Hoorcollege week 1: Wat is psychologie?
Geest, gedrag en psychologische wetenschap
Wat is psychologie?
De letterlijke betekenis is de studie van de geest. Psychologie houdt zich niet alleen bezig met
geestelijke processen maar ook met gedrag. Ofwel:
Interne geestelijke processen en
externe waarneembare gedragingen
Daarnaast heeft psychologie betrekking op het wetenschappelijke, het is dus geen pseudopsychologie
Wat is gedrag?
Het is niet alleen wat mensen doen, maar ook wat ze laten.
Het gedrag moet waarneembaar zijn.
Deelgebieden in de toegepaste psychologie
- A&O psychologie: vooral op de werkvloer, kijken naar bv motivatie
- Sportpsychologie: vooral met topsporters, druk in je hoofd slechter presteren
- Schoolpsychologie: kijken naar de schoolprestaties van kind
- Klinische psychologie: behandelaren
- Forensische psychologie: patiënten die in TBS of gevangenis zitten, waarom gedaan?
- Omgevingspsychologie: speeltuinen invloed op geluk kinderen?
- Gerontopsychologie: zijn er voor de ouderen (Alzheimer)
Wat zijn de belangrijke perspectieven van de psychologie
1. Biologisch perspectief: gaan ervanuit dat je gerdrag altijd kunt verklaren vanuit de biologie,
neurowetenschap: de stofjes waarvan je gelukkig wordt zijn minder aanwezig. Volgens de
evolutionaire psychologie komt een groot deel van het menselijk gedrag voort uit
overgeërfde neigingen.
2. Cognitief perspectief: de nadruk wordt gelegd op cognitie = geestelijke activiteiten zoals
waarnemen, interpreteren, verwachtingen, overtuigingen en herinneringen.
3. Behavioristische perspectief: het behaviorisme is de wetenschap van het gedrag en van de
meetbare omstandigheden in de omgeving die dit gedrag beïnvloeden = nadruk ligt op
waarneembare gedrag en objectieve waarnemingen. Mens is bij de geboorte een tabula rasa.
4. Het ontwikkelingsperspectief: richt aandacht op geestelijke en gedragsmatige veranderen.
Voorspelbaar gedurende het hele leven plaatsvinden. Zulke veranderingen zijn het gevolg van
de interactie tussen erfelijkheid en omgeving. Wat levert het grootste aandeel bij het bepalen
van wie we worden, nature(biologisch) of nurture(omgeving)?
5. Het whole-person perspectief:
a. Psychodynamische psychologie: processen in onze onbewuste geest.
b. Humanistische psychologie: onze aangeboren behoefte om te groeien en ons
potentieel zo goed mogelijk te verwezenlijken.
c. Psychologie van karaktertrekken en temperament: unieke
persoonlijkheidskenmerken die in de tijd en in alle situaties gelijk zijn.
6. Het sociaal-culturele perspectief: richt de aandacht op het feit dat elk individu wordt
beïnvloed door andere mensen en door cultuur waarvan iedereen deel uitmaakt.
Samen helpen deze perspectieven op een holistisch beeld te ontwikkelen van het menselijk gedrag.
Gedrag kan zelden adequaat worden verklaard vanuit een enkel psychologisch perspectief.
,Is psychologie een wetenschap?
Psychologie onderscheidt zich van pseudowetenschappen doordat psychologen wetenschappelijke
methodes toepassen om hun ideeën empirisch en op de grond van eigen observaties te toetsen.
Youtube filmpjes
Het Brein deel 1: Prof. dr Erik Scherder in De Wereld Draait Door University
Hersenstam: onderste laag brein, vitale functies (ademhaling, bloeddruk-hartslag regulatie)
Emotionele leven: laag erboven, contact maken met binnen- en buitenwereld
Hersenschors: buitenste laag, denken
Verbinding tussen hersenhelften, communicatie
Basis neurotransmitter
, Week 2: hoorcollege
2.1 Hoorcollege sensatie en perceptie
Sensatie is onze eerste gewaarwording van een stimuli
We maken een selectie uit een groot aantal prikkels
- Oren
- Mond
- Ogen
- Neus
- Huid
Vlinder (stimulatie) die geven lichtgolven die de ogen bereiken, de
ogen zetten de lichtgolven om middels transductie in neurale impulsen (de impulsen worden naar je
hersenen gestuurd)
Hoe verandert stimulatie in sensatie?
Al onze zintuigelijke indrukken van de wereld bestaan uit neurale representaties van stimuli.
Onze hersenen nemen de wereld indirect waar, omdat onze zintuigen alle stimuli omzetten in de taal
van het zenuwstelsel, ofwel neurale impulsen.
Transductie, sensorische adaptie en drempels bepalen welke stimuli in sensaties worden omgezet,
wat de kwaliteit en het effect van die sensaties zal zijn en of ze tot ons bewustzijn zullen doordringen.
Wat is de relatie tussen perceptie en sensatie?
Perceptie geeft betekenis aan sensatie. Door de perceptie ontstaat een interpretatie van de externe
wereld, geen letterlijk kopie.
Een perceptie is dus niet alleen een sensatie, het is ook de betekenis die daarmee samenhangt.
Hoe gaat dit proces?
Hoe wordt een gewaarwording tot een uitgebreide en betekenisvolle perceptie omgevormd?
Twee visuele banen in onze hersenen helpen ons objecten te identificeren.
Wat-route (paarse): wat is het? Vervoert visuele informatie naar de temporaalkwab
Waar-route (groene): Loopt van de acciptaalkwab naar de pariëtaalkwab.
Het toekennen van de betekenis:
Bottom-up verwerking: legt de nadruk op de kenmerken van de stimulus, en niet op
onze verwachtingen
Top-down verwerking: hierin spelen onze doelen, ervaringen, kennis, verwachtingen,
herinneringen, motivaties of culturele achtergrond een rol bij de perceptie
Perceptuele constanties: een deur in andere vorm is nog steeds een deur.
Gestaltpsychologie
Het Duitse woord gestalt betekend geheel, vorm of patroon. Volgens hen nemen we een driehoek
waar als een enkele figuur en niet als drie lijnen.
Wat leert gestaltpsychologie ons?
- Problemen oplossen
- Brainstormen
Geest, gedrag en psychologische wetenschap
Wat is psychologie?
De letterlijke betekenis is de studie van de geest. Psychologie houdt zich niet alleen bezig met
geestelijke processen maar ook met gedrag. Ofwel:
Interne geestelijke processen en
externe waarneembare gedragingen
Daarnaast heeft psychologie betrekking op het wetenschappelijke, het is dus geen pseudopsychologie
Wat is gedrag?
Het is niet alleen wat mensen doen, maar ook wat ze laten.
Het gedrag moet waarneembaar zijn.
Deelgebieden in de toegepaste psychologie
- A&O psychologie: vooral op de werkvloer, kijken naar bv motivatie
- Sportpsychologie: vooral met topsporters, druk in je hoofd slechter presteren
- Schoolpsychologie: kijken naar de schoolprestaties van kind
- Klinische psychologie: behandelaren
- Forensische psychologie: patiënten die in TBS of gevangenis zitten, waarom gedaan?
- Omgevingspsychologie: speeltuinen invloed op geluk kinderen?
- Gerontopsychologie: zijn er voor de ouderen (Alzheimer)
Wat zijn de belangrijke perspectieven van de psychologie
1. Biologisch perspectief: gaan ervanuit dat je gerdrag altijd kunt verklaren vanuit de biologie,
neurowetenschap: de stofjes waarvan je gelukkig wordt zijn minder aanwezig. Volgens de
evolutionaire psychologie komt een groot deel van het menselijk gedrag voort uit
overgeërfde neigingen.
2. Cognitief perspectief: de nadruk wordt gelegd op cognitie = geestelijke activiteiten zoals
waarnemen, interpreteren, verwachtingen, overtuigingen en herinneringen.
3. Behavioristische perspectief: het behaviorisme is de wetenschap van het gedrag en van de
meetbare omstandigheden in de omgeving die dit gedrag beïnvloeden = nadruk ligt op
waarneembare gedrag en objectieve waarnemingen. Mens is bij de geboorte een tabula rasa.
4. Het ontwikkelingsperspectief: richt aandacht op geestelijke en gedragsmatige veranderen.
Voorspelbaar gedurende het hele leven plaatsvinden. Zulke veranderingen zijn het gevolg van
de interactie tussen erfelijkheid en omgeving. Wat levert het grootste aandeel bij het bepalen
van wie we worden, nature(biologisch) of nurture(omgeving)?
5. Het whole-person perspectief:
a. Psychodynamische psychologie: processen in onze onbewuste geest.
b. Humanistische psychologie: onze aangeboren behoefte om te groeien en ons
potentieel zo goed mogelijk te verwezenlijken.
c. Psychologie van karaktertrekken en temperament: unieke
persoonlijkheidskenmerken die in de tijd en in alle situaties gelijk zijn.
6. Het sociaal-culturele perspectief: richt de aandacht op het feit dat elk individu wordt
beïnvloed door andere mensen en door cultuur waarvan iedereen deel uitmaakt.
Samen helpen deze perspectieven op een holistisch beeld te ontwikkelen van het menselijk gedrag.
Gedrag kan zelden adequaat worden verklaard vanuit een enkel psychologisch perspectief.
,Is psychologie een wetenschap?
Psychologie onderscheidt zich van pseudowetenschappen doordat psychologen wetenschappelijke
methodes toepassen om hun ideeën empirisch en op de grond van eigen observaties te toetsen.
Youtube filmpjes
Het Brein deel 1: Prof. dr Erik Scherder in De Wereld Draait Door University
Hersenstam: onderste laag brein, vitale functies (ademhaling, bloeddruk-hartslag regulatie)
Emotionele leven: laag erboven, contact maken met binnen- en buitenwereld
Hersenschors: buitenste laag, denken
Verbinding tussen hersenhelften, communicatie
Basis neurotransmitter
, Week 2: hoorcollege
2.1 Hoorcollege sensatie en perceptie
Sensatie is onze eerste gewaarwording van een stimuli
We maken een selectie uit een groot aantal prikkels
- Oren
- Mond
- Ogen
- Neus
- Huid
Vlinder (stimulatie) die geven lichtgolven die de ogen bereiken, de
ogen zetten de lichtgolven om middels transductie in neurale impulsen (de impulsen worden naar je
hersenen gestuurd)
Hoe verandert stimulatie in sensatie?
Al onze zintuigelijke indrukken van de wereld bestaan uit neurale representaties van stimuli.
Onze hersenen nemen de wereld indirect waar, omdat onze zintuigen alle stimuli omzetten in de taal
van het zenuwstelsel, ofwel neurale impulsen.
Transductie, sensorische adaptie en drempels bepalen welke stimuli in sensaties worden omgezet,
wat de kwaliteit en het effect van die sensaties zal zijn en of ze tot ons bewustzijn zullen doordringen.
Wat is de relatie tussen perceptie en sensatie?
Perceptie geeft betekenis aan sensatie. Door de perceptie ontstaat een interpretatie van de externe
wereld, geen letterlijk kopie.
Een perceptie is dus niet alleen een sensatie, het is ook de betekenis die daarmee samenhangt.
Hoe gaat dit proces?
Hoe wordt een gewaarwording tot een uitgebreide en betekenisvolle perceptie omgevormd?
Twee visuele banen in onze hersenen helpen ons objecten te identificeren.
Wat-route (paarse): wat is het? Vervoert visuele informatie naar de temporaalkwab
Waar-route (groene): Loopt van de acciptaalkwab naar de pariëtaalkwab.
Het toekennen van de betekenis:
Bottom-up verwerking: legt de nadruk op de kenmerken van de stimulus, en niet op
onze verwachtingen
Top-down verwerking: hierin spelen onze doelen, ervaringen, kennis, verwachtingen,
herinneringen, motivaties of culturele achtergrond een rol bij de perceptie
Perceptuele constanties: een deur in andere vorm is nog steeds een deur.
Gestaltpsychologie
Het Duitse woord gestalt betekend geheel, vorm of patroon. Volgens hen nemen we een driehoek
waar als een enkele figuur en niet als drie lijnen.
Wat leert gestaltpsychologie ons?
- Problemen oplossen
- Brainstormen
