M OTIVERENDE GESPREKSVOERING
Hoofdstuk 1, 3 t/m 9
Hoofdstuk 1 – MG: een introducte
Definite vain MG + beshrijiiviinh rioe MG past biininein riet sohiaaj ahohishri wejkvejdi
- Motverende vesprreksvoerinv is een cliënt- en doelverichte communicatesttl die de eiven motvate
van cliënten prrobeert te vervroten. Dit wordt vedaan door middel van het verkennen en verminderen
van hun tevenstritdive vevoelens, venaamd ambivalente, over veranderinv zodat de cliënt bereid is en
veloof om veranderinv te realiseren.
- Motvate is een combinate van:
Willen; de bereidheid om te veranderen (even belanvritk als kunnen)
Kunnen; het vermoven om te veranderen (even belanvritk als willen)
Klaar zitn; er klaar voor zitn om te veranderen
- Mensen met prroblemen hebben vaak tevenstritdive vevoelens waardoor zit nov té veel voordelen zien
aan het huidive vedrav en te weiniv voordelen aan veranderen.
- MG heef als doel dat mensen zichzelf overtuiven van de voordelen van veranderen en hun eiven
movelitkheden om te bereiken wat ze willen.
- Kenmerken van motvate
Voorspelt acte; motvate voorsprelt hoe vroot de kans is dat iemand een bepraalde actviteit
zal bevinnen en afmaken. iemand die vemotveerd is heef vrotere kans opr acte.
Gedragsspecifeek; vemotveerde of onvemotveerde mensen bestaan niet. Motvate is
namelitk vekoprpreld aan een doel. Mensen reaveren verschillend opr verschillende situates.
Veranderlije; motvate is veen stabiel prersoonskenmerk maar is veranderlitk
(toenemen/verminderen). Mensen veranderen hun vedrav vaak na belanvritke
vebeurtenissen (kind kritven, verliefd).
Interactee; anderen hebben invloed opr de mate van motvate, dit kan zowel prositeve als
nevateve invloed zitn.
Kan van binnenuit oe van buitenae beïnvloed worden; veranderinv intern is meestal
prositever en blitf lanver bestaan.
- MG ondersteunt veranderinv door het creëren van drie voorwaarden;
Vermindert weerstand; oprbouwen van een voede samenwerkinvsrelate staat centraal.
Wanneer men het vevoel heef niet onder druk te worden vezet om te veranderen, zitn ze
eerder bereid veranderinv te onderzoeken en door te zeten.
Vergroot het belang van veranderen; MG richt zich opr het vervroten van de innerlitke
noodzaak om te willen veranderen. Discreprante = het door de cliënt waarvenomen verschil
in overeenstemminv tussen zitn huidive vedrav en zitn doelen. Dit verschil is een belanvritke
interne dritfveer.
Loet verandertaal uit; MG richt zich opr het ontlokken van uitsprraken van de cliënt die te
maken hebben met zitn wil of het idee te kunnen veranderen (dit wordt verandertaal
venoemd).
- MG ziet cliënten als compretent. Cliënten zitn zelf in staat om te veranderen als ze maar voorzien
worden van informate en voed beveleid worden.
- MG kan helpren om cliënten die zorv vermitden toch te bereiken. Opr deze manier lever te
‘’bemoeizorv’’, zonder dat de ander dit zo ziet.
- Redenen waarom MG aansluit bit een sociaal-avovische benaderinv;
MG past bij de eernwaarden van het sociaal agogisch were. Beide hebben de volvende
vrondhoudinv:
o Een dienstverlenende instellinv, resprect en emprathie staat centraal, niet-
beoordelende houdinv, samenwerkinv met cliënten, zelfepralinv, keuzevritheid en
eivenwaarde, sterke prunten, prrofessional is eropr uit om cliënten te helpren
uiteindelitk aan hun eiven behoefen te voldoen.
MG sluit aan bij methodisch wereen en is evidence based; uit onderzoek is vebleken dat de
aanprak werkt, ook bit moeilitk bereikbare doelvroepren.
, MG weret voor doelgroepen met verschillende culturele achtergrondenk;
o MG biedt ruimte voor erkenninv en eivenheid. Doordat uitvevaan wordt van
prersoonlitke doelen en waarden en doordat cliënten zoveel movelitk zelf vorm veven
aan de veranderinv, kan MG ook bit hen invezet worden.
o Door resprect voor de autonomie van de cliënt voorkomt MG dat de prrofessional een
eenzitdive blik opr normen en waarden loslaat.
o Resprect helprt om minder bevoovdend over te komen.
o Professional stelt zich opr als samenwerkinvsprartner in prlaats van exprert.
- MG is feeibel en goed in te passen in andere aanpaeeen; MG kan helpren om mensen te motveren
om tot een andere aanprak te komen of om de stapr te zeten richtnv hulprverleninv. Bovendien kan
MG worden invezet in verwante hulprverleninvsstratevieën zoals CGT.
- MG is efectee als cliënten verandering afouden en/oe bij weerstand; omdat MG uitvaat van een
vlitdende en dynamische motvateschaal, kun te het vebruiken om al in de richtnv van
vedravsveranderinv te vaan als de cliënt er nov niet klaar voor is.
- MG gaat over gedragsverandering; MG helprt om de focus weer te levven waar hit als hulprverlener
voor vaat: vedravsveranderinv van de cliënt, aanvezien prrofessionals dit soms verveten daar zit een
toenemende druk ervaren.
- MG prast bitna bit alle setnvs waar vedravsinterventes centraal staan, zowel individueel als in
(vezins)systemen. Ook in korte contactmomenten kun te elementen van MG toeprassen.
- MG wordt afveraden als:
de prrofessional zelf een duidelitk doel of belanv heef bit de uitkomst
er sprrake is van een crisissituate waarin te als prrofessional de verantwoordelitkheid moet
overnemen omdat de ander hiertoe niet in staat is en/of als te onder druk dinven voor een
ander moet revelen.
- MG vraavt van de cliënt; taalvaardivheid, refecteren opr eiven motvate, eiven keuzes kunnen maken.
- MG is vooral veschikt vanaf 11 taar, vooral adolescenten.
Hoofdstuk 3 - Grondhouding en werkingsprocessen
3.1 vrondhoudinv
- Een voede vrondhoudinv is van belanv omdat dit ten voede komt aan de kwaliteit van de werkrelate.
Een voede relate kan het vebrek van compretent handelen (van de hulprverlener) comprenseren. 4
houdinvasprecten;
1. Samenwereen
Streven naar een velitkwaardive relate
De cliënt benaderen en zien als de ervarinvsdeskundive van zitn eiven leven.
Gezamenlitke besluitvorminv
2. Uitloeeen van motvate en competente
Uitkitken voor valkuil: prrofessional wil de cliënt te vraav helpren, dat hit de zorven over
vaat nemen. Hoe meer de prrofessional de zorv opr zich neemt, hoe minder de cliënt zich
prrobleemeivenaar voelt en hoe minder de motvate om staprpren te zeten.
Zorven dat de cliënt vemotveerd wordt om zorv te draven voor zitn eiven tratect.
Uitvanvsprunt: iedereen is altjd wel gemotveerd voor iets. Ieder mens heef
prersoonlitke doelen, waarden of dromen. De uitdavinv is om hier bit aan te sluiten.
De hulprverlener vaat oprzoek naar de innerlitke dritfveren van de cliënt en prrobeert de
wenselitke (vedravs)veranderinv hiermee te verbinden. Dit kain ajjeein dooj riet uitjokkein
vain wat de hjiëint zejf wij ein deinkt te kuininein doein biininein ziiin eihein jeefsituatei
De cliënt dient uiteindelitk zelf zitn eiven reden om te veranderen en eiven ideeën over
de aanprak te verwoorden. Opr basis van eiven overtuivinven zitn mensen vaak meer
vemotveerd om veranderinv aan te brenven.
3. Autonomie bevestgen
Psycholovische basisbehoefe (zelfstandivheid)
Mensen hebben het recht om eiven keuzes te maken.
, Wanneer iemand wordt vezevd wat hit/zit moet doen, resulteert dit vaak in een blokkade
als autonoom refex.
Hulprverlenersrefex kan ervoor zorven dat de hulprverlener te hard vaat werken
(bitvoorbeeld oprlossinven aandraven), wat een inbreuk doet opr de autonomie van de
cliënt.
2 uitvanvsprunten: mensen moven zelf bepralen hoe ze hun leven inrichten & hulprverlener
verleidt de cliënt ertoe om zelf na te denken en keuzes te maken, de cliënt de ruimte
veven en zo de kans vroter maken dat ze in acte komen.
4. handelen vanuit mededogen
Hulprverlener handelt vanuit het belanv van de ander, niet in belanv van zichzelf.
MG is effectef in het beïnvloeden van mensen, daarom alttd ethisch handelen met het
lanve termitn voor oven NIET als truc inzeten.
3.2 prrocessen in de beveleidinv van vedravsveranderinv
Er zitn 4 prrocessen in het beveleiden van veranderinv. Het zitn veen fasen die worden afverond. Afankelitk van
de inhoud van een reeks vesprrekken, kritvt het ene asprect meer aandacht dan het andere.
1. De relate aangaan
Streven naar een velitkwaardive en betekenisvolle relate. Verdere uitlev in H5.
2. Focus aanbrengen
Samen met de cliënt doelen van de vesprrekken en de beveleidinvssituate vaststellen.
Verdere uitlev in H6.
3. Uitloeeen
Onderzoeken ideeën van de cliënt over de huidive situate, de movelitke veranderruimte en
zitn eiven compretentes.
Techniek: oprzoek vaan naar uitsprraken van de cliënt zelf die betrekkinv hebben opr
veranderinv en zelfvertrouwen (verandertaal). Verdere uitlev in H7.
4. Plannen
Motvate is een combinate van willen, kunnen en er klaar voor zitn.
Hulprverlener ondersteunt de cliënt in het oprstellen van een haalbaar prlan.
Hoe concreter het prlan, des te vroter de kans dat de cliënt staprpren vaat zeten, wat leidt tot
de vewenste veranderinven. Verdere uitlev in H10
3.3 stadia van veranderinv: Prochaska en DiClemente
MG werd in het verleden vaak vekoprpreld aan de stadia van vedravsveranderinv van Prochaska en DiClemente.
Miller & Rollnick vinven uit van de volvende 2 fasen:
- De fase van het motveren
- De fase van de imprlementate
In het boek is ervoor vekozen om de (5) stadia van Prochaska en DiClemente aan te houden.
Het model en de stadia van gedragsverandering
Gedravsveranderinv looprt in veel vevallen volvens een vast pratroon. Het model vormt een houvast bit het
inschaten waar iemand staat in zitn prroces van vedravsveranderinv en wat hit daarbit nodiv heef.
Hoofdstuk 1, 3 t/m 9
Hoofdstuk 1 – MG: een introducte
Definite vain MG + beshrijiiviinh rioe MG past biininein riet sohiaaj ahohishri wejkvejdi
- Motverende vesprreksvoerinv is een cliënt- en doelverichte communicatesttl die de eiven motvate
van cliënten prrobeert te vervroten. Dit wordt vedaan door middel van het verkennen en verminderen
van hun tevenstritdive vevoelens, venaamd ambivalente, over veranderinv zodat de cliënt bereid is en
veloof om veranderinv te realiseren.
- Motvate is een combinate van:
Willen; de bereidheid om te veranderen (even belanvritk als kunnen)
Kunnen; het vermoven om te veranderen (even belanvritk als willen)
Klaar zitn; er klaar voor zitn om te veranderen
- Mensen met prroblemen hebben vaak tevenstritdive vevoelens waardoor zit nov té veel voordelen zien
aan het huidive vedrav en te weiniv voordelen aan veranderen.
- MG heef als doel dat mensen zichzelf overtuiven van de voordelen van veranderen en hun eiven
movelitkheden om te bereiken wat ze willen.
- Kenmerken van motvate
Voorspelt acte; motvate voorsprelt hoe vroot de kans is dat iemand een bepraalde actviteit
zal bevinnen en afmaken. iemand die vemotveerd is heef vrotere kans opr acte.
Gedragsspecifeek; vemotveerde of onvemotveerde mensen bestaan niet. Motvate is
namelitk vekoprpreld aan een doel. Mensen reaveren verschillend opr verschillende situates.
Veranderlije; motvate is veen stabiel prersoonskenmerk maar is veranderlitk
(toenemen/verminderen). Mensen veranderen hun vedrav vaak na belanvritke
vebeurtenissen (kind kritven, verliefd).
Interactee; anderen hebben invloed opr de mate van motvate, dit kan zowel prositeve als
nevateve invloed zitn.
Kan van binnenuit oe van buitenae beïnvloed worden; veranderinv intern is meestal
prositever en blitf lanver bestaan.
- MG ondersteunt veranderinv door het creëren van drie voorwaarden;
Vermindert weerstand; oprbouwen van een voede samenwerkinvsrelate staat centraal.
Wanneer men het vevoel heef niet onder druk te worden vezet om te veranderen, zitn ze
eerder bereid veranderinv te onderzoeken en door te zeten.
Vergroot het belang van veranderen; MG richt zich opr het vervroten van de innerlitke
noodzaak om te willen veranderen. Discreprante = het door de cliënt waarvenomen verschil
in overeenstemminv tussen zitn huidive vedrav en zitn doelen. Dit verschil is een belanvritke
interne dritfveer.
Loet verandertaal uit; MG richt zich opr het ontlokken van uitsprraken van de cliënt die te
maken hebben met zitn wil of het idee te kunnen veranderen (dit wordt verandertaal
venoemd).
- MG ziet cliënten als compretent. Cliënten zitn zelf in staat om te veranderen als ze maar voorzien
worden van informate en voed beveleid worden.
- MG kan helpren om cliënten die zorv vermitden toch te bereiken. Opr deze manier lever te
‘’bemoeizorv’’, zonder dat de ander dit zo ziet.
- Redenen waarom MG aansluit bit een sociaal-avovische benaderinv;
MG past bij de eernwaarden van het sociaal agogisch were. Beide hebben de volvende
vrondhoudinv:
o Een dienstverlenende instellinv, resprect en emprathie staat centraal, niet-
beoordelende houdinv, samenwerkinv met cliënten, zelfepralinv, keuzevritheid en
eivenwaarde, sterke prunten, prrofessional is eropr uit om cliënten te helpren
uiteindelitk aan hun eiven behoefen te voldoen.
MG sluit aan bij methodisch wereen en is evidence based; uit onderzoek is vebleken dat de
aanprak werkt, ook bit moeilitk bereikbare doelvroepren.
, MG weret voor doelgroepen met verschillende culturele achtergrondenk;
o MG biedt ruimte voor erkenninv en eivenheid. Doordat uitvevaan wordt van
prersoonlitke doelen en waarden en doordat cliënten zoveel movelitk zelf vorm veven
aan de veranderinv, kan MG ook bit hen invezet worden.
o Door resprect voor de autonomie van de cliënt voorkomt MG dat de prrofessional een
eenzitdive blik opr normen en waarden loslaat.
o Resprect helprt om minder bevoovdend over te komen.
o Professional stelt zich opr als samenwerkinvsprartner in prlaats van exprert.
- MG is feeibel en goed in te passen in andere aanpaeeen; MG kan helpren om mensen te motveren
om tot een andere aanprak te komen of om de stapr te zeten richtnv hulprverleninv. Bovendien kan
MG worden invezet in verwante hulprverleninvsstratevieën zoals CGT.
- MG is efectee als cliënten verandering afouden en/oe bij weerstand; omdat MG uitvaat van een
vlitdende en dynamische motvateschaal, kun te het vebruiken om al in de richtnv van
vedravsveranderinv te vaan als de cliënt er nov niet klaar voor is.
- MG gaat over gedragsverandering; MG helprt om de focus weer te levven waar hit als hulprverlener
voor vaat: vedravsveranderinv van de cliënt, aanvezien prrofessionals dit soms verveten daar zit een
toenemende druk ervaren.
- MG prast bitna bit alle setnvs waar vedravsinterventes centraal staan, zowel individueel als in
(vezins)systemen. Ook in korte contactmomenten kun te elementen van MG toeprassen.
- MG wordt afveraden als:
de prrofessional zelf een duidelitk doel of belanv heef bit de uitkomst
er sprrake is van een crisissituate waarin te als prrofessional de verantwoordelitkheid moet
overnemen omdat de ander hiertoe niet in staat is en/of als te onder druk dinven voor een
ander moet revelen.
- MG vraavt van de cliënt; taalvaardivheid, refecteren opr eiven motvate, eiven keuzes kunnen maken.
- MG is vooral veschikt vanaf 11 taar, vooral adolescenten.
Hoofdstuk 3 - Grondhouding en werkingsprocessen
3.1 vrondhoudinv
- Een voede vrondhoudinv is van belanv omdat dit ten voede komt aan de kwaliteit van de werkrelate.
Een voede relate kan het vebrek van compretent handelen (van de hulprverlener) comprenseren. 4
houdinvasprecten;
1. Samenwereen
Streven naar een velitkwaardive relate
De cliënt benaderen en zien als de ervarinvsdeskundive van zitn eiven leven.
Gezamenlitke besluitvorminv
2. Uitloeeen van motvate en competente
Uitkitken voor valkuil: prrofessional wil de cliënt te vraav helpren, dat hit de zorven over
vaat nemen. Hoe meer de prrofessional de zorv opr zich neemt, hoe minder de cliënt zich
prrobleemeivenaar voelt en hoe minder de motvate om staprpren te zeten.
Zorven dat de cliënt vemotveerd wordt om zorv te draven voor zitn eiven tratect.
Uitvanvsprunt: iedereen is altjd wel gemotveerd voor iets. Ieder mens heef
prersoonlitke doelen, waarden of dromen. De uitdavinv is om hier bit aan te sluiten.
De hulprverlener vaat oprzoek naar de innerlitke dritfveren van de cliënt en prrobeert de
wenselitke (vedravs)veranderinv hiermee te verbinden. Dit kain ajjeein dooj riet uitjokkein
vain wat de hjiëint zejf wij ein deinkt te kuininein doein biininein ziiin eihein jeefsituatei
De cliënt dient uiteindelitk zelf zitn eiven reden om te veranderen en eiven ideeën over
de aanprak te verwoorden. Opr basis van eiven overtuivinven zitn mensen vaak meer
vemotveerd om veranderinv aan te brenven.
3. Autonomie bevestgen
Psycholovische basisbehoefe (zelfstandivheid)
Mensen hebben het recht om eiven keuzes te maken.
, Wanneer iemand wordt vezevd wat hit/zit moet doen, resulteert dit vaak in een blokkade
als autonoom refex.
Hulprverlenersrefex kan ervoor zorven dat de hulprverlener te hard vaat werken
(bitvoorbeeld oprlossinven aandraven), wat een inbreuk doet opr de autonomie van de
cliënt.
2 uitvanvsprunten: mensen moven zelf bepralen hoe ze hun leven inrichten & hulprverlener
verleidt de cliënt ertoe om zelf na te denken en keuzes te maken, de cliënt de ruimte
veven en zo de kans vroter maken dat ze in acte komen.
4. handelen vanuit mededogen
Hulprverlener handelt vanuit het belanv van de ander, niet in belanv van zichzelf.
MG is effectef in het beïnvloeden van mensen, daarom alttd ethisch handelen met het
lanve termitn voor oven NIET als truc inzeten.
3.2 prrocessen in de beveleidinv van vedravsveranderinv
Er zitn 4 prrocessen in het beveleiden van veranderinv. Het zitn veen fasen die worden afverond. Afankelitk van
de inhoud van een reeks vesprrekken, kritvt het ene asprect meer aandacht dan het andere.
1. De relate aangaan
Streven naar een velitkwaardive en betekenisvolle relate. Verdere uitlev in H5.
2. Focus aanbrengen
Samen met de cliënt doelen van de vesprrekken en de beveleidinvssituate vaststellen.
Verdere uitlev in H6.
3. Uitloeeen
Onderzoeken ideeën van de cliënt over de huidive situate, de movelitke veranderruimte en
zitn eiven compretentes.
Techniek: oprzoek vaan naar uitsprraken van de cliënt zelf die betrekkinv hebben opr
veranderinv en zelfvertrouwen (verandertaal). Verdere uitlev in H7.
4. Plannen
Motvate is een combinate van willen, kunnen en er klaar voor zitn.
Hulprverlener ondersteunt de cliënt in het oprstellen van een haalbaar prlan.
Hoe concreter het prlan, des te vroter de kans dat de cliënt staprpren vaat zeten, wat leidt tot
de vewenste veranderinven. Verdere uitlev in H10
3.3 stadia van veranderinv: Prochaska en DiClemente
MG werd in het verleden vaak vekoprpreld aan de stadia van vedravsveranderinv van Prochaska en DiClemente.
Miller & Rollnick vinven uit van de volvende 2 fasen:
- De fase van het motveren
- De fase van de imprlementate
In het boek is ervoor vekozen om de (5) stadia van Prochaska en DiClemente aan te houden.
Het model en de stadia van gedragsverandering
Gedravsveranderinv looprt in veel vevallen volvens een vast pratroon. Het model vormt een houvast bit het
inschaten waar iemand staat in zitn prroces van vedravsveranderinv en wat hit daarbit nodiv heef.
