Diversiteit
Inhoud
Theoretische beschouwing ..................................................................................................................... 3
Algemene theorie ............................................................................................................................... 3
Cultuur ............................................................................................................................................ 3
Sociaal kapitaal................................................................................................................................ 4
Ontstaan van diverse samenleving ..................................................................................................... 6
Wat is migratie? .............................................................................................................................. 6
Migratie naar België ........................................................................................................................ 7
Wat gebeurt er in de (Vlaamse) samenleving hier? ........................................................................... 8
Emancipatiebeweging ..................................................................................................................... 8
Acculturatie ..................................................................................................................................... 8
Perspectieven op diversiteit ........................................................................................................... 8
Beleid inburgering & integratie..................................................................................................... 11
Beperking .............................................................................................................................................. 11
Personen met een beperking: ........................................................................................................... 11
Wat is een beperking? .................................................................................................................. 11
Waar kom ik dit tegen als PC? Niet vanbuiten leren --> zicht krijgen........................................... 13
Twee theorieën ter benadering: ................................................................................................... 14
Gender .................................................................................................................................................. 16
Relevantie ..................................................................................................................................... 16
Geschiedenis ................................................................................................................................. 16
Wat is gender? .............................................................................................................................. 17
Gender & Bestanddelen ................................................................................................................ 17
Link gender intersectionaliteit ...................................................................................................... 19
Aangeboren conditie waar er niet duidelijk is of je man of vrouw bent ...................................... 19
Coming in/coming out .................................................................................................................. 19
Veiligheid en sociale acceptatie .................................................................................................... 19
Belangrijk voor PC ......................................................................................................................... 20
Kansarmoede ........................................................................................................................................ 20
Wat is armoede? ............................................................................................................................... 20
Armoedecijfers .................................................................................................................................. 21
Waarom armoede meten?............................................................................................................ 21
Meten van armoede ..................................................................................................................... 21
, De impact van armoede .................................................................................................................... 22
Armoede beïnvloedt je denkvermogen: ....................................................................................... 22
Armoede kent een binnen- en buitenkant ................................................................................... 23
Armoede leidt tot:......................................................................................................................... 23
Armoede tast psychologische basisnoden aan ............................................................................. 24
Overlevingsstrategieën: ................................................................................................................ 24
Impact voor de samenleving ......................................................................................................... 24
Hoe armoede doorbreken?............................................................................................................... 24
Armoede doorbreken: .................................................................................................................. 25
Het belang van toegankelijkheid................................................................................................... 26
TOPOI .................................................................................................................................................... 26
Theoretische basis ............................................................................................................................ 26
Basis cross OF1 .............................................................................................................................. 26
Verdieping OF2-algemeen ............................................................................................................ 27
TOPOI model ..................................................................................................................................... 27
Gebruik .......................................................................................................................................... 27
Verdieping theorie – specifiek ...................................................................................................... 28
Algemeen TOPOI: .......................................................................................................................... 31
Meertaligheid........................................................................................................................................ 32
Wat is meertaligheid? ....................................................................................................................... 32
Vormen van meertaligheid ............................................................................................................... 32
Meertaligheid, een troef? ................................................................................................................. 34
Meertaligheid in het hoger onderwijs: ......................................................................................... 34
Meertaligheid in de klas:............................................................................................................... 34
Meertaligheid in de zorg ................................................................................................................... 35
Religie/wereldgodsdiensten ................................................................................................................. 35
Begrip religie: .................................................................................................................................... 35
Religie: What’s in a name? ............................................................................................................ 35
Godsdienst versus religieuze tradities: ......................................................................................... 36
Humanisme: .................................................................................................................................. 36
Levensbeschouwing en zingeving: ................................................................................................ 36
Levensbeschouwing in Antwerpen: .................................................................................................. 36
Statistieken wereldwijd: ............................................................................................................... 36
Statistieken België:........................................................................................................................ 37
Welke religie schreeuwt het luidst?.............................................................................................. 37
Religie in de 20ste en 21ste eeuw: ....................................................................................................... 37
, Christelijke naties in de 20ste eeuw: .............................................................................................. 37
Jaren 60: ........................................................................................................................................ 37
Secularisering : .............................................................................................................................. 37
Begin 21ste eeuw:........................................................................................................................... 38
Religieuze en seculiere levensvisies:................................................................................................. 38
Identiteitsontwikkeling: .................................................................................................................... 38
Religie en media:............................................................................................................................... 38
Religieuze modellen van samenlevingen: ......................................................................................... 38
Identiteitsontwikkeling bij volwassenen – James Marcia: (grote lijnen navertellen waar het
onderscheidt ligt (examen!!)) ....................................................................................................... 38
Religie vs cultuur: .......................................................................................................................... 39
Internationale vergelijking: ........................................................................................................... 39
Levensbeschouwelijke diversiteit en tolerantie vandaag: ............................................................ 39
Maatschappelijke perspectieven op levensbeschouwelijke diversiteit:....................................... 40
Laatste les ............................................................................................................................................. 41
Theoretische beschouwing
Algemene theorie
Cultuur
Wat is cultuur =
“Cultuur is een door een gemeenschap gedeeld systeem van waarden, normen, ideeën, attitudes,
gedragingen, communicatiemiddelen en de producten ervan, die van
generatie op generatie worden overgeleverd”
Bv. Samen studeren --> verschillende studentenculturen
Eigen identiteit vormen en onderscheiden van anderen
Visies:
• Essentialistisch: cultuur als een ui
o Van hofstede
o Binnenkant is stabiel en die kern van jou deel je met anderen
o Nodig om eigen cultuur te behouden
o Hoe je kijkt als outsider naar een andere cultuur (vanuit jouw kern)
• Contextualistisch: cultuur zoals zuurstof of water
o Tropenarts
o Je ziet het niet je voelt het niet maar het is er wel
o Cultuur bestaat uit verschillende componenten zonder vaste kern en jij wordt
beïnvloed door de cultuur maar tegelijkertijd beïnvloed de cultuur jou
, o Insider perspectief --> alles in je eigen cultuur is minder tastbaar maar dat is wel hoe
je het ervaart
o Zwaartekracht: het is er altijd, je weet het niet maar als je iets laat vallen is het kapot
o Risico: ‘het is niet tastbaar dus het bestaat niet’
• Constructivistisch: cultuur is een levensvorm
o Eigen cultuur is iets wat je hebt en waarbinnen je ook dingen kan veranderen
o Referentiekader
o Herkenbaar maar ongrijpbaar
• Gebruik & misbruik:
o Cultuur is de oorzaak van anders zijn: andere opvattingen, andere gewoontes
o Wat is de norm en wie bepaalt de norm? Bv bij DSM-5
o Cultuur is geen oorzaak van afwijkend gedrag
Belangrijk voor PC:
--> transculturele dialoog ‘cultureel’ vermijden, goede omgangsvormen
In dialoog gaan met de anderen om het woordje cultureel te vermijden
Hoe meer verschillende situaties overeen komen hoe makkelijker het is en hoe meer verschil hoe
meer opgesplitst jij wordt en dus hoe lastiger
Sociaal kapitaal
Een visie: Is iets van jou persoonlijk, van jou als individu, sleur je je hele leven mee
Andere visie:
Formele en informele netwerken, normen en sociaal vertrouwen zorgt dat je je ergens thuis voelt in
een gemeenschap --> hangt af van de normen en verplichtingen die je gemeenschap oplegt --> als je
er goed mee om kan wordt jouw sociaal kapitaal groter
• Steunfiguren bv. Mama die helpt, persoon naast u, iemand bij de Chiro,…
o Formeel of informeel
• Hulpmiddel om doel te bereiken en kansen te vergroten
• Veranderlijk
• Wederkerigheidsprincipe
--> draagt bij aan hogere levenskwaliteit & maatschappijbetrokkenheid
Hogere sociaal kapitaal: betere gezondheid, leeft langer,...
Bourdieu:
• Onderscheid soorten kapitaal:
o Economisch
▪ Wat heb jij
▪ Bv. Op je bankrekening
o Cultureel
▪ Wat ben je nu aan het doen
▪ Bv. Nu hier aan het studeren, kennis opdoen, vaardigheden opdoen
o Sociaal
▪ Heel grote netwerk van bronnen die je kan activeren om je te ondersteunen
o Symbolisch
Inhoud
Theoretische beschouwing ..................................................................................................................... 3
Algemene theorie ............................................................................................................................... 3
Cultuur ............................................................................................................................................ 3
Sociaal kapitaal................................................................................................................................ 4
Ontstaan van diverse samenleving ..................................................................................................... 6
Wat is migratie? .............................................................................................................................. 6
Migratie naar België ........................................................................................................................ 7
Wat gebeurt er in de (Vlaamse) samenleving hier? ........................................................................... 8
Emancipatiebeweging ..................................................................................................................... 8
Acculturatie ..................................................................................................................................... 8
Perspectieven op diversiteit ........................................................................................................... 8
Beleid inburgering & integratie..................................................................................................... 11
Beperking .............................................................................................................................................. 11
Personen met een beperking: ........................................................................................................... 11
Wat is een beperking? .................................................................................................................. 11
Waar kom ik dit tegen als PC? Niet vanbuiten leren --> zicht krijgen........................................... 13
Twee theorieën ter benadering: ................................................................................................... 14
Gender .................................................................................................................................................. 16
Relevantie ..................................................................................................................................... 16
Geschiedenis ................................................................................................................................. 16
Wat is gender? .............................................................................................................................. 17
Gender & Bestanddelen ................................................................................................................ 17
Link gender intersectionaliteit ...................................................................................................... 19
Aangeboren conditie waar er niet duidelijk is of je man of vrouw bent ...................................... 19
Coming in/coming out .................................................................................................................. 19
Veiligheid en sociale acceptatie .................................................................................................... 19
Belangrijk voor PC ......................................................................................................................... 20
Kansarmoede ........................................................................................................................................ 20
Wat is armoede? ............................................................................................................................... 20
Armoedecijfers .................................................................................................................................. 21
Waarom armoede meten?............................................................................................................ 21
Meten van armoede ..................................................................................................................... 21
, De impact van armoede .................................................................................................................... 22
Armoede beïnvloedt je denkvermogen: ....................................................................................... 22
Armoede kent een binnen- en buitenkant ................................................................................... 23
Armoede leidt tot:......................................................................................................................... 23
Armoede tast psychologische basisnoden aan ............................................................................. 24
Overlevingsstrategieën: ................................................................................................................ 24
Impact voor de samenleving ......................................................................................................... 24
Hoe armoede doorbreken?............................................................................................................... 24
Armoede doorbreken: .................................................................................................................. 25
Het belang van toegankelijkheid................................................................................................... 26
TOPOI .................................................................................................................................................... 26
Theoretische basis ............................................................................................................................ 26
Basis cross OF1 .............................................................................................................................. 26
Verdieping OF2-algemeen ............................................................................................................ 27
TOPOI model ..................................................................................................................................... 27
Gebruik .......................................................................................................................................... 27
Verdieping theorie – specifiek ...................................................................................................... 28
Algemeen TOPOI: .......................................................................................................................... 31
Meertaligheid........................................................................................................................................ 32
Wat is meertaligheid? ....................................................................................................................... 32
Vormen van meertaligheid ............................................................................................................... 32
Meertaligheid, een troef? ................................................................................................................. 34
Meertaligheid in het hoger onderwijs: ......................................................................................... 34
Meertaligheid in de klas:............................................................................................................... 34
Meertaligheid in de zorg ................................................................................................................... 35
Religie/wereldgodsdiensten ................................................................................................................. 35
Begrip religie: .................................................................................................................................... 35
Religie: What’s in a name? ............................................................................................................ 35
Godsdienst versus religieuze tradities: ......................................................................................... 36
Humanisme: .................................................................................................................................. 36
Levensbeschouwing en zingeving: ................................................................................................ 36
Levensbeschouwing in Antwerpen: .................................................................................................. 36
Statistieken wereldwijd: ............................................................................................................... 36
Statistieken België:........................................................................................................................ 37
Welke religie schreeuwt het luidst?.............................................................................................. 37
Religie in de 20ste en 21ste eeuw: ....................................................................................................... 37
, Christelijke naties in de 20ste eeuw: .............................................................................................. 37
Jaren 60: ........................................................................................................................................ 37
Secularisering : .............................................................................................................................. 37
Begin 21ste eeuw:........................................................................................................................... 38
Religieuze en seculiere levensvisies:................................................................................................. 38
Identiteitsontwikkeling: .................................................................................................................... 38
Religie en media:............................................................................................................................... 38
Religieuze modellen van samenlevingen: ......................................................................................... 38
Identiteitsontwikkeling bij volwassenen – James Marcia: (grote lijnen navertellen waar het
onderscheidt ligt (examen!!)) ....................................................................................................... 38
Religie vs cultuur: .......................................................................................................................... 39
Internationale vergelijking: ........................................................................................................... 39
Levensbeschouwelijke diversiteit en tolerantie vandaag: ............................................................ 39
Maatschappelijke perspectieven op levensbeschouwelijke diversiteit:....................................... 40
Laatste les ............................................................................................................................................. 41
Theoretische beschouwing
Algemene theorie
Cultuur
Wat is cultuur =
“Cultuur is een door een gemeenschap gedeeld systeem van waarden, normen, ideeën, attitudes,
gedragingen, communicatiemiddelen en de producten ervan, die van
generatie op generatie worden overgeleverd”
Bv. Samen studeren --> verschillende studentenculturen
Eigen identiteit vormen en onderscheiden van anderen
Visies:
• Essentialistisch: cultuur als een ui
o Van hofstede
o Binnenkant is stabiel en die kern van jou deel je met anderen
o Nodig om eigen cultuur te behouden
o Hoe je kijkt als outsider naar een andere cultuur (vanuit jouw kern)
• Contextualistisch: cultuur zoals zuurstof of water
o Tropenarts
o Je ziet het niet je voelt het niet maar het is er wel
o Cultuur bestaat uit verschillende componenten zonder vaste kern en jij wordt
beïnvloed door de cultuur maar tegelijkertijd beïnvloed de cultuur jou
, o Insider perspectief --> alles in je eigen cultuur is minder tastbaar maar dat is wel hoe
je het ervaart
o Zwaartekracht: het is er altijd, je weet het niet maar als je iets laat vallen is het kapot
o Risico: ‘het is niet tastbaar dus het bestaat niet’
• Constructivistisch: cultuur is een levensvorm
o Eigen cultuur is iets wat je hebt en waarbinnen je ook dingen kan veranderen
o Referentiekader
o Herkenbaar maar ongrijpbaar
• Gebruik & misbruik:
o Cultuur is de oorzaak van anders zijn: andere opvattingen, andere gewoontes
o Wat is de norm en wie bepaalt de norm? Bv bij DSM-5
o Cultuur is geen oorzaak van afwijkend gedrag
Belangrijk voor PC:
--> transculturele dialoog ‘cultureel’ vermijden, goede omgangsvormen
In dialoog gaan met de anderen om het woordje cultureel te vermijden
Hoe meer verschillende situaties overeen komen hoe makkelijker het is en hoe meer verschil hoe
meer opgesplitst jij wordt en dus hoe lastiger
Sociaal kapitaal
Een visie: Is iets van jou persoonlijk, van jou als individu, sleur je je hele leven mee
Andere visie:
Formele en informele netwerken, normen en sociaal vertrouwen zorgt dat je je ergens thuis voelt in
een gemeenschap --> hangt af van de normen en verplichtingen die je gemeenschap oplegt --> als je
er goed mee om kan wordt jouw sociaal kapitaal groter
• Steunfiguren bv. Mama die helpt, persoon naast u, iemand bij de Chiro,…
o Formeel of informeel
• Hulpmiddel om doel te bereiken en kansen te vergroten
• Veranderlijk
• Wederkerigheidsprincipe
--> draagt bij aan hogere levenskwaliteit & maatschappijbetrokkenheid
Hogere sociaal kapitaal: betere gezondheid, leeft langer,...
Bourdieu:
• Onderscheid soorten kapitaal:
o Economisch
▪ Wat heb jij
▪ Bv. Op je bankrekening
o Cultureel
▪ Wat ben je nu aan het doen
▪ Bv. Nu hier aan het studeren, kennis opdoen, vaardigheden opdoen
o Sociaal
▪ Heel grote netwerk van bronnen die je kan activeren om je te ondersteunen
o Symbolisch
