Jaartallen geschiedenis
Historische context Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden (1515-1648)
Na 1500 Groeiende kritiek op de Katholieke kerke
Vanaf De Nederlanden behoren tot het Spaans-Habsburgerse rijk met keizer Karel V als
1515 hoofde
1550 Karel V was een streng katholieke mane Hij vaardige een plakkaat (wet) uit tegen de
hervormingsgezindene Hierin stelde hij dat elke aanhanger van de kerkhervorming als
een keter zou worden beschouwd en daarmee de doodstraf riskeerdee Dit werd ook
wel eens het bloedplakkaat genoemde Door inquisitie ((kerkelijke rechtbank die niet-
katholieken (keters) opspoort en veroordeeld) probeerde ze het protestantisme te
bestrijdene
1555 Filips II volgt vader Karel V ope
1559 Filips stelde zijn halfzus Margaretha van Parma aan als landvoogdes en kardinaal
Granvelle als haar belangrijkste adviseure
1566 Smeekschrif van een lagere groep edelen aan landvoogdes Margaretha van Parmae
(Verzoek om plakkaten af te schafen) beeldenstorm in Vlaanderene Hierbij drongen
hervormers kerken en kloosters binnen en vernielde alle religieuze versieringene Ze
vonden dat verering van beelden afgoderij was, dat stond in de Bijbele
1567 Margaretha van Parma nam ontslag en Alva werd landvoogde Willem van Oranje
werd vervangen door de graaf van Bossue Alva stelde een centrale rechtbank in, de
Raad van beroertene (Deze Raad trad hard op en had tot taak degenen die zich met
de Beeldenstorm en andere opstandige activiteiten hadden ingelaten, te strafene)
1568 Begin opstand in de Nederlanden tegen Spanjee Willem van Oranje viel met twee
broers op drie plaatsen Nederland binnen met huurlegerse De huurlegers werden
verslagen door de legers van Alvae
1 april Verovering van Den Briel door de watergeuzene De calvinisten slaagden erin zich
1572 meester te maken van de macht in veel Hollandse en Zeeuwse steden en delen van
Gelderland en Overijssele
Juli Vertegenwoordigers van twaalf Hollandse steden en van de Geuzen kwamen in een
1572 Statenvergadering in Dordrecht bijeene Hierin besloten zij dat ze gezamenlijk de
financille lasten van de verdediging op zich namene n dat Willem van Oranje erkent
werd als stadhouder van Holland, Zeeland en Utrechte
Augustus De Katholieke Franse koning Karel IX liet zijn zus trouwen met een hugenoot (Hendrik
1572 van Navarra) in een poging om de strijd in Frankrijk te sussen tussen de hugenoten
(Franse protestanten) en de katholiekene Dit wordt de bloedbruilof genoemd, omdat
kort na de bruilof bijna alle protestantse leiders werden vermoord, behalve Navarrae
Hendrik werd later de koning van Frankrijk en werd later door een fanatieke katholiek
vermoord (1610)e
1573 Filips II verving Alva als landvoogd door Requensens, omdat Alva er niet in slaagde de
opstand in Holland en Zeeland te bedwingene
Maart Requensens stierf, er was niet direct een opvolger beschikbaare Daardoor ontstond er
1576 aan de Spaanse kant een gezagscrisis, waarvan Holland en Zeeland konden
profiterene
Novembe De gewesten die trouw waren gebleven aan het Spaanse gezag sloten vrede met
r Holland en Zeelande Dit noemen ze de Pacificatie van eente In dit verdrag sloten de
1576 gewesten een bondgenootschape Hierin werd afgesproken dat:
- De Spaanse troepen de Nederlanden moesten verlatene
, - De plakkaten tegen de keters moesten worden geschorste
- Dat in Holland en Zeeland allen het calvinisme werd toegestaane
- n de overige gewesten kregen de vrijheid om een eigen beleid op
godsdienstig gebied te voerene
1579 Drie Waalse gewesten (Henegouwen, Artesil en Waals-Vlaanderen) sloten een
verbond, de Unie van Atrechte Deze Unie sloot vrede met Spanje, onderwierp zich
aan Filips II en erkende de nieuwe Spaanse landvoogd Parma (zoon van Margaretha
van Parma)e nkele weken hierna sloten de noordelijke gewesten en enkele zuidelijke
steden de Unie van Utrecht, een bondgenootschap ter verdediging tegen de troepen
van Parmae De gewesten die zich nog niet hadden aangesloten bij een Unie, werden
onderworpen aan Parmae
1580 Filips II verklaart Willem van Oranje wegens hoogverraad vogelvrije (Wie hem zou
doden, zou door de koning beloond wordene
1581 De opstandige gewesten zeten hun vorst Filips II af met het Plakkaat van
Verlatinghee Daarin verklaarden de gewesten dat zij het recht hadden een vorst die
zich als een tiran gedroeg, te vervangen door een andere vorste Hierdoor kwam er
een definitieve scheiding tussen de opstandige gewesten en de gewesten die Filips II
als vorst bleven erkennene
1584 Willem van Oranje werd vermoord door een fanatieke katholiek genaamd Balthasar
Gerardse
1585 Parma nam in de Zuidelijke gewesten een hele reeks steden ine Zijn grootste succes
was de verovering van de Havenstad Antwerpene (Val van Antwerpen) Hierdoor
vluchten veel rijke Antwerpse kooplieden naar Amsterdam, zo kon Amsterdam de rol
van Antwerpen overnemene
1587 De opstandige gewesten besloten zonder vorst door te gaane De Republiek der
Verenigde Nederlanden was ontstaane De Armada (een Spaanse vloot) die
ngeland moest gaan veroveren was een grote mislukkinge
1598 De Franse koning vaardigde het Edict van Nantes uite Hierbij kreeg elke Fransman het
recht op gewetensvrijheide De hugenoten mochten hun godsdienstoefeningen
behouden en kregen volledige burgerrechtene
1600 De uropese handel uit de Republiek groeide uit tot nationale handele De
koopvaardijvloot van de Republiek werd de grootste van uropae (Gouden euw)
1602 VOC (Verenigde Oost-Indische Compagnie) werd opgerichte Deze kreeg van de
Staten-Generaal het monopolie op de handel in Azile Hierbij ging het om specerijen
(peper, kruidnagel, nootmuskaat) en later ook textiele en theee Met de inheemse
werden handelsverdragen gesloten, waarin werd bepaald dat de specerijen alleen
aan het VOC mochten worden verkochte
1621 WIC (West-Indische Compagnie) werd opgerichte Deze kreeg van de Staten-Generaal
het monopolie op de handel in Amerika en West-Afrikae Uit Noord-Amerika haalde de
WIC bont, uit Midden- en Zuid-Amerika plantageproducten (suiker, kofe, cacao en
tabak)e Ook had de WIC een aandeel in de slavenhandel van West-Afrika) naar
Amerika (Brazilil Curaçao en Suriname)e
1648 De strijd eindigde met de Vrede het Verdrag van Munstere Omdat Spanje zich op de
oorlog tegen Frankrijk wilde concentrerene n de vrede was gunstig voor de
Hollandse handele Het belangrijkste gevolg van dit verdrag was dat de Republiek der
Verenigde Nederlanden internationaal als onafankelijk werd erkende
1651 ngeland en Frankrijk waren jaloers op de welvaart van de Republiek, ngeland
werkte daarom de Republiek tegen met de Act of Navigatione Hierin stond dat in de
Britse havens alleen maar Britse handelsschepen mochten komen, of schepen die uit
hetzelfde land afomstig waren als hun ladinge
1672 Het Franse leger, aangevoerd door de koning Lodewijk XIV viel de republiek binnene
Historische context Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden (1515-1648)
Na 1500 Groeiende kritiek op de Katholieke kerke
Vanaf De Nederlanden behoren tot het Spaans-Habsburgerse rijk met keizer Karel V als
1515 hoofde
1550 Karel V was een streng katholieke mane Hij vaardige een plakkaat (wet) uit tegen de
hervormingsgezindene Hierin stelde hij dat elke aanhanger van de kerkhervorming als
een keter zou worden beschouwd en daarmee de doodstraf riskeerdee Dit werd ook
wel eens het bloedplakkaat genoemde Door inquisitie ((kerkelijke rechtbank die niet-
katholieken (keters) opspoort en veroordeeld) probeerde ze het protestantisme te
bestrijdene
1555 Filips II volgt vader Karel V ope
1559 Filips stelde zijn halfzus Margaretha van Parma aan als landvoogdes en kardinaal
Granvelle als haar belangrijkste adviseure
1566 Smeekschrif van een lagere groep edelen aan landvoogdes Margaretha van Parmae
(Verzoek om plakkaten af te schafen) beeldenstorm in Vlaanderene Hierbij drongen
hervormers kerken en kloosters binnen en vernielde alle religieuze versieringene Ze
vonden dat verering van beelden afgoderij was, dat stond in de Bijbele
1567 Margaretha van Parma nam ontslag en Alva werd landvoogde Willem van Oranje
werd vervangen door de graaf van Bossue Alva stelde een centrale rechtbank in, de
Raad van beroertene (Deze Raad trad hard op en had tot taak degenen die zich met
de Beeldenstorm en andere opstandige activiteiten hadden ingelaten, te strafene)
1568 Begin opstand in de Nederlanden tegen Spanjee Willem van Oranje viel met twee
broers op drie plaatsen Nederland binnen met huurlegerse De huurlegers werden
verslagen door de legers van Alvae
1 april Verovering van Den Briel door de watergeuzene De calvinisten slaagden erin zich
1572 meester te maken van de macht in veel Hollandse en Zeeuwse steden en delen van
Gelderland en Overijssele
Juli Vertegenwoordigers van twaalf Hollandse steden en van de Geuzen kwamen in een
1572 Statenvergadering in Dordrecht bijeene Hierin besloten zij dat ze gezamenlijk de
financille lasten van de verdediging op zich namene n dat Willem van Oranje erkent
werd als stadhouder van Holland, Zeeland en Utrechte
Augustus De Katholieke Franse koning Karel IX liet zijn zus trouwen met een hugenoot (Hendrik
1572 van Navarra) in een poging om de strijd in Frankrijk te sussen tussen de hugenoten
(Franse protestanten) en de katholiekene Dit wordt de bloedbruilof genoemd, omdat
kort na de bruilof bijna alle protestantse leiders werden vermoord, behalve Navarrae
Hendrik werd later de koning van Frankrijk en werd later door een fanatieke katholiek
vermoord (1610)e
1573 Filips II verving Alva als landvoogd door Requensens, omdat Alva er niet in slaagde de
opstand in Holland en Zeeland te bedwingene
Maart Requensens stierf, er was niet direct een opvolger beschikbaare Daardoor ontstond er
1576 aan de Spaanse kant een gezagscrisis, waarvan Holland en Zeeland konden
profiterene
Novembe De gewesten die trouw waren gebleven aan het Spaanse gezag sloten vrede met
r Holland en Zeelande Dit noemen ze de Pacificatie van eente In dit verdrag sloten de
1576 gewesten een bondgenootschape Hierin werd afgesproken dat:
- De Spaanse troepen de Nederlanden moesten verlatene
, - De plakkaten tegen de keters moesten worden geschorste
- Dat in Holland en Zeeland allen het calvinisme werd toegestaane
- n de overige gewesten kregen de vrijheid om een eigen beleid op
godsdienstig gebied te voerene
1579 Drie Waalse gewesten (Henegouwen, Artesil en Waals-Vlaanderen) sloten een
verbond, de Unie van Atrechte Deze Unie sloot vrede met Spanje, onderwierp zich
aan Filips II en erkende de nieuwe Spaanse landvoogd Parma (zoon van Margaretha
van Parma)e nkele weken hierna sloten de noordelijke gewesten en enkele zuidelijke
steden de Unie van Utrecht, een bondgenootschap ter verdediging tegen de troepen
van Parmae De gewesten die zich nog niet hadden aangesloten bij een Unie, werden
onderworpen aan Parmae
1580 Filips II verklaart Willem van Oranje wegens hoogverraad vogelvrije (Wie hem zou
doden, zou door de koning beloond wordene
1581 De opstandige gewesten zeten hun vorst Filips II af met het Plakkaat van
Verlatinghee Daarin verklaarden de gewesten dat zij het recht hadden een vorst die
zich als een tiran gedroeg, te vervangen door een andere vorste Hierdoor kwam er
een definitieve scheiding tussen de opstandige gewesten en de gewesten die Filips II
als vorst bleven erkennene
1584 Willem van Oranje werd vermoord door een fanatieke katholiek genaamd Balthasar
Gerardse
1585 Parma nam in de Zuidelijke gewesten een hele reeks steden ine Zijn grootste succes
was de verovering van de Havenstad Antwerpene (Val van Antwerpen) Hierdoor
vluchten veel rijke Antwerpse kooplieden naar Amsterdam, zo kon Amsterdam de rol
van Antwerpen overnemene
1587 De opstandige gewesten besloten zonder vorst door te gaane De Republiek der
Verenigde Nederlanden was ontstaane De Armada (een Spaanse vloot) die
ngeland moest gaan veroveren was een grote mislukkinge
1598 De Franse koning vaardigde het Edict van Nantes uite Hierbij kreeg elke Fransman het
recht op gewetensvrijheide De hugenoten mochten hun godsdienstoefeningen
behouden en kregen volledige burgerrechtene
1600 De uropese handel uit de Republiek groeide uit tot nationale handele De
koopvaardijvloot van de Republiek werd de grootste van uropae (Gouden euw)
1602 VOC (Verenigde Oost-Indische Compagnie) werd opgerichte Deze kreeg van de
Staten-Generaal het monopolie op de handel in Azile Hierbij ging het om specerijen
(peper, kruidnagel, nootmuskaat) en later ook textiele en theee Met de inheemse
werden handelsverdragen gesloten, waarin werd bepaald dat de specerijen alleen
aan het VOC mochten worden verkochte
1621 WIC (West-Indische Compagnie) werd opgerichte Deze kreeg van de Staten-Generaal
het monopolie op de handel in Amerika en West-Afrikae Uit Noord-Amerika haalde de
WIC bont, uit Midden- en Zuid-Amerika plantageproducten (suiker, kofe, cacao en
tabak)e Ook had de WIC een aandeel in de slavenhandel van West-Afrika) naar
Amerika (Brazilil Curaçao en Suriname)e
1648 De strijd eindigde met de Vrede het Verdrag van Munstere Omdat Spanje zich op de
oorlog tegen Frankrijk wilde concentrerene n de vrede was gunstig voor de
Hollandse handele Het belangrijkste gevolg van dit verdrag was dat de Republiek der
Verenigde Nederlanden internationaal als onafankelijk werd erkende
1651 ngeland en Frankrijk waren jaloers op de welvaart van de Republiek, ngeland
werkte daarom de Republiek tegen met de Act of Navigatione Hierin stond dat in de
Britse havens alleen maar Britse handelsschepen mochten komen, of schepen die uit
hetzelfde land afomstig waren als hun ladinge
1672 Het Franse leger, aangevoerd door de koning Lodewijk XIV viel de republiek binnene
