HF9: SOMATOSENSORISCH
SYSTEEM
Sensorische info van:
- HuidREC
1. Tast, warmte, koude, pijn (traag & snel)
- SpierREC (gewrichten)
1. Pijn, positie (proprioception), beweging (kinesthesia)
- IngewandenREC
1. Pijn, glucose, pH, O2, druk
Bv. spierspoeltjes, golgipeesorgaan, baroREC
1. TAST
Receptors
- Veel op de huis af vd beharing
1. Verschil in diepte
Meissner (à opp)
Pacini (diep)
2. Snel/traag adapterend (RA SA)
3. Versch in receptief veld
Pacini> Meissner
4. Verschil in myelinisatie:
A-vezels = gemyeliniseerd (Aα,Aβ,… dalende myelinisatie)
C-vezels ≠ gemyeliniseerd
Pijngeleiding via Adelta
& C-vezels
EXAMENVRAAG: Bespreek 1 van de
tastreceptoren
Snel & trage adaptatie
- Vater Pacini:
Circulaire sec struct
verdeeld de druksnelle adaptatie
Zonder sec struct? trage adapta
- Ruffini
Geen circ sec structuut
traag adapterend
Pijnreceptoren:
- Vrije zenuwuiteinden
Pijn ≠ overdreven tast
niet opgewekt dr tastREC te prikkelen
- Maakt gebruik v Adelta & C-vezels
, Tastreceptoren:
- Speciale structuur (behalve bij C-vezels: ook vrije struct)
- Adapteren heel snel:
(bv. geldbriefe tss vinger: je voelt niks dr snelle adaptatie over wrijven omte voelen)
(bv. braille lezen)
Amplitude-frequentie modulering
- Opwekken generatorpotentiaal
- Drempel bereikt?
- AP
Hoe hoger generatorpot: hoe
hoger freq AP
Bij snel adapterend freq
hoger
Heel traag voelen: telkens
adapteren vr je iets voelt
RF (receptief veld), convergentie, center-surround organisatie
Tastgevoel nt over gelijk
- Beter in vingertoppen (lage graad v convergentie) op rug minder
OORZAAK:
RV + graad v convergentie + densiteit tastREC
Center Surround:
- Acuity verhogen plaatsbepaling te verbeteren
1. Druk op centrum:
Negatieve feedback/laterale inhibitie vanuit omgeving
o Versterkt druk centraal
o Verbeterd twee-punts-discriminatie
Druk op 2 punten onderscheiden
Je krijgt opnieuw antw (AP) op andere plaats
(heel dicht bij elkaar op vinger kan ervaren w als 1
prikkel)
Labeled line coding
Verschil voelen tss continue & enkele prikkeling:
- Snel adapterende REC: prikkelen vibratie
- Traag adapterende REC: continue prikkelen zelfde grafek
Vater Pacini en Ruffini sturen apart informatie verschillende baan
Somatosensorische cortex
Iedere deel lichaam gepresent in somatosensorische cortex:
SYSTEEM
Sensorische info van:
- HuidREC
1. Tast, warmte, koude, pijn (traag & snel)
- SpierREC (gewrichten)
1. Pijn, positie (proprioception), beweging (kinesthesia)
- IngewandenREC
1. Pijn, glucose, pH, O2, druk
Bv. spierspoeltjes, golgipeesorgaan, baroREC
1. TAST
Receptors
- Veel op de huis af vd beharing
1. Verschil in diepte
Meissner (à opp)
Pacini (diep)
2. Snel/traag adapterend (RA SA)
3. Versch in receptief veld
Pacini> Meissner
4. Verschil in myelinisatie:
A-vezels = gemyeliniseerd (Aα,Aβ,… dalende myelinisatie)
C-vezels ≠ gemyeliniseerd
Pijngeleiding via Adelta
& C-vezels
EXAMENVRAAG: Bespreek 1 van de
tastreceptoren
Snel & trage adaptatie
- Vater Pacini:
Circulaire sec struct
verdeeld de druksnelle adaptatie
Zonder sec struct? trage adapta
- Ruffini
Geen circ sec structuut
traag adapterend
Pijnreceptoren:
- Vrije zenuwuiteinden
Pijn ≠ overdreven tast
niet opgewekt dr tastREC te prikkelen
- Maakt gebruik v Adelta & C-vezels
, Tastreceptoren:
- Speciale structuur (behalve bij C-vezels: ook vrije struct)
- Adapteren heel snel:
(bv. geldbriefe tss vinger: je voelt niks dr snelle adaptatie over wrijven omte voelen)
(bv. braille lezen)
Amplitude-frequentie modulering
- Opwekken generatorpotentiaal
- Drempel bereikt?
- AP
Hoe hoger generatorpot: hoe
hoger freq AP
Bij snel adapterend freq
hoger
Heel traag voelen: telkens
adapteren vr je iets voelt
RF (receptief veld), convergentie, center-surround organisatie
Tastgevoel nt over gelijk
- Beter in vingertoppen (lage graad v convergentie) op rug minder
OORZAAK:
RV + graad v convergentie + densiteit tastREC
Center Surround:
- Acuity verhogen plaatsbepaling te verbeteren
1. Druk op centrum:
Negatieve feedback/laterale inhibitie vanuit omgeving
o Versterkt druk centraal
o Verbeterd twee-punts-discriminatie
Druk op 2 punten onderscheiden
Je krijgt opnieuw antw (AP) op andere plaats
(heel dicht bij elkaar op vinger kan ervaren w als 1
prikkel)
Labeled line coding
Verschil voelen tss continue & enkele prikkeling:
- Snel adapterende REC: prikkelen vibratie
- Traag adapterende REC: continue prikkelen zelfde grafek
Vater Pacini en Ruffini sturen apart informatie verschillende baan
Somatosensorische cortex
Iedere deel lichaam gepresent in somatosensorische cortex: