GASTRO-ENTEROLOGIE
1. Voeding
1.1 Inleiding
1.1.1 Rol van het gastro-intestinaal stelsel
Functie van gastro-intestinaal stelsel:
absorptie en vertering van nutriënten
vocht- en elektrolytenbalans
beschermen tegen toxines en pathogenen
Al vanaf 16-17w kan een pasgeborene slikbewegingen maken, maar de coördinatie
van zuigen en slikken kan pas vanaf 33-34w.
1.1.2 Koolhydraten
Lactose en sucrose zijn de belangrijkste koolhydraten. Ze worden afgebroken door
lactase en sucrase. Naarmate de zwangerschapsleeftijd vordert neemt de activiteit
van de enzymen toe, maar daarom is de hoeveelheid lactose in preterme KV laag.
Glucosepolymeren worden beperkt door pancreas-amylase afgebroken en ook door
amylase in speeksel, moedermelk en de dunne darm.
1.1.3 Proteïnen
De proteïnen worden door het zure maagsap en pepsine afgebroken. Bij pasgeborene
is het pH minder zuur, worden er minder maagsappen geproduceerd en is de activiteit
van pepsine lager waardoor de vertering minder/trager verloopt. Verder worden de
eiwitten in de dunnen darm door proteasen (pancreas en darm) verteerd.
1.1.4 Lipiden
Vetten zijn de voornaamste energiebron na de geboorte. Lipiden zijn belangrijk voor
de normale groei en ontwikkeling. Ze worden afgebroken door het enzym lipase. De
absorptie van moedermelklipiden verloopt beter dan van de lipiden uit KV.
1.2 De gezonde, a terme pasgeborene
1.2.1 Inleiding
In de 1ste 6m verdubbelt het geboortegewicht en dat vraagt veel energie.
Gevolgen van ondervoeding:
- psychomotore problemen
- immunologische stoornissen
- afwijkende lengte en gewichtstoename
1.2.2 Energiebehoeften
De energiebehoefte is het hoogst in de 1ste levensmaanden door de verdubbeling van
het geboortegewicht. De voornaamste energiebronnen zijn vetten en koolhydraten.
1.2.3 De enterale voeding
Moedermelk is de 1ste keuze aangezien de samenstelling aangepast is aan de behoefte
van de pasgeborene. Ook werkt het preventief tegen infecties, maar niet tegen
allergieën.
15
, 1.3 De zieke pasgeborene en preterme baby
1.3.1 Inleiding
Na de geboorte is er een hoge energienood, maar die is dan nog eens hoger als je
preterm geboren wordt voor de compensatie van het warmteverlies en eventuele
ademhalingsproblemen. De behoefte is zo groot dat ze dit nooit enteraal kunnen
innemen en daarom moet men soms starten met TPN.
1.3.2 Energiebehoeften
Welke parameters tonen ons of een kind goed groeit?
gewicht
lengte
schedelomtrek
Om de intra-uteriene groei na te streven zouden ze 140kcal/kg/dag moeten krijgen en
dat lukt niet. De onderhoudsbehoefte zonder groei bedraagt 75-95kcal/kg/dag. een
gezonde preterme baby komt gemiddeld 20-30g bij per dag.
1.3.3 Enterale voeding
Eiwitten geven 4kcal/g, koolhydraten 4kcal/g en vetten 9kcal/g, maar eiwitten hebben
we nodig voor groei. Bij geven het liefst vetten omdat ze meer energie geven per g.
KV van een a terme baby bevat minder kcal dan KV van een preterme baby en
daarom mogen we geen KV van een preterme aan een a terme geven. Ook bevat
prematurenvoeding een hoger Na-gehalte. Prematuren hebben ook calcium en fosfor
suppletie nodig voor botaanmaak. Ten slotte hebben ze een ijzervoorraad voor de 1ste
6-8w en moeten we daarna ijzersupplementen geven.
De a terme moedermelk is ongeschikt voor preterme baby’s omdat het energie, eiwit
en natriumgehalte te laag is en daarom geeft men human milk fortifiers
supplementen.
Onder de 34w is de zuig-slik-coördinatie nog immatuur en daarom gebruiken we dan
een nasale of orale voedingssonde.
Intermittente gastrische voeding is beter dan continue transpylorische voeding. Bij
transpylorische voeding is er minder risico op reflux en aspiratie, maar meer kans op
darmperforatie, gestoorde vetabsorptie, diarree, enzovoort. Niet-nutritief zuigen kan
behulpzaam zijn als kinderen oraal geen voeding krijgen om dan zo toch de zuigreflex
te stimuleren.
1.3.4 Besluit
Een preterme baby heeft minder reserves waardoor adequate toevoer van
voedingsstoffen nodig is (eventueel TPN). Ondervoeding kan schadelijke zijn voor alle
organen en hersenen. Moedermelk voor a terme baby’s is niet geschikt voor preterme
baby’s en de moedermelk voor preterme baby’s moet aangevuld worden met
supplementen.
2. Gastro-enterologie
2.1 Inleiding
Het gastro-intestinale stelsel ontwikkelt zich uit een buisvormige structuur in de 4 de
week. Rond week 6 gaan de darm rond de primitieve navelstreng zitten. Rond 12w
16
1. Voeding
1.1 Inleiding
1.1.1 Rol van het gastro-intestinaal stelsel
Functie van gastro-intestinaal stelsel:
absorptie en vertering van nutriënten
vocht- en elektrolytenbalans
beschermen tegen toxines en pathogenen
Al vanaf 16-17w kan een pasgeborene slikbewegingen maken, maar de coördinatie
van zuigen en slikken kan pas vanaf 33-34w.
1.1.2 Koolhydraten
Lactose en sucrose zijn de belangrijkste koolhydraten. Ze worden afgebroken door
lactase en sucrase. Naarmate de zwangerschapsleeftijd vordert neemt de activiteit
van de enzymen toe, maar daarom is de hoeveelheid lactose in preterme KV laag.
Glucosepolymeren worden beperkt door pancreas-amylase afgebroken en ook door
amylase in speeksel, moedermelk en de dunne darm.
1.1.3 Proteïnen
De proteïnen worden door het zure maagsap en pepsine afgebroken. Bij pasgeborene
is het pH minder zuur, worden er minder maagsappen geproduceerd en is de activiteit
van pepsine lager waardoor de vertering minder/trager verloopt. Verder worden de
eiwitten in de dunnen darm door proteasen (pancreas en darm) verteerd.
1.1.4 Lipiden
Vetten zijn de voornaamste energiebron na de geboorte. Lipiden zijn belangrijk voor
de normale groei en ontwikkeling. Ze worden afgebroken door het enzym lipase. De
absorptie van moedermelklipiden verloopt beter dan van de lipiden uit KV.
1.2 De gezonde, a terme pasgeborene
1.2.1 Inleiding
In de 1ste 6m verdubbelt het geboortegewicht en dat vraagt veel energie.
Gevolgen van ondervoeding:
- psychomotore problemen
- immunologische stoornissen
- afwijkende lengte en gewichtstoename
1.2.2 Energiebehoeften
De energiebehoefte is het hoogst in de 1ste levensmaanden door de verdubbeling van
het geboortegewicht. De voornaamste energiebronnen zijn vetten en koolhydraten.
1.2.3 De enterale voeding
Moedermelk is de 1ste keuze aangezien de samenstelling aangepast is aan de behoefte
van de pasgeborene. Ook werkt het preventief tegen infecties, maar niet tegen
allergieën.
15
, 1.3 De zieke pasgeborene en preterme baby
1.3.1 Inleiding
Na de geboorte is er een hoge energienood, maar die is dan nog eens hoger als je
preterm geboren wordt voor de compensatie van het warmteverlies en eventuele
ademhalingsproblemen. De behoefte is zo groot dat ze dit nooit enteraal kunnen
innemen en daarom moet men soms starten met TPN.
1.3.2 Energiebehoeften
Welke parameters tonen ons of een kind goed groeit?
gewicht
lengte
schedelomtrek
Om de intra-uteriene groei na te streven zouden ze 140kcal/kg/dag moeten krijgen en
dat lukt niet. De onderhoudsbehoefte zonder groei bedraagt 75-95kcal/kg/dag. een
gezonde preterme baby komt gemiddeld 20-30g bij per dag.
1.3.3 Enterale voeding
Eiwitten geven 4kcal/g, koolhydraten 4kcal/g en vetten 9kcal/g, maar eiwitten hebben
we nodig voor groei. Bij geven het liefst vetten omdat ze meer energie geven per g.
KV van een a terme baby bevat minder kcal dan KV van een preterme baby en
daarom mogen we geen KV van een preterme aan een a terme geven. Ook bevat
prematurenvoeding een hoger Na-gehalte. Prematuren hebben ook calcium en fosfor
suppletie nodig voor botaanmaak. Ten slotte hebben ze een ijzervoorraad voor de 1ste
6-8w en moeten we daarna ijzersupplementen geven.
De a terme moedermelk is ongeschikt voor preterme baby’s omdat het energie, eiwit
en natriumgehalte te laag is en daarom geeft men human milk fortifiers
supplementen.
Onder de 34w is de zuig-slik-coördinatie nog immatuur en daarom gebruiken we dan
een nasale of orale voedingssonde.
Intermittente gastrische voeding is beter dan continue transpylorische voeding. Bij
transpylorische voeding is er minder risico op reflux en aspiratie, maar meer kans op
darmperforatie, gestoorde vetabsorptie, diarree, enzovoort. Niet-nutritief zuigen kan
behulpzaam zijn als kinderen oraal geen voeding krijgen om dan zo toch de zuigreflex
te stimuleren.
1.3.4 Besluit
Een preterme baby heeft minder reserves waardoor adequate toevoer van
voedingsstoffen nodig is (eventueel TPN). Ondervoeding kan schadelijke zijn voor alle
organen en hersenen. Moedermelk voor a terme baby’s is niet geschikt voor preterme
baby’s en de moedermelk voor preterme baby’s moet aangevuld worden met
supplementen.
2. Gastro-enterologie
2.1 Inleiding
Het gastro-intestinale stelsel ontwikkelt zich uit een buisvormige structuur in de 4 de
week. Rond week 6 gaan de darm rond de primitieve navelstreng zitten. Rond 12w
16
