Samenvatting intoxicaties – Prof. dr. S H Idrissi
Intoxicaties
1. Acute intoxicatie
= Acute blootstelling aan overdosis van geneesmiddelen of stoffen die normaal niet voor menselijke
consumptie bedoeld zijn
1.1 Aard van een acute intoxicatie
1.1.1 Auto-intoxicatie
Meest frequent
Parasuïcidaal: ‘Cry for help’ = een psychische crisissituatie
o Aandacht trekken door medicatie in te nemen
Vaak niet genoeg + geen dodelijke medicatie
Suïcidaal: Patiënt heeft de intentie om te sterven
o Onderscheid tussen suïcidaal en parasuïcidaal is moeilijk
o Elke intentionele auto-intoxicatie = door psychiater geëvalueerd worden
o Leeftijdspiek: 20-40 jaar
o Inname van psychofarmaca: maar alle soorten medicatie kan
o Dikwijls: mengintoxicaties
= 2 of meerdere stoffen, frequent met alcohol
Mensen die echt dood willen gaan nooit de waarheid vertellen
o Collocatie = gedwongen opname
Casus: vrouw die bewusteloos in bad zat: hypothermie; blister benzo’s naast bad: denken dat
het enkel daarvan komt, maar uit bloedgas blijkt dat vrouw zuur was, veel lactaat = ook
antivries genomen
1.1.2 Accidenteel
Meestal bij kinderen
o Bedacht zijn op kindermishandeling
Kindermishandeling is niet enkel fysiek
o Jonge kinderen/baby’s: meestal accidenteel en mild = steken alles in hun mond
o ‘Design drugs’ lijkt vaak op een snoepje
OF therapeutische vergissing: kinderen/bejaarden door accidentiele overdose
1.1.3 Homocide: Mücchausen-syndroom
Homocide = moord
Münchhausen-syndroom = iemand die doet alsof hij/zij klachten heeft
o Of het eigen lichaam beschadigd = steun en aandacht krijgen
1.1.4 Bioterrorisme
= Vergiftigingen (bv. nucleair)
Spoeddienst moet hierop voorzien zijn: meer slachtoffers + beschikbare antidoten
Alcohol + overdosis van legale en illegale drugs
RICIN (Castor Beans): lijkt op een soort kruid maar is een gevaarlijk middel
o Kan gemakkelijk omgezet worden = vergif
Bv. met javel
Kenmerken van bioterrorisme
Hoge morbiditeit/mortaliteit
Goedkoop
Eenvoudig te transporteren, verpakken en bewaren
Zeer vlotte verspreiding naar grote bevolkingsgroepen
1
,Samenvatting intoxicaties – Prof. dr. S H Idrissi
Wanneer denken aan bioterreur? Hoe herkennen? Surveillance
Kenmerkende klachtenrange
Grote groep met gelijkaardige symptomen
Verschillende patiënten terug te brengen naar 1 locatie/event
Ernstige ziekte-manifestatie in voorheen gezonde individuen
Zeldzaam of uitgeroeid micro-organisme bij verschillende patiënten
Fout seizoen (bv. griepig in de zomer)
Onverwacht ernstig verloop/niet-reagerend op klassieke behandeling
CDC-criteria (center for disease control)
Categorie A: hoge mortaliteit, groot effect op volksgezondheid en hoge transmissie
Categorie B: matige mortaliteit, matige transmissie (minder snel dan A)
o Bv: salmonella
Categorie C: urgente infectie: kan hoge mortaliteit of morbiditeit geven
o Bv: tbc
Meest voorkomende infectieuze problemen
P: PEST
S: Smallpox
B: Botulism
T: Tularemie
A: Anthrax
V: Virale Hemoragische koorts
PS: Bioterreur tart alle verbeelding
Wat doen bij bioterreur?
RAIN
Recognize: verhoogde waakzaamheid bij intoxicaties
Avoid: tegenhouden
Isolate: isoleren
Notify: nodige personen op de hoogte stellen van de problematiek
Eigen veiligheidheid eerst: beschermen (maskers/faceshield dragen, pak, handschoenen)
Decontaminatie: persoon en later ook de omgeving (in de mate van het mogelijke)
o Verspreiding van producten: gaat vaak gemakkelijk
Bv. chemische producten worden in afblaassysteem van een gebouw
geplaatst waarbij iedereen die zich in gebouw bevindt wordt geïntoxiceerd
ABCDE
Profylaxie
Behandelen
Psychosociale ondersteuning bieden
1.2 De incidentie stijgt
Antigifcentrum: vaak een understatement van wat men ziet
o De helft zijn volwassenen, andere helft zijn kinderen/adolescenten
2 categorieën: sociale media & bejaarde mensen
Fifty-fifty tussen mannen en vrouwen `
o Vrouwen nemen vaker overdosis medicatie
o Mannen gaan vaker op een agressieve manier te werk: bv. van gebouw springen
2
, Samenvatting intoxicaties – Prof. dr. S H Idrissi
1.3 Preventie acute intoxicatie
Controle via huisapotheek
o Bv. terugbrengen van medicatie die overtijd is
Duidelijkheid in voorschriften
Kinderslot verpakkingen: ‘child resistant’ verpakkingen
Voorlichting bieden aan ouders in verband met specifieke geneesmiddelen
CO-intoxicatie: nazicht verwarmingsinstallatie, boilers, …
2. Management van overdosis en vergiftiging
2.1 Algemene evaluatie
Preventie: in de mate van mogelijke beperken
Herkenning van vergiftiging
Verwijderen vergiftiging/verdere absorptie
Identificatie van de betrokken middelen Bewustzijn
Beoordeling van de ernst Ademhaling
Voorspelling van toxiciteit Pols
Hoesten
Verlening van ondersteunende zorg
Beweging
Voorkomen van absorptie van gif
Verbetering van de eliminatie van het gif CAVE: gaspen ≠
Toediening van tegengif (antidoot) teken van leven
2.2 Ondersteunende zorg
ABCDE-benadering
Vitale functies, mentale status en pupilgrootte
o Saturatiemeter, cardiale monitoring, ECG
Beschermen van de luchtweg
Intraveneuze toegang
Cervicale immobilisatie bij vermoeden van trauma
Uitsluiten van hypoglycemie
Naloxon®: bij vermoedelijke opiaatvergiftiging (kortwerkend)
2.2.1 ABCDE-benadering: algemene aanpak (EXAMEN)
Onderliggende principes:
o Maak een volledige initiële beoordeling
o Behandel levensbedreigende problemen
o Herevalueren
o Evalueer effecten van behandeling/interventies
o Roep vroeg om hulp
In acute fase is het doel dat patiënt in leven blijft
Supportive care: veiligheid van de patiënt in een omgeving
o Geen teken van leven? Starten met reanimatie
o Wel teken van leven? ABCDE-benadering
Airway (luchtweg)
Herkennen van luchtwegobstructie
3 vragen stellen: luchtwegen zijn open? Geobstrudeerd of at risk?
- AT RISK: GCS <8, neurotrauma, braken, allergische reactie, inhalatie (brand) en intox
- Het wil niet zeggen dat de thorax op en neergaat dat er AH is
3
Intoxicaties
1. Acute intoxicatie
= Acute blootstelling aan overdosis van geneesmiddelen of stoffen die normaal niet voor menselijke
consumptie bedoeld zijn
1.1 Aard van een acute intoxicatie
1.1.1 Auto-intoxicatie
Meest frequent
Parasuïcidaal: ‘Cry for help’ = een psychische crisissituatie
o Aandacht trekken door medicatie in te nemen
Vaak niet genoeg + geen dodelijke medicatie
Suïcidaal: Patiënt heeft de intentie om te sterven
o Onderscheid tussen suïcidaal en parasuïcidaal is moeilijk
o Elke intentionele auto-intoxicatie = door psychiater geëvalueerd worden
o Leeftijdspiek: 20-40 jaar
o Inname van psychofarmaca: maar alle soorten medicatie kan
o Dikwijls: mengintoxicaties
= 2 of meerdere stoffen, frequent met alcohol
Mensen die echt dood willen gaan nooit de waarheid vertellen
o Collocatie = gedwongen opname
Casus: vrouw die bewusteloos in bad zat: hypothermie; blister benzo’s naast bad: denken dat
het enkel daarvan komt, maar uit bloedgas blijkt dat vrouw zuur was, veel lactaat = ook
antivries genomen
1.1.2 Accidenteel
Meestal bij kinderen
o Bedacht zijn op kindermishandeling
Kindermishandeling is niet enkel fysiek
o Jonge kinderen/baby’s: meestal accidenteel en mild = steken alles in hun mond
o ‘Design drugs’ lijkt vaak op een snoepje
OF therapeutische vergissing: kinderen/bejaarden door accidentiele overdose
1.1.3 Homocide: Mücchausen-syndroom
Homocide = moord
Münchhausen-syndroom = iemand die doet alsof hij/zij klachten heeft
o Of het eigen lichaam beschadigd = steun en aandacht krijgen
1.1.4 Bioterrorisme
= Vergiftigingen (bv. nucleair)
Spoeddienst moet hierop voorzien zijn: meer slachtoffers + beschikbare antidoten
Alcohol + overdosis van legale en illegale drugs
RICIN (Castor Beans): lijkt op een soort kruid maar is een gevaarlijk middel
o Kan gemakkelijk omgezet worden = vergif
Bv. met javel
Kenmerken van bioterrorisme
Hoge morbiditeit/mortaliteit
Goedkoop
Eenvoudig te transporteren, verpakken en bewaren
Zeer vlotte verspreiding naar grote bevolkingsgroepen
1
,Samenvatting intoxicaties – Prof. dr. S H Idrissi
Wanneer denken aan bioterreur? Hoe herkennen? Surveillance
Kenmerkende klachtenrange
Grote groep met gelijkaardige symptomen
Verschillende patiënten terug te brengen naar 1 locatie/event
Ernstige ziekte-manifestatie in voorheen gezonde individuen
Zeldzaam of uitgeroeid micro-organisme bij verschillende patiënten
Fout seizoen (bv. griepig in de zomer)
Onverwacht ernstig verloop/niet-reagerend op klassieke behandeling
CDC-criteria (center for disease control)
Categorie A: hoge mortaliteit, groot effect op volksgezondheid en hoge transmissie
Categorie B: matige mortaliteit, matige transmissie (minder snel dan A)
o Bv: salmonella
Categorie C: urgente infectie: kan hoge mortaliteit of morbiditeit geven
o Bv: tbc
Meest voorkomende infectieuze problemen
P: PEST
S: Smallpox
B: Botulism
T: Tularemie
A: Anthrax
V: Virale Hemoragische koorts
PS: Bioterreur tart alle verbeelding
Wat doen bij bioterreur?
RAIN
Recognize: verhoogde waakzaamheid bij intoxicaties
Avoid: tegenhouden
Isolate: isoleren
Notify: nodige personen op de hoogte stellen van de problematiek
Eigen veiligheidheid eerst: beschermen (maskers/faceshield dragen, pak, handschoenen)
Decontaminatie: persoon en later ook de omgeving (in de mate van het mogelijke)
o Verspreiding van producten: gaat vaak gemakkelijk
Bv. chemische producten worden in afblaassysteem van een gebouw
geplaatst waarbij iedereen die zich in gebouw bevindt wordt geïntoxiceerd
ABCDE
Profylaxie
Behandelen
Psychosociale ondersteuning bieden
1.2 De incidentie stijgt
Antigifcentrum: vaak een understatement van wat men ziet
o De helft zijn volwassenen, andere helft zijn kinderen/adolescenten
2 categorieën: sociale media & bejaarde mensen
Fifty-fifty tussen mannen en vrouwen `
o Vrouwen nemen vaker overdosis medicatie
o Mannen gaan vaker op een agressieve manier te werk: bv. van gebouw springen
2
, Samenvatting intoxicaties – Prof. dr. S H Idrissi
1.3 Preventie acute intoxicatie
Controle via huisapotheek
o Bv. terugbrengen van medicatie die overtijd is
Duidelijkheid in voorschriften
Kinderslot verpakkingen: ‘child resistant’ verpakkingen
Voorlichting bieden aan ouders in verband met specifieke geneesmiddelen
CO-intoxicatie: nazicht verwarmingsinstallatie, boilers, …
2. Management van overdosis en vergiftiging
2.1 Algemene evaluatie
Preventie: in de mate van mogelijke beperken
Herkenning van vergiftiging
Verwijderen vergiftiging/verdere absorptie
Identificatie van de betrokken middelen Bewustzijn
Beoordeling van de ernst Ademhaling
Voorspelling van toxiciteit Pols
Hoesten
Verlening van ondersteunende zorg
Beweging
Voorkomen van absorptie van gif
Verbetering van de eliminatie van het gif CAVE: gaspen ≠
Toediening van tegengif (antidoot) teken van leven
2.2 Ondersteunende zorg
ABCDE-benadering
Vitale functies, mentale status en pupilgrootte
o Saturatiemeter, cardiale monitoring, ECG
Beschermen van de luchtweg
Intraveneuze toegang
Cervicale immobilisatie bij vermoeden van trauma
Uitsluiten van hypoglycemie
Naloxon®: bij vermoedelijke opiaatvergiftiging (kortwerkend)
2.2.1 ABCDE-benadering: algemene aanpak (EXAMEN)
Onderliggende principes:
o Maak een volledige initiële beoordeling
o Behandel levensbedreigende problemen
o Herevalueren
o Evalueer effecten van behandeling/interventies
o Roep vroeg om hulp
In acute fase is het doel dat patiënt in leven blijft
Supportive care: veiligheid van de patiënt in een omgeving
o Geen teken van leven? Starten met reanimatie
o Wel teken van leven? ABCDE-benadering
Airway (luchtweg)
Herkennen van luchtwegobstructie
3 vragen stellen: luchtwegen zijn open? Geobstrudeerd of at risk?
- AT RISK: GCS <8, neurotrauma, braken, allergische reactie, inhalatie (brand) en intox
- Het wil niet zeggen dat de thorax op en neergaat dat er AH is
3
