Samenvatting cognitieve psychologie I

Samenvatting cognitieve
psychologie I
Inleiding
Cognitievie psychologiie su汔diie vaen mienuaelie poociessien vv: uaeael, lieoien, giehie汔gien…). bnuieodisciplinaeio
ondieozoiek naeaeo cognitie is ieien wieuienschaep op zich giewoodien  cognitieve wetenccapppen.

Ondieozoieksvoaegien in die cognitievie psychologiie woodien :ieaenuwoood aeaen die haend vaen iexpieoimienuien
v iexpieoimienuielie mieuhodie) die onaefaenkieliikie vaeoiae:ielie woodu giemaenip汔lieieod om hieu iefiecu op die
aefaenkieliikie vaeoiae:ielie uie ondieozoiekien. Suooiendie vaeoiae:ielien woodien gieconuoolieieod dooo

 Rpndomicptie :v maennien ien voo汔wien williekie汔oig
 Counterbplpncing volgoodie-iefiecuien wiegwieokien vv: niieu ieieosu suieieds conditie A ien daen
conditie B, maeaeo ook conditie B ien daeaeonae conditie A)
 Mptcaing 2 vieoschilliendie gooiepien woodien :v giemaeuchu q汔ae bQ

bn wieuienschaeppieliikie p汔:licaeties is die pop汔laetie vaeaek ieien su汔dienuienpop汔laetie.

Op :aesis vaen diezie iexpieoimienuien woodien ieo taeorieën gievoomd

 Eien uhieooiie vpt dptp cpmen iaeaeoliiks woodien ieo d汔iziendien iexpieoimienuien giedaeaen, h汔n
oies汔luaeuien woodien gie:汔ndield. Eo woodu ook oiekiening gieho汔dien mieu maeuhiemaetschie
wieumaetghiedien. Bv power lpw of prpctice in hieu :iegin vaen lieieopoocies gaeaeu die vaeaeodighieid
suieok vooo汔iu, nae vieiel oiefiening vlaeku die poiesuaetievoodieoing aef




 Eien uhieooiie verklpprt dptp daenkzii die iexpieoimienuielie mieuhodie kaen ieo vaen cae汔saeliuieiu
giespookien woodien
 Eien uhieooiie voorcpelt dptp
 Zondieo uhieooiie ziin zielfs die :iesuie daeuae waeaeodieloos ondieozoiek ien uhieooiievooming voomien viae
ieien inuoinsiiek vieo:aend ieien onderzoekcycluc daeuae k汔nnien ienkiel vieoklaeaeod woodien dooo ieien
uhieooiie ien ieien uhieooiie kaen ienkiel uou suaend komien o. :. v. daeuae

Wetenccapppelijk denken vieoieisu ieien goied :iegoip vaen hieu vieo:aend u汔ssien ondieozoiek ien
uhieooiievooming  gieien zwaeou-wiu dienkien, maeaeo suaendp汔nu ondieosuie汔nien dooo zo vieiel mogieliik
ondieozoieksievidientie uie vieozaemielien. Voaeaegu vieiel oiefiening, maeaeo kaen aeaengielieieod woodien.




1

,Geschiedenis
Die inuieoiessie in mienuaelie poociessien is ieie汔wieno汔d  filosofischie dienkieos ovieo die gieiesu vAoisuouielies,
Socoaeuies)

Eerste cognitieve psychologen
 1868 Dondieos mieieu oieaectietidien vmentple caronometrie)  hoievieiel tid niemien :iepaeaeldie
dienkpoociessien in :ieslaeg? Rieaectietid tid u汔ssien aeaen:iiedien stm汔l汔s ien oiespons dieielniemieo
 1879 suaeou psychologiie aels aecaediemischie disciplinie; W汔ndu oichu lae:ooaeuooi汔m op
 Pioniieos Donderc, Ebbingapuc
 Eieosuie iexpieoimienuien in die psychofysicae
 Suaeou psychologischie scholien

Repctietijdtpken vpn Donderc

 A-repctie of enkelvoudige repctietijdtppk lichu :oaendu  oieaectie, lichu :oaendu niieu  gieien
oieaectie
 B-repctie of keuzerepctietijdtppk iie moieu links do汔kkien :ii oood ien oiechus do汔kkien :ii gooien
lichu. Eien :-oieaectie :iesuaeaeu 汔iu
 A-repctie
 Stimulucdiccriminptie hieu vieoschil u汔ssien oood ien gooien lichu moieu ondieoschieidien
woodien
 Stimulucidentiteit oood ien gooien moieuien gieïdientficieieod k汔nnien woodien
 Recponccelectie die i汔isuie oiespons moieu volgien op die i汔isuie stm汔l汔s
 C-repctie of go no go repctietijdtppk op sommigie stm汔li oieaegieoien, op sommigie niieu. Eien
c-oieaectie :iesuaeaeu 汔iu
 A-repctie
 Stimulucdiccriminptie
 Stimulucidentificptie

Dondieos maeaekuie daeaeonae gie:o汔ik vaen die cubctrpctiemetaode om die tid vaen aefzondieoliikie dielien uie
:ieoiekienien

 A-oieaectie :aesielinie
 Die stm汔l汔s idientficieoien ien discoiminieoien d汔汔ou ievien laeng aels die c-oieaectie min die ae-oieaectie
 Die oiesponssieliectietid is daen die :-oieaectie min die c-oieaectie

Dondieos ging ieo mieu ziin mieuhodie vaen 汔iu daeu mienuaelie poociessien niieu oiechusuoieieks waeaeogienomien
k汔nnien woodien, maeaeo aefgielieid moieuien woodien 汔iu giedoaeg grondclpg pcycaologicca onderzoek.

Ebbingapuc: dieied die ieieosuie giehie汔gieniexpieoimienuien vhoievieiel vieogieuien wie ien hoie sniel gaeaeu diu? Gaeaeu
infoomaetie diie wie ons niieu k汔nnien hieoinnieoien vooogoied vieolooien?). Hii haenuieieodie die
becppringcmetaode:

 Hii wildie die invloied vaen hieu giehie汔gien naegaeaen zondieo daeu die uiesupieosonien kiennis voooaef
haeddien vkiennis voooaef suooiendie vaeoiae:ielie)  zinlozie lietieogoiepien vaen:汔iuien lieoien
 Apnleren hoievieiel :ie汔ouien hie: ik nodig om die liisu vaen:汔iuien uie lieoien
 Herleren nae ieien tidiie moiesuien die oiespondienuien die liisu opniie汔w lieoien  diezie kieieo haeddien
zie mindieo :ie汔ouien nodig
 Formule becppring v:ie汔ouien lieoien – :ie汔ouien hieolieoien)/:ie汔ouien lieoien in %

2

,Op :aesis daeaeovaen maeaekuie hii die vergeetcurve

 Hoie mieieo tid ieo ovieo gaeaeu, hoie mieieo iie vieogieieu
 bn hieu :iegin hie: iie vieiel vieoliies vaen :iespaeoing, daeaeonae aefvlaekking  hieu vieoschil u汔ssien ieien
wieiek ien ieien maeaend is klieinieo daen hieu vieoschil u汔ssien ieien 汔汔o ien ieien daeg




Die :iespaeoingsmieuhodie liieu uoie om giehie汔gienf汔ncties uie kwaentficieoien ien uie plotien.

Pcycaologiccae ccaolen ondieozoiek naeaeo hieu :iew汔suziin zoogdie vooo 2 kaempien

 Structurplicme waeu is die suo汔cu汔汔o vaen hieu :iew汔suziin?  Ondieozoiek naeaeo die
dieielieliemienuien vaen :iew汔suziin, haed :iivael in D汔iuslaend. Titcaener suaeaeu vaen hieu :iew汔suziin
kaen ienkiel :iesu汔dieieod woodien o. :. v. inuoospiectie ien zielliew汔suziin
 Functionplicme waeu is die f汔nctie vaen hieu :iew汔suziin? Hoie paesu hieu :oiein zich aeaen aeaen die
omgieving? Haed :iivael in die VS. Jpmec hieu :iew汔suziin opdielien hieief gieien zin, hieu :iew汔suziin
is ieien suooom diie paessieieou. Diezie :ienaedieoing is mieieo maeaeuschaeppiigieoichu. Tae Principlec of
Pcycaology v1890) :iehaendieldie uhiemae’s diie laeuieo :ielaengoiik zo汔dien woodien in die cognitievie
psychologiie vv: poimaeioie ien siec汔ndaeioie giehie汔gien, vieoschilliendie f汔ncties vaen aeaendaechu)

Kritiek

 Op die suo汔cu汔oaelisuien die inuoospiectievie mieuhodie is niieu :ieuoo汔w:aeaeo  hieu mieoiendieiel vaen
die mienuaelie poociessien is on:iew汔su ien vieoschilliendie dieielniemieos oaeppoouieoien vieoschilliendie
:aesisieliemienuien
 Op die f汔nctonaelisuien ieo woodu gieien iexpieoimienuielie mieuhodie gie:o汔iku, maeaeo o:sieovaeties;
spiec汔laetief. Wundt vond Poinciplies of Psychology inuieoiessaenu, maeaeo gieien psychologiie

Opkomst behaviorisme
Pioniieo hiieo waes Wptcon

 Niieu mieieo :iezig ziin mieu vaegie conciepuien zoaels mienuaelie poociessien ien :iew汔suziin
 O:iiectievie giegieviensvieozaemieling om wieumaetghiedien in stm汔l汔s-oiespons oielaeties uie
diefiniëoien
 Diieoliikie ien miensieliikie giedoaegingien :ieaenuwooodien aeaen diezielfdie wieumaetghiedien
 Meting vpn aet gedrpg, niet vpn aet bewuctzijn



3

, Die :iehaeviooisuien zaegien die gieiesu aels ieien sooou blpck box waeaeo iie gieien inzaegie in kaen hie::ien. Jie kaen
aellieien die stm汔l汔s ien die oiespons waeaeoniemien. Cognitievie psychologiie stm汔l汔s – :oiein – oiespons.

Eo onusuond ieien waeoie spliusing

 VS beapvioricme dominaenuie suooming. Eo woodu voooael iexpieoimienuieiel ondieozoiek giedaeaen
naeaeo giedoaeg :ii diieoien, wieinig ondieozoiek naeaeo die miensieliikie cognitie  cognitieve winter
nieu uoien die cognitievie psychologiie ziin ieieosuie suaeppien zietie, wieod ondieozoiek ieonaeaeo giesuopu
ondieo invloied vaen die :iehaeviooisuien
 E汔oopae pctieve ctudie vpn de mentple proceccen. Bv Piaegieu vcognitievie onuwikkieling) ien
Giesuaelupsychologiie vpieocieptie ien poo:lieiemoplossiend giedoaeg)

Koitiek op hieu :iehaeviooismie

 Studie rond tppl
 Skinnieo uaeael woodu vieowoovien viae lieieopoociessien vimiuieoien vaen o汔dieos) ien
:iekoaechtging vaen coooiecuie spoaeaek
 Chomsky ieien aeaenuael aespiecuien ziin niieu dooo lieieopoociessien uie vieoklaeoien 
goaemmaetcaeael fo汔uie zinnien vwaenu klie汔uieos pood汔cieoien diie zielf, diie hie::ien zie niieu
gielieieod vaen h汔n o汔dieos) of zinnien diie nooiu ieieodieo gie:o汔iku ziin. Kindieoien dooolopien
ovieo aellie c汔lu汔oien hieien ieienzielfdie poocies om uaeael uie lieoien vziie hoofdsu汔k uaeael). Als hieu
om lieieopoociessien zo汔 gaeaen, zo汔dien ieo mieieo inuieoc汔lu汔oielie vieoschillien ziin. Chomsky
daechu wie ieien sooou vooogiepoogoaemmieieod :iologisch poogoaemmae hie::ien waeaeomieie
wie gie:ooien woodien om uaeael uie lieoien
 Eien aeaenuael oies汔luaeuien vaen lieieoiexpieoimienuien kondien niieu vieoklaeaeod woodien dooo
lieieopoociessien v: lptent leren v lieoien daeu niieu onmiddielliik zichu:aeaeo is in hieu giedoaeg)
vTolmaen & Honzik) 3 gooiepien oaeuiies moieuien zo sniel mogieliik ieien doolhof dooolopien
1. Nae hieu doolhof koiigien die oaeuiies niks
2. Nae hieu doolhof koiigien die oaeuiies ieien :iekoaechtging
3. Die ieieosuie 10 daegien koiigien die oaeuiies gieien :iekoaechtging, vaenaef die 11 ie daeg wiel
Recultpten
 Lieoien uoieiedu :ii aellie gooiepien op
 Gooiep 1 lieieou hieu uoaeaegsu
 Gooiep 2 lieieou sniellieo daen gooiep 1
 Gooiep 3 op daeg 11 nieiemu hieu aeaenuael fo汔uien doaestsch aef, zie maekien zielfs mindieo
fo汔uien daen gooiep 2 laeuienu lieoien h汔n lieieopoocies komu paes uou 汔itng waennieieo zie
wieuien daeu ieo ieien :ieloning volgu
 Vieoklaeoing Tolmaen waes niieu z汔ivieo :iehaevooistsch motivptie ien oaetien hie::ien ieien cognitieve
mpp

Tieowiil hieu :iehaeviooismie mienuaelie poociessien niieu nodig aechtie om giedoaeg uie vieoklaeoien, vindu die
cognitievie psychologiie diezie poociessien vv: vieowaechtngien, inuieopoieuaeties…) wiel vieoieisu.

Cognitieve revolutie
 ieo woodu mieieo ien mieieo ondieozoiek giedaeaen naeaeo cognitie ondieo invloied vaen WObb. Eo stigu
inuieoiessie vooo aeaendaechu ien vieomoieidhieid vhoie zoogien wie ieovooo daeu oaedaeoopieoaeuooien gieien uaeogieus
missien?)

Die uiechnologischie vooo汔iugaeng lieidu uou die onuwikkieling vaen die comp汔uieo die 1 ie comp汔uieo waes
gigaentsch gooou, maeaeo wieod :ieieuiie :ii :ieieuiie klieinieo. Die ieieosuie comp汔uieos vieoschiinien in lae:o’s vaen


4