Stappenplannen Internationaal Privaatrecht (IPR)

STAPPENPLANNEN IPR
Rechtsmacht Brussel I Bis
Erkenning en tenuitvoerlegging Brussel I Bis
Toepasselijk recht uit overeenkomst Rome I
Toepasselijk recht uit niet-contractuele verbintenis Rome II

STAPPENPLAN BEANTWOORDEN VRAAG IPR
Stap 1: Welk probleem speelt er?
 Rechtsmacht;
 Conflictenrecht;
 Erkenning en tenuitvoerlegging.

Stap 2: Hoe moet de betreffende rechtsverhouding worden gekwalificeerd?
 Overeenkomst (koop, consumenten, arbeidsovereenkomst);
 Onrechtmatige daad;
 Goederenrecht.

Stap 3: TMF-Toets toepasselijke IPR-Verordening (Brussel I Bis, Rome I of Rome II)
 Temporeel  Ziet de verordening in tijd op een bepaald rechtsfeit?
 Materieel  Ziet de verordening op het onderwerp waarop het probleem ziet?
 Formeel  Op welke landen of staten is de verordening van toepassing?

Stap 4: Toepassing met behulp van aanknopingsfactor

, WELKE RECHTER IS BEVOEGD? (BRUSSEL I BIS)
Stap 1: TMF-Toets
1. Temporeel (art. 66 Brussel I Bis)  Is de rechtsvordering ingesteld op of na 10 januari 2015?
2. Materieel (art. 1 Brussel I Bis)  Gaat het om een burgerlijke of handelszaak? Uitzonderingen hierop staan
genoemd in artikel 1 lid 1 en lid 2 Brussel I Bis.
3. Formeel (art. 4, 5 en 6 Brussel I Bis jo. art. 62 en 63 Brussel I Bis)  Op welke landen is Brussel I Bis van
toepassing? Hoofdregel is de woonplaats van de verweerder. Deze moet in de EU gelegen zijn. De
nationaliteit van de verweerder is niet van belang, zolang hij maar woonplaats heeft in de EU.

Stap 2: Welke regel uit Brussel I Bis is van toepassing?
1. Is er sprake van exclusieve bevoegdheid ex. artikel 24 Brussel I Bis?
a. Zakelijke rechten op huur en verhuur;
b. Pacht en verpachting van onroerende zaken;
c. Inschrijvingen in openbare registers;
d. Geldigheid, nietigheid of ontbinding van vennootschappen of rechtspersonen;
e. Tenuitvoerlegging van beslissingen;
f. IE-rechten
2. Zo nee, zijn de afdelingen 3, 4 en 5 Brussel I Bis betreffende de bescherming van zwakkere partijen van
toepassing? (Consument, Verzekeringsnemer, Werknemer).
a. Consument  Artikel 18 Brussel I Bis (Pammer/Hotel Alpenhof)
b. Verzekeringsnemer  Artikel 11 en 12 Brussel 1 Bis.
c. Werknemer  Artikel 21 en 22 Brussel I Bis.
3. Zo nee, is er een geldige forumkeuze ex. artikel 25 Brussel I Bis overeengekomen?
a. Wilsovereenstemming
b. De forumkeuze reikt tot geschillen die zijn ontstaan uit de rechtsbetrekking waarop de forumkeuze
ziet (CDC/Akzo Nobel)
4. Zo nee, dan wordt de bevoegdheid vastgesteld op grond van de hoofdregel uit artikel 4 Brussel I Bis. Hierbij
geldt dat de woonplaats van de verweerder het uitgangspunt is.
5. Is er daarnaast nog een alternatieve bevoegdheid op grond van artikel 7 en artikel 8 Brussel I Bis? De
gedaagde kan dan kiezen naar welke rechter hij gaat.
a. Artikel 7 lid 1 onder a (minder vaak van toepassing)  Het gerecht is bevoegd waar de
verbintenis die aan de eis ten grondslag ligt wordt uitgevoerd of is uitgevoerd  Goed kijken wat de
eis exact is!
 Tessili/Dunlop  De plaats waar de verbintenis is uitgevoerd of moet worden uitgevoerd,
moet worden vastgesteld overeenkomstig het recht dat volgens IPR-regels van de
aangezochte rechter die aan de eis ten grondslag ligt beheerst.
6:41 BW  Plaats van nakoming is een haalschuld.
6:116 BW  Plaats van betaling is de woonplaats van schuldeiser
b. Artikel 7 lid 1 onder b (vaker van toepassing)  Overeenkomst van koop en verkoop en de
overeenkomst van dienstverlening. Voor de koop en verkoop van roerende zaken is relevant waar de
goederen geleverd hadden moeten worden. Voor de overeenkomst van dienstervelening moet
worden bekeken waar de diensten zouden moeten zijn verstrekt.
 Kareda/Benkö  Een overeenkomst van geldlening is een overeenkomst van
dienstverlening.
 Car Trim/Key Safety  Onderscheid overeenkomst van koop en overeenkomst van
diensterverlening (koop op bestelling)
 Granarolo/Ambrosi  onderscheid overeenkomst van koop en overeenkomst van
dienstverlening (distributie is een overeenkomst van dienstverlening).
 Elektrosteel  De plaats van materiële overdracht is van belang.
c. Artikel 7 lid 2 (onrechtmatige daad)  Het gerecht van de plaats waar het schadebrengende feit
zich heeft voorgedaan of zich voor kan doen. Hieronder vallen zowel het Handlungsort als het
Erfolgsort (in tegenstelling tot Rome II waar alleen het Erfolgsort geldt)
 Kalimijnen  Handlungsort (de plaats van de schadeveroorzakende handeling) en Erfolgsort
(de plaats waar de schade is ingetreden).
 Kainz/Pantherwerke  Het Handlungsort is de plaats waar het betrokken product is
vervaardigd (productaansprakelijkheid).
 Zuid Chemie/Philippo’s  Bij de plaats waar de schade is ingetreden moet gekeken worden
naar het normale gebruik van het product en het doel waarvoor het bestemd is (Erfolgsort bij
productaansprakelijkheid)
d. Artikel 8 lid 1 (meer dan één verweerder)  Rechtsmacht voor de rechter van de woonplaats van
één verweerder, mits tussen de vorderingen voldoende samenhang bestaat. Voorwaarden hierbij zijn
dat het moet gaan om dezelfde situatie feitens en rechtens en de alternatieve bevoegdheidsgrondslag
was voor de andere partij voorzienbaar (CDC)
e. Artikel 8 lid 3 (tegenvordering)
 Artikel 7 en 8 Brussel I Bis moeten restrictief worden uitgelegd (Braskem)