Gevallenstudies ........................................................................................................................ 38
3.4 RESULTAATVERWERKING .................................................................................................................... 38
3.4.1 Algemeen ................................................................................................................................. 38
3.4.2 Winstbestemmingstabel ........................................................................................................... 38
3.4.3 Pre-acquisiVewinst (enkel in het eerste jaar van consolideren) ............................................... 39
3.4.4 Toepassing ................................................................................................................................ 40
3.4.5 Gevallenstudies ........................................................................................................................ 40
3.5 ELIMINATIE VAN INTRAGROEPSVERRICHTINGEN ...................................................................................... 40
3.5.1 EliminaVes binnen de balans .................................................................................................... 41
3.5.2 EliminaVes binnen de resultatenrekening ................................................................................ 41
3.5.3 EliminaVes binnen de balans en resultatenrekening ................................................................ 42
EliminaVe intragroepsresultaat op verkoop van vaste acVva ................................................... 42
EliminaVe van intragroepswinsten in voorraden ...................................................................... 42
EliminaVe van dividenden ........................................................................................................ 45
SV Consolidatie (2023-2024) 2
, Afschrijvingen op goodwill ...................................................................................................... 46
3.6 MOEDER-DOCHTER-KLEINDOCHTER DEELNEMINGEN .............................................................................. 47
3.7 BALANSCONSOLIDATIE IN DE VOLGENDE BOEKJAREN ............................................................................... 48
3.8 DE WAARDERINGSREGELS .................................................................................................................. 48
4 DE PROPORTIONELE CONSOLIDATIE .................................................................................................. 49
4.1 BEGRIP EN WERKWIJZE ...................................................................................................................... 49
4.2 GEVALLENSTUDIES ............................................................................................................................ 49
5 VERMOGENSMUTATIEMETHODE ...................................................................................................... 50
5.1 DEFINITIE ....................................................................................................................................... 50
GEVALLENSTUDIES ........................................................................................................................ 51
1 TOEPASSING INTEGRALE CONSOLIDATIE ............................................................................................. 51
2 TOEPASSING INTEGRALE CONSOLIDATIE ............................................................................................. 51
3 TOEPASSING INTEGRALE CONSOLIDATIE IN VOLGENDE BOEKJAREN ........................................................... 51
SV Consolidatie (2023-2024) 3
, INLEIDING
Waarom bestaan er veel economische groepen van bedrijven?
Þ Schaalvoordelen
Þ Efficiënter werken
Þ Diversificatie (veel verschillende activiteiten kunnen aanbieden) (vb. Willy
Naessens)
Wat is het doel van consolidatie?
Een geconsolideerde jaarrekening geeft een overzicht van de economische activiteit, het
eigen vermogen en de resultaten van de ondernemingen die deel uitmaken van een
groep.
Let op: dit is niet gelijk aan een fusie!
- Fusie: een onderneming wordt opgeslokt door een andere onderneming
à 1 jaarrekening
- Consolidatie: een onderneming heeft aandelen/participaties bij ander(e)
onderneming(en) à elke onderneming heeft haar eigen jaarrekening + een
geconsolideerde jaarrekening/ gezamenlijk verslag
Consolidatiewetgeving: bestaat uit
- Het juridisch luik (WVV)
- Het boekhoudtechnisch luik (boekhoudwetgeving)
Van zodra een onderneming beursgenoteerd is moet men consolideren
Voorbeeld: AB Inbev Belgium moet consolideren (beursgenoteerd)
Voorbeeld: Vyncke Harelbeke moet niet consolideren (niet-beursgenoteerd)
Consolidatiewetgeving ontlopen door geen participaties bij elkaar te hebben, kan niet. Als
dezelfde mensen in de raad van bestuur zitten, wordt het gezien als een groep en moet
men consolideren (=consortium).
SV Consolidatie (2023-2024) 4
INLEIDING ....................................................................................................................................... 4
JURIDISCH KADER ............................................................................................................................ 5
1 WETGEVING ................................................................................................................................. 5
2 TOEPASSINGSGEBIED ...................................................................................................................... 5
3 VRIJSTELLINGEN VAN DE CONSOLIDATIEVERPLICHTING ............................................................................ 6
3.1 SUBCONSOLIDATIE .............................................................................................................................. 6
3.2 KLEINE GROEPEN................................................................................................................................ 7
3.3 OPHEFFING VAN DE VRIJSTELLINGSREGELS .............................................................................................. 8
4 CONSOLIDATIEKRING ...................................................................................................................... 8
4.1 CONTROLE IN RECHTE (DE JURE) ........................................................................................................... 9
4.2 CONTROLE IN FEITE .......................................................................................................................... 10
4.3 CONSORTIUM .................................................................................................................................. 11
4.4 UITSLUITING VAN DE CONSOLIDATIE ..................................................................................................... 11
4.5 HET GECONSOLIDEERD GEHEEL ........................................................................................................... 13
5 BEREKENINGSWIJZE VAN CONTROLEPERCENTAGE EN BELANGENPERCENTAGE ............................................. 14
5.1 RECHTSTREEKSE DEELNEMING ............................................................................................................ 14
5.2 RECHTSTREEKSE + ONRECHTSTREEKSE DEELNEMING ............................................................................... 15
5.3 GEASSOCIEERDE ONDERNEMINGEN / GEMEENSCHAPPELIJKE DOCHTERS ..................................................... 18
5.4 WEDERZIJDSE DEELNEMING ............................................................................................................... 20
5.5 CONSORTIUM .................................................................................................................................. 22
6 CONSOLIDATIEMETHODES .............................................................................................................. 23
7 DE GECONSOLIDEERDE JAARREKENING .............................................................................................. 24
7.1 DE GECONSOLIDEERDE BALANS ........................................................................................................... 24
7.2 DE GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING ....................................................................................... 24
7.3 DE TOELICHTING .............................................................................................................................. 24
7.4 VOORSCHRIFTEN VOOR HET OPSTELLEN VAN EEN GECONSOLIDEERDE JAARREKENING .................................... 24
7.5 JAARVERSLAG OVER DE GECONSOLIDEERDE JAARREKENING ...................................................................... 24
8 CONSOLIDEREN ONDER IAS/IFRS ................................................................................................... 25
8.1 TOEPASSINGSGEBIED ........................................................................................................................ 25
8.2 NIEUW CONTROLEMODEL (IFRS 10) ................................................................................................... 25
8.3 VRIJSTELLING VAN CONSOLIDATIEPLICHT ............................................................................................... 26
SV Consolidatie (2023-2024) 1
,8.4 DE CONSOLIDATIEKRING .................................................................................................................... 26
8.5 UITSLUITING UIT DE CONSOLIDATIE ...................................................................................................... 27
BOEKHOUDTECHNISCHE UITWERKING VAN DE VERSCHILLENDE CONSOLIDATIEMETHODEN .......... 28
1 INLEIDING .................................................................................................................................. 28
2 AANVULLING REKENINGSTELSEL ...................................................................................................... 29
3 INTEGRALE CONSOLIDATIE .............................................................................................................. 30
3.1 SAMENVOEGEN VAN DE REKENINGEN................................................................................................... 30
3.2 BEPALING VAN HET EERSTE CONSOLIDATIEVERSCHIL ................................................................................ 30
3.2.1 Algemeen ................................................................................................................................. 30
3.2.2 Vaststelling van de verwervingsprijs van de deelneming ......................................................... 31
3.2.3 Vaststelling van het werkelijk vermogen (EV) ........................................................................... 31
3.2.4 TijdsVp van berekening (verwervingsmoment) ........................................................................ 32
3.2.5 Oorzaken van consolidaVeverschillen ...................................................................................... 33
3.2.6 Toerekening van consolidaVeverschillen .................................................................................. 35
3.2.7 Wijzigingen in de consolidaVeverschillen ................................................................................. 36
3.2.8 Gevallenstudies ........................................................................................................................ 36
3.3 BEPALING VAN DE BELANGEN VAN DERDEN (=MINDERHEIDSBELANGEN) ..................................................... 37
3.3.1 Algemeen ................................................................................................................................. 37
3.3.2 Belangen van derden, herwerking EV en het eerste consolidaVeverschil ................................ 37
3.3.3 Gevallenstudies ........................................................................................................................ 38
3.4 RESULTAATVERWERKING .................................................................................................................... 38
3.4.1 Algemeen ................................................................................................................................. 38
3.4.2 Winstbestemmingstabel ........................................................................................................... 38
3.4.3 Pre-acquisiVewinst (enkel in het eerste jaar van consolideren) ............................................... 39
3.4.4 Toepassing ................................................................................................................................ 40
3.4.5 Gevallenstudies ........................................................................................................................ 40
3.5 ELIMINATIE VAN INTRAGROEPSVERRICHTINGEN ...................................................................................... 40
3.5.1 EliminaVes binnen de balans .................................................................................................... 41
3.5.2 EliminaVes binnen de resultatenrekening ................................................................................ 41
3.5.3 EliminaVes binnen de balans en resultatenrekening ................................................................ 42
EliminaVe intragroepsresultaat op verkoop van vaste acVva ................................................... 42
EliminaVe van intragroepswinsten in voorraden ...................................................................... 42
EliminaVe van dividenden ........................................................................................................ 45
SV Consolidatie (2023-2024) 2
, Afschrijvingen op goodwill ...................................................................................................... 46
3.6 MOEDER-DOCHTER-KLEINDOCHTER DEELNEMINGEN .............................................................................. 47
3.7 BALANSCONSOLIDATIE IN DE VOLGENDE BOEKJAREN ............................................................................... 48
3.8 DE WAARDERINGSREGELS .................................................................................................................. 48
4 DE PROPORTIONELE CONSOLIDATIE .................................................................................................. 49
4.1 BEGRIP EN WERKWIJZE ...................................................................................................................... 49
4.2 GEVALLENSTUDIES ............................................................................................................................ 49
5 VERMOGENSMUTATIEMETHODE ...................................................................................................... 50
5.1 DEFINITIE ....................................................................................................................................... 50
GEVALLENSTUDIES ........................................................................................................................ 51
1 TOEPASSING INTEGRALE CONSOLIDATIE ............................................................................................. 51
2 TOEPASSING INTEGRALE CONSOLIDATIE ............................................................................................. 51
3 TOEPASSING INTEGRALE CONSOLIDATIE IN VOLGENDE BOEKJAREN ........................................................... 51
SV Consolidatie (2023-2024) 3
, INLEIDING
Waarom bestaan er veel economische groepen van bedrijven?
Þ Schaalvoordelen
Þ Efficiënter werken
Þ Diversificatie (veel verschillende activiteiten kunnen aanbieden) (vb. Willy
Naessens)
Wat is het doel van consolidatie?
Een geconsolideerde jaarrekening geeft een overzicht van de economische activiteit, het
eigen vermogen en de resultaten van de ondernemingen die deel uitmaken van een
groep.
Let op: dit is niet gelijk aan een fusie!
- Fusie: een onderneming wordt opgeslokt door een andere onderneming
à 1 jaarrekening
- Consolidatie: een onderneming heeft aandelen/participaties bij ander(e)
onderneming(en) à elke onderneming heeft haar eigen jaarrekening + een
geconsolideerde jaarrekening/ gezamenlijk verslag
Consolidatiewetgeving: bestaat uit
- Het juridisch luik (WVV)
- Het boekhoudtechnisch luik (boekhoudwetgeving)
Van zodra een onderneming beursgenoteerd is moet men consolideren
Voorbeeld: AB Inbev Belgium moet consolideren (beursgenoteerd)
Voorbeeld: Vyncke Harelbeke moet niet consolideren (niet-beursgenoteerd)
Consolidatiewetgeving ontlopen door geen participaties bij elkaar te hebben, kan niet. Als
dezelfde mensen in de raad van bestuur zitten, wordt het gezien als een groep en moet
men consolideren (=consortium).
SV Consolidatie (2023-2024) 4
