TKT NG P3
Leerdoelen:
- Uitvoering, interpretatie en doel van diverse dynamische NG-onderzoeken verklaren en uitvoeren
- Verschillende dynamische acquisitieparameters verklaren
- Verschillende dynamische processingparameters verklaren
- Keuzes maken in acquisitie- en processingparameters van verschillende dynamische onderzoeken en
keuzes onderbouwen
- Artefacten verklaren
- De werkzaamheden in een hotroom begrijpen
- Kwaliteitscontroles van radiofarmaca verklaren
- Techniek van de PET uitleggen
Onderwerpen P3:
- Dynamische NG-procedure
o Acquisitie
o Processing
- Processing dynamische onderzoeken
o TA-cure
- Radiofarmacie
o Hotlab
o Productie radionucliden
o Bereiding radiofarmaca
o QC’s
o SD
- Artefacten
- Leren beredeneren
Uitvoering, interpretatie en doel van diverse dynamische NG-onderzoeken verklaren en uitvoeren
Artikel dynamische acquisitie:
Een dynamisch onderzoek is bedoeld om ‘veranderingen’ vast te leggen of te registreren. Bij alle dynamische
methoden worden metingen verricht, waarna bepaald wordt of de meting verschillen vertoon ten opzichte van
de vorige meting. Elk meetmoment is een statisch gegeven. Verschillende metingen bij elkaar zorgen ervoor
dat het onderzoek informatie oplevert over de dynamiek.
Belangrijke aspecten dynamische acquisitie:
- Totale tijdsduur → hoelang blijft de te verwachten verandering aanwezig? De totale meetduur is
afhankelijk van het te onderzoeken orgaan en hoelang het dynamisch proces duurt. De totale tijdsduur
wordt samengesteld uit: de tijdsduur per frame x het totaal aantal frames dat geacquireerd gaat
worden
- Duur van de meetmomenten → hoe sneller veranderingen optreden, hoe groter de dynamiek, hoe
korter de metingen moeten duren. Afhankelijk van de hoeveelheid verandering binnen een bepaalde
tijd wordt het meetmoment langer of korter gekozen.
, - Hoeveelheid informatie die binnen korte tijd waarneembaar is → elke statische frame (de meting)
moet voldoende informatie bevatten en moet betrouwbaar zijn (voldoende informatie per pixel).
- De aanvang van de eerste meting → de aanvang vindt plaats voor het dynamisch proces van start
gaat.
- Wachttijd tussen de organen → afhankelijk van de snelheid van het dynamisch proces, kan of moet
een wachttijd worden gekozen. Als de dynamiek hoog is wordt geen wachttijd ingesteld, want dan
gaat kostbare informatie verloren (b.v. renografie).
- Beschikbare ruimte voor opslag → er moet voldoende ruimte aanwezig zijn om alle gegevens te
kunnen bewaren. Je kunt zorgen dat het onderzoek minder ruimte inneemt op de schijfruimte door:
o Minder frames te kiezen
o Kortere totaaltijd te kiezen
o Bytemode i.p.v. wordmode te kiezen
o Nog kleinere matrix kiezen
Resultaten worden bij dynamische onderzoeken soms visueel
bekeken, ze worden meestal gekwantificeerd. Meestal wordt
er een ROI om het orgaan van interesse getekend, waarna de
computer het aantal counts binnen dat ROI in elk frame
bepaald. De gemeten waarden worden dan in een grafiek
uitgezet, waardoor een verloop van dynamiek zichtbaar wordt.
Deze grafieken worden curven genoemd. →
Artikel dynamische skeletscintigrafie:
Bij de 3 fasen skeletscintigrafie worden niet alleen opnamen gemaakt 2/3 uur na de injectie, maar ook direct
aansluitend op de inspuiting. Het te onderzoeken lichaamsdeel is dan al gepositioneerd onder de camera.
Direct tijdens inspuiting start men de camera en de beeldvormende computer. Voor ongeveer 2 minuten maakt
men serie-opnamen (1 tot 3 seconde per opname) gevolgd door een opname van ongeveer 2 minuten. Met de
vroege opname maakt men een indruk van de doorbloeding van de weke delen ter plekke van een verwachtte
afwijking. Je onderscheid de volgende fasen:
- De vasculaire fase → afbeelding bloedaanvoer, eerste 2 minuten (perfusie) (dynamisch)
- De bloedpoolfase → weefseldoorbloeding, volgende 2 minuten. Dit is een statische opname
- De stapelingsfase → de statische opname na enkele uren
De drie fasen techniek gebruik je waarbij je een verhoogde doorbloeding in de regio van een afwijking kan
verwachten (ontstekingen, fractuurgenezing). Je gebruikt een skeletscintigrafie in de volgende vraagstellingen:
- Goedaardige afwijkingen:
o Fracturen → fracturen die (nog) niet af te beelden zijn bij een röntgenonderzoek.
o Osteomyelitis (= beenmergontsteking)
o Controle van Total-Hip Prothesen (= heupprothese) → toont loszittende- of ontstoken
protheses aan
o Aseptische necrose → presenteert zich als een coldspot, vaak omgeven door een verhoogde
opname.
, o Ziekte van Paget → aangedane skeletdelen (vervormd bot)
- Kwaadaardige afwijkingen:
o Primaire bottumoren
o Osteogeen sarcoom → bot is niet de voorkeusplaats van deze tumor. Je ziet wel dat hij vaak
uitzaait naar de longen. Ook zie je de primaire haard op het scintigram
o Ewing sarcoom → de stapeling is minder intensief dan bij osteogeen sarcoom en het
doorbloedingsbeeld is normaal. Ook metastasen buiten het bot worden niet gezien op een
scintigram.
Met kwantificeren wordt bedoeld: het bepalen van het gedeelte van het ingespoten radiofarmacon dat in het
skelet wordt opgenomen. Ook bij kwantificeren kan onderscheid gemaakt worden tussen absoluut en relatief.
Bij absoluut kwantificeren bepaal je hoeveel van de ingespoten hoeveelheid radiofarmacon is opgenomen,
liefst per hoeveelheid weefsel. Bij relatief kwantificeren bepaal je hoeveel de stof is opgenomen t.o.v. een
ander deel van een orgaan of skelet.
Verschillende dynamische acquisitieparameters verklaren
Verschillende dynamische acquisities:
- Skelet: fase 1 (samenhang fasen 2 en 3) – fase 1 0-2 minuten
- Nieren: renografie – 0-30 minuten/ renogram
- Maagontledigingsonderzoek – 0-60 minuten na orale inname
- Speekselklierscintigrafie – 0-20 minuten
- Slokdarmscintigrafie
- Cholescintigrafie – forse vulling – 20 minuten
- Mictiescintigrafie – 0-5 tot 10 minuten na inbrenging
- Meckeldivertikel
- Traanwegklierscintigrafie – 0-30 minuten
- Sentinel node melanoom
- Lymfeklierscintigrafie
(De schuingedrukte moet je globaal weten wat dit inhoud en wat de acqisitieparameters zijn)
Principe van dynamische acquisitie:
- Dynamisch → aan verandering onderhevig
- Hoge of lage dynamiek → veel of minder verandering in de tijd, dit is afhankelijk van orgaan- of
weefselfunctie
- Niet te laat en niet te vroeg → niet te laat of niet te vroeg beginnen, want er is geen tweede kans!
Acquisitievormen:
, Het verwachte ziektebeeld bepaalt de wijze van uitvoering.
Indicatie 3 fasen skeletscintigrafie:
- Verdenking op ontstekingsprocessen
- Orthopedische vraagstellingen
- Trauma
Uitvoering fase 1:
- Alles klaarzetten → benodigdheden toediening:
o Aanvraag doornemen
o Spuit met rf
o Loodkist
o Handschoenen
o Alcohol
o 10 ml Nacl
o Stuwband
o Infuusnaald
o Watjes
o Pleister
- Acquisitie parameters dynamisch
o 1-2 seconde per frame
o 30-60 frames
o Matrix 64 x 64 of 128 x 128 → korte tijd → weinig counts → weinig couts/pixel
Uitvoering fase 2 (deze start je 1 tot 10 minuten na de eerste fase):
- Acquisitie parameters statisch
o 3-5 minuten
o 1 of 2 opnamen → afhankelijk van locatie
o Matrix 128 x 128 of 256 x 256
- ( een dynamische acquisitie van 1 frame is ook statisch!)
Leerdoelen:
- Uitvoering, interpretatie en doel van diverse dynamische NG-onderzoeken verklaren en uitvoeren
- Verschillende dynamische acquisitieparameters verklaren
- Verschillende dynamische processingparameters verklaren
- Keuzes maken in acquisitie- en processingparameters van verschillende dynamische onderzoeken en
keuzes onderbouwen
- Artefacten verklaren
- De werkzaamheden in een hotroom begrijpen
- Kwaliteitscontroles van radiofarmaca verklaren
- Techniek van de PET uitleggen
Onderwerpen P3:
- Dynamische NG-procedure
o Acquisitie
o Processing
- Processing dynamische onderzoeken
o TA-cure
- Radiofarmacie
o Hotlab
o Productie radionucliden
o Bereiding radiofarmaca
o QC’s
o SD
- Artefacten
- Leren beredeneren
Uitvoering, interpretatie en doel van diverse dynamische NG-onderzoeken verklaren en uitvoeren
Artikel dynamische acquisitie:
Een dynamisch onderzoek is bedoeld om ‘veranderingen’ vast te leggen of te registreren. Bij alle dynamische
methoden worden metingen verricht, waarna bepaald wordt of de meting verschillen vertoon ten opzichte van
de vorige meting. Elk meetmoment is een statisch gegeven. Verschillende metingen bij elkaar zorgen ervoor
dat het onderzoek informatie oplevert over de dynamiek.
Belangrijke aspecten dynamische acquisitie:
- Totale tijdsduur → hoelang blijft de te verwachten verandering aanwezig? De totale meetduur is
afhankelijk van het te onderzoeken orgaan en hoelang het dynamisch proces duurt. De totale tijdsduur
wordt samengesteld uit: de tijdsduur per frame x het totaal aantal frames dat geacquireerd gaat
worden
- Duur van de meetmomenten → hoe sneller veranderingen optreden, hoe groter de dynamiek, hoe
korter de metingen moeten duren. Afhankelijk van de hoeveelheid verandering binnen een bepaalde
tijd wordt het meetmoment langer of korter gekozen.
, - Hoeveelheid informatie die binnen korte tijd waarneembaar is → elke statische frame (de meting)
moet voldoende informatie bevatten en moet betrouwbaar zijn (voldoende informatie per pixel).
- De aanvang van de eerste meting → de aanvang vindt plaats voor het dynamisch proces van start
gaat.
- Wachttijd tussen de organen → afhankelijk van de snelheid van het dynamisch proces, kan of moet
een wachttijd worden gekozen. Als de dynamiek hoog is wordt geen wachttijd ingesteld, want dan
gaat kostbare informatie verloren (b.v. renografie).
- Beschikbare ruimte voor opslag → er moet voldoende ruimte aanwezig zijn om alle gegevens te
kunnen bewaren. Je kunt zorgen dat het onderzoek minder ruimte inneemt op de schijfruimte door:
o Minder frames te kiezen
o Kortere totaaltijd te kiezen
o Bytemode i.p.v. wordmode te kiezen
o Nog kleinere matrix kiezen
Resultaten worden bij dynamische onderzoeken soms visueel
bekeken, ze worden meestal gekwantificeerd. Meestal wordt
er een ROI om het orgaan van interesse getekend, waarna de
computer het aantal counts binnen dat ROI in elk frame
bepaald. De gemeten waarden worden dan in een grafiek
uitgezet, waardoor een verloop van dynamiek zichtbaar wordt.
Deze grafieken worden curven genoemd. →
Artikel dynamische skeletscintigrafie:
Bij de 3 fasen skeletscintigrafie worden niet alleen opnamen gemaakt 2/3 uur na de injectie, maar ook direct
aansluitend op de inspuiting. Het te onderzoeken lichaamsdeel is dan al gepositioneerd onder de camera.
Direct tijdens inspuiting start men de camera en de beeldvormende computer. Voor ongeveer 2 minuten maakt
men serie-opnamen (1 tot 3 seconde per opname) gevolgd door een opname van ongeveer 2 minuten. Met de
vroege opname maakt men een indruk van de doorbloeding van de weke delen ter plekke van een verwachtte
afwijking. Je onderscheid de volgende fasen:
- De vasculaire fase → afbeelding bloedaanvoer, eerste 2 minuten (perfusie) (dynamisch)
- De bloedpoolfase → weefseldoorbloeding, volgende 2 minuten. Dit is een statische opname
- De stapelingsfase → de statische opname na enkele uren
De drie fasen techniek gebruik je waarbij je een verhoogde doorbloeding in de regio van een afwijking kan
verwachten (ontstekingen, fractuurgenezing). Je gebruikt een skeletscintigrafie in de volgende vraagstellingen:
- Goedaardige afwijkingen:
o Fracturen → fracturen die (nog) niet af te beelden zijn bij een röntgenonderzoek.
o Osteomyelitis (= beenmergontsteking)
o Controle van Total-Hip Prothesen (= heupprothese) → toont loszittende- of ontstoken
protheses aan
o Aseptische necrose → presenteert zich als een coldspot, vaak omgeven door een verhoogde
opname.
, o Ziekte van Paget → aangedane skeletdelen (vervormd bot)
- Kwaadaardige afwijkingen:
o Primaire bottumoren
o Osteogeen sarcoom → bot is niet de voorkeusplaats van deze tumor. Je ziet wel dat hij vaak
uitzaait naar de longen. Ook zie je de primaire haard op het scintigram
o Ewing sarcoom → de stapeling is minder intensief dan bij osteogeen sarcoom en het
doorbloedingsbeeld is normaal. Ook metastasen buiten het bot worden niet gezien op een
scintigram.
Met kwantificeren wordt bedoeld: het bepalen van het gedeelte van het ingespoten radiofarmacon dat in het
skelet wordt opgenomen. Ook bij kwantificeren kan onderscheid gemaakt worden tussen absoluut en relatief.
Bij absoluut kwantificeren bepaal je hoeveel van de ingespoten hoeveelheid radiofarmacon is opgenomen,
liefst per hoeveelheid weefsel. Bij relatief kwantificeren bepaal je hoeveel de stof is opgenomen t.o.v. een
ander deel van een orgaan of skelet.
Verschillende dynamische acquisitieparameters verklaren
Verschillende dynamische acquisities:
- Skelet: fase 1 (samenhang fasen 2 en 3) – fase 1 0-2 minuten
- Nieren: renografie – 0-30 minuten/ renogram
- Maagontledigingsonderzoek – 0-60 minuten na orale inname
- Speekselklierscintigrafie – 0-20 minuten
- Slokdarmscintigrafie
- Cholescintigrafie – forse vulling – 20 minuten
- Mictiescintigrafie – 0-5 tot 10 minuten na inbrenging
- Meckeldivertikel
- Traanwegklierscintigrafie – 0-30 minuten
- Sentinel node melanoom
- Lymfeklierscintigrafie
(De schuingedrukte moet je globaal weten wat dit inhoud en wat de acqisitieparameters zijn)
Principe van dynamische acquisitie:
- Dynamisch → aan verandering onderhevig
- Hoge of lage dynamiek → veel of minder verandering in de tijd, dit is afhankelijk van orgaan- of
weefselfunctie
- Niet te laat en niet te vroeg → niet te laat of niet te vroeg beginnen, want er is geen tweede kans!
Acquisitievormen:
, Het verwachte ziektebeeld bepaalt de wijze van uitvoering.
Indicatie 3 fasen skeletscintigrafie:
- Verdenking op ontstekingsprocessen
- Orthopedische vraagstellingen
- Trauma
Uitvoering fase 1:
- Alles klaarzetten → benodigdheden toediening:
o Aanvraag doornemen
o Spuit met rf
o Loodkist
o Handschoenen
o Alcohol
o 10 ml Nacl
o Stuwband
o Infuusnaald
o Watjes
o Pleister
- Acquisitie parameters dynamisch
o 1-2 seconde per frame
o 30-60 frames
o Matrix 64 x 64 of 128 x 128 → korte tijd → weinig counts → weinig couts/pixel
Uitvoering fase 2 (deze start je 1 tot 10 minuten na de eerste fase):
- Acquisitie parameters statisch
o 3-5 minuten
o 1 of 2 opnamen → afhankelijk van locatie
o Matrix 128 x 128 of 256 x 256
- ( een dynamische acquisitie van 1 frame is ook statisch!)
