INHOUDSOPGAVE
WEEK 1: KWALIFICATIE EN VERBINDING.............................................................................2
1.1: DE OVEREENKOMST...............................................................................................................2
1.2: ELEMENTEN ARBEIDSOVEREENKOMST...................................................................................2
1.2.1: TWEEFASENTOETS.................................................................................................................................4
1.3: RECHTSVERMOEDEN 7:610a en 7:610B BW............................................................................8
1.4: BEPAALDE EN ONBEPAALDE TIJD............................................................................................8
1.5: FLEXIBELE ARBEIDSRELATIES..................................................................................................9
1.6: F.G. Laagland: ‘Driehoeksrelaties en de totstandkoming van een overeenkomst: time for a
change?’......................................................................................................................................13
WEEK 2: BELONING EN ZIEKTE...........................................................................................14
2.1: TIJD WAAROVER LOON VERSCHULDIGD IS...........................................................................14
2.2: RISICOREGELING...................................................................................................................15
2.3: STUDIEKOSTENBEDING.........................................................................................................17
2.4: LOON BIJ ZIEKTE...................................................................................................................18
2.5: GEEN RECHT OP LOON..........................................................................................................19
2.6: DUUR LOONDOORBETALINGSPLICHT....................................................................................21
2.6.1: EINDE ARBEIDSOVEREENKOMST.........................................................................................................22
2.7: HOOGTE VAN HET DOOR TE BETALEN LOON........................................................................23
2.8: CONTROLEVOORSCHRIFTEN.................................................................................................23
2.9: RE-INTEGRATIEVERPLICHTING..............................................................................................24
2.10: VORDERING IN RECHTE.......................................................................................................26
2.11: REGRES...............................................................................................................................26
WEEK 3: BIJZONDERE BEDINGEN.......................................................................................27
3.1: WIJZIGING VAN ARBEIDSVOORWAARDEN............................................................................27
3.1.1: HR STOOF/MAMMOET MAATSTAF.....................................................................................................29
3.2: HET CONCURRENTIEBEDING.................................................................................................31
3.2.1: VERNIETIGING CONCURRENTIEBEDING DOOR DE RECHTER..............................................................33
3.2.2: VERGOEDINGEN BIJ CONCURRENTIEBEDING......................................................................................34
3.3: BOETEBEDING ART. 7:650 JO. 7:651 BW...............................................................................36
3.4: NEVENWERKZAAMHEDEN....................................................................................................37
3.5: DE PROEFTIJD.......................................................................................................................38
3.5.1: RECHTSGEVOLGEN...............................................................................................................................39
WEEK 4: CAO RECHT..........................................................................................................41
4.1: BEGRIPSBEPALING................................................................................................................41
4.2: (ON)GEBONDEN & (ON)BETROKKEN.....................................................................................42
4.3: DE WET AVV.........................................................................................................................45
, 4.4: UITLEG CAO..........................................................................................................................46
4.5: NIETIGHEID...........................................................................................................................47
WEEK 1: KWALIFICATIE EN VERBINDING
1.1: DE OVEREENKOMST
Arbeidsovereenkomst komt tot stand door wilsovereenstemming en
derhalve aanbod en aanvaarding (6:217 BW).
- Er moet wilsovereenstemming zijn over alle elementen van de
overeenkomst die door hen als essentieel worden beschouwd.
- Bij het afbreken van de onderhandeling voordat het bovenstaande is
bereikt, kan schadeplichtigheid opleveren. Dat is het geval wanneer
afbreking naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid
onaanvaardbaar zou zijn.
- Een arbeidsovereenkomst is op straffe van nietigheid onderworpen
aan de regels van 3:40 BW.
- Een arbeidsovereenkomst kan vernietigd worden op grond van 3:44
(bedreiging, bedrog, misbruik van omstandigheden) en 6:228 BW
(dwaling).
1.2: ELEMENTEN ARBEIDSOVEREENKOMST
Is gedefinieerd in art. 7:610 BW. De wettelijke definitie heeft de volgende
elementen:
1. De werknemer verbindt zich arbeid te verrichten;
, a. Dit begrip moet je ruim opvatten;
b. Kan geestelijk of lichamelijk zijn;
c. Arbeid moet van waarde zijn voor de wederpartij;
d. Arbeid primair gericht op uitbreiden eigen kennis van de
werknemer, zoals bij leenovereenkomst of
stageovereenkomst, dan is het geen arbeidsovereenkomst;
e. De werknemer moet gehouden zijn zelf arbeid te verrichten,
niet door een ander dus;
i. Je mag jezelf wel – met toestemming van de werkgever –
incidenteel laten vervangen, zie art. 7:659 BW.
f. ‘Persoonlijk arbeid verrichten’, oftewel, alleen natuurlijke
personen.
2. De werkgever verbindt zich loon te betalen;
a. Loon: de verschuldigde contraprestatie voor de arbeid, die iets
anders is dan pensioen.
b. De naam die partijen aan deze tegenprestatie toekennen, is
irrelevant.
c. De wet geeft een limitatieve opsomming van geoorloofde
loonvormen, zie art. 7:617 BW.
i. Maar, je mag ook een tegenprestatie in andere vorm
overeenkomen. Loonvormen zijn weliswaar limitatief,
maar tegenprestaties niet.
3. De werknemer verricht de arbeid in dienst van de werkgever.
a. HR Deliveroo. Belangrijke omstandigheden zijn:
- de aard en duur van de werkzaamheden;
- de wijze waarop de werkzaamheden en de werktijden
worden bepaald;
- de inbedding van het werk en de werker in de organisatie
van de werkverschaffer;
- het al dan niet bestaan van een verplichting het werk
persoonlijk uit te voeren;
- de wijze waarop de overeenkomst tussen partijen tot stand
is gekomen;
- de wijze waarop de beloning wordt bepaald en wordt
uitgekeerd;
- de hoogte van de beloningen; en
- de vraag of de werker bij de werkzaamheden commercieel
risico loopt.
b. Er moet een redelijke gezagsrelatie bestaan tussen werknemer
en werkgever.
c. Werkgever kan de werknemer bindende instructies geven.
i. Hoef niet betrekking te hebben op inhoud van de
bedongen arbeid.
, d. Soms heeft werknemer grote mate van zelfstandigheid en
vrijheid gezien de aard van de werkzaamheden (medici,
juristen, etc.).
e. De woorden’ gedurende zekere tijd’ in art. 7:610 BW hebben
meer praktische betekenis. Er is immers geen minimumduur
en ook geen onderscheidend kracht.
f. Het kan wel helpen bij de invulling van ‘in dienst van’. Dat is
het geval wanneer ‘in dienst van’ weinig reliëf heeft. Hoe
korter de looptijd, hoe sterker in zo’n geval de aanwijzing dat
van een arbeidsovereenkomst sprake is.
1.2.1: TWEEFASENTOETS
De drie elementen uit 7:610 moeten in een contractuele
arbeidsverhouding aanwezig zijn om te kunnen spreken van een
arbeidsovereenkomst.
- Ontbreekt het loonelement of aanwijzingsbevoegdheid? Dan zal de
overeenkomst gewoonlijk als overeenkomst van opdracht worden
aangemerkt.
o Ook bij overeenkomst van opdracht kan opdrachtnemer
gehouden zijn gevolg te geven aan zekere aanwijzingen
omtrent de uitvoering (7:402 BW).
o Hoe sterker en veelomvattender die bevoegdheid is, des te
eerder sprake is van een arbeidsovereenkomst.
Jurisprudentie overzicht.
(1) HR Groen/Schroevers: (introductie holistische benadering)
Expliciet maakt de Hoge Raad duidelijk dat niet langer de partijbedoeling
van belang is, maar de vraag of de overeengekomen rechten en
verplichtingen – vastgesteld aan de hand van de Haviltexmaatstaf –
voldoen aan de wettelijke omschrijving van de arbeidsovereenkomst. Als
sprake is van arbeid, loon en een gezagsverhouding is dus sprake van een
arbeidsovereenkomst, ongeacht of partijen dat beoogd hebben.
(2) HR X/Gemeente Amsterdam: (tweefasentoets)
Echter, in HR X/Gemeente Amsterdam is de Hoge Raad teruggekomen op
het HR Groen/Schroevers leerstuk. Met de bewoordingen ‘anders dan uit
het arrest Groen/Schoevers wel is afgeleid’ in X/Gemeente Amsterdam,
lijkt de Hoge Raad te impliceren dat het arrest Groen/Schoevers verkeerd
is begrepen en het nooit de bedoeling is geweest om de partijbedoeling in
de kwalificatiefase een rol te laten spelen.
WEEK 1: KWALIFICATIE EN VERBINDING.............................................................................2
1.1: DE OVEREENKOMST...............................................................................................................2
1.2: ELEMENTEN ARBEIDSOVEREENKOMST...................................................................................2
1.2.1: TWEEFASENTOETS.................................................................................................................................4
1.3: RECHTSVERMOEDEN 7:610a en 7:610B BW............................................................................8
1.4: BEPAALDE EN ONBEPAALDE TIJD............................................................................................8
1.5: FLEXIBELE ARBEIDSRELATIES..................................................................................................9
1.6: F.G. Laagland: ‘Driehoeksrelaties en de totstandkoming van een overeenkomst: time for a
change?’......................................................................................................................................13
WEEK 2: BELONING EN ZIEKTE...........................................................................................14
2.1: TIJD WAAROVER LOON VERSCHULDIGD IS...........................................................................14
2.2: RISICOREGELING...................................................................................................................15
2.3: STUDIEKOSTENBEDING.........................................................................................................17
2.4: LOON BIJ ZIEKTE...................................................................................................................18
2.5: GEEN RECHT OP LOON..........................................................................................................19
2.6: DUUR LOONDOORBETALINGSPLICHT....................................................................................21
2.6.1: EINDE ARBEIDSOVEREENKOMST.........................................................................................................22
2.7: HOOGTE VAN HET DOOR TE BETALEN LOON........................................................................23
2.8: CONTROLEVOORSCHRIFTEN.................................................................................................23
2.9: RE-INTEGRATIEVERPLICHTING..............................................................................................24
2.10: VORDERING IN RECHTE.......................................................................................................26
2.11: REGRES...............................................................................................................................26
WEEK 3: BIJZONDERE BEDINGEN.......................................................................................27
3.1: WIJZIGING VAN ARBEIDSVOORWAARDEN............................................................................27
3.1.1: HR STOOF/MAMMOET MAATSTAF.....................................................................................................29
3.2: HET CONCURRENTIEBEDING.................................................................................................31
3.2.1: VERNIETIGING CONCURRENTIEBEDING DOOR DE RECHTER..............................................................33
3.2.2: VERGOEDINGEN BIJ CONCURRENTIEBEDING......................................................................................34
3.3: BOETEBEDING ART. 7:650 JO. 7:651 BW...............................................................................36
3.4: NEVENWERKZAAMHEDEN....................................................................................................37
3.5: DE PROEFTIJD.......................................................................................................................38
3.5.1: RECHTSGEVOLGEN...............................................................................................................................39
WEEK 4: CAO RECHT..........................................................................................................41
4.1: BEGRIPSBEPALING................................................................................................................41
4.2: (ON)GEBONDEN & (ON)BETROKKEN.....................................................................................42
4.3: DE WET AVV.........................................................................................................................45
, 4.4: UITLEG CAO..........................................................................................................................46
4.5: NIETIGHEID...........................................................................................................................47
WEEK 1: KWALIFICATIE EN VERBINDING
1.1: DE OVEREENKOMST
Arbeidsovereenkomst komt tot stand door wilsovereenstemming en
derhalve aanbod en aanvaarding (6:217 BW).
- Er moet wilsovereenstemming zijn over alle elementen van de
overeenkomst die door hen als essentieel worden beschouwd.
- Bij het afbreken van de onderhandeling voordat het bovenstaande is
bereikt, kan schadeplichtigheid opleveren. Dat is het geval wanneer
afbreking naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid
onaanvaardbaar zou zijn.
- Een arbeidsovereenkomst is op straffe van nietigheid onderworpen
aan de regels van 3:40 BW.
- Een arbeidsovereenkomst kan vernietigd worden op grond van 3:44
(bedreiging, bedrog, misbruik van omstandigheden) en 6:228 BW
(dwaling).
1.2: ELEMENTEN ARBEIDSOVEREENKOMST
Is gedefinieerd in art. 7:610 BW. De wettelijke definitie heeft de volgende
elementen:
1. De werknemer verbindt zich arbeid te verrichten;
, a. Dit begrip moet je ruim opvatten;
b. Kan geestelijk of lichamelijk zijn;
c. Arbeid moet van waarde zijn voor de wederpartij;
d. Arbeid primair gericht op uitbreiden eigen kennis van de
werknemer, zoals bij leenovereenkomst of
stageovereenkomst, dan is het geen arbeidsovereenkomst;
e. De werknemer moet gehouden zijn zelf arbeid te verrichten,
niet door een ander dus;
i. Je mag jezelf wel – met toestemming van de werkgever –
incidenteel laten vervangen, zie art. 7:659 BW.
f. ‘Persoonlijk arbeid verrichten’, oftewel, alleen natuurlijke
personen.
2. De werkgever verbindt zich loon te betalen;
a. Loon: de verschuldigde contraprestatie voor de arbeid, die iets
anders is dan pensioen.
b. De naam die partijen aan deze tegenprestatie toekennen, is
irrelevant.
c. De wet geeft een limitatieve opsomming van geoorloofde
loonvormen, zie art. 7:617 BW.
i. Maar, je mag ook een tegenprestatie in andere vorm
overeenkomen. Loonvormen zijn weliswaar limitatief,
maar tegenprestaties niet.
3. De werknemer verricht de arbeid in dienst van de werkgever.
a. HR Deliveroo. Belangrijke omstandigheden zijn:
- de aard en duur van de werkzaamheden;
- de wijze waarop de werkzaamheden en de werktijden
worden bepaald;
- de inbedding van het werk en de werker in de organisatie
van de werkverschaffer;
- het al dan niet bestaan van een verplichting het werk
persoonlijk uit te voeren;
- de wijze waarop de overeenkomst tussen partijen tot stand
is gekomen;
- de wijze waarop de beloning wordt bepaald en wordt
uitgekeerd;
- de hoogte van de beloningen; en
- de vraag of de werker bij de werkzaamheden commercieel
risico loopt.
b. Er moet een redelijke gezagsrelatie bestaan tussen werknemer
en werkgever.
c. Werkgever kan de werknemer bindende instructies geven.
i. Hoef niet betrekking te hebben op inhoud van de
bedongen arbeid.
, d. Soms heeft werknemer grote mate van zelfstandigheid en
vrijheid gezien de aard van de werkzaamheden (medici,
juristen, etc.).
e. De woorden’ gedurende zekere tijd’ in art. 7:610 BW hebben
meer praktische betekenis. Er is immers geen minimumduur
en ook geen onderscheidend kracht.
f. Het kan wel helpen bij de invulling van ‘in dienst van’. Dat is
het geval wanneer ‘in dienst van’ weinig reliëf heeft. Hoe
korter de looptijd, hoe sterker in zo’n geval de aanwijzing dat
van een arbeidsovereenkomst sprake is.
1.2.1: TWEEFASENTOETS
De drie elementen uit 7:610 moeten in een contractuele
arbeidsverhouding aanwezig zijn om te kunnen spreken van een
arbeidsovereenkomst.
- Ontbreekt het loonelement of aanwijzingsbevoegdheid? Dan zal de
overeenkomst gewoonlijk als overeenkomst van opdracht worden
aangemerkt.
o Ook bij overeenkomst van opdracht kan opdrachtnemer
gehouden zijn gevolg te geven aan zekere aanwijzingen
omtrent de uitvoering (7:402 BW).
o Hoe sterker en veelomvattender die bevoegdheid is, des te
eerder sprake is van een arbeidsovereenkomst.
Jurisprudentie overzicht.
(1) HR Groen/Schroevers: (introductie holistische benadering)
Expliciet maakt de Hoge Raad duidelijk dat niet langer de partijbedoeling
van belang is, maar de vraag of de overeengekomen rechten en
verplichtingen – vastgesteld aan de hand van de Haviltexmaatstaf –
voldoen aan de wettelijke omschrijving van de arbeidsovereenkomst. Als
sprake is van arbeid, loon en een gezagsverhouding is dus sprake van een
arbeidsovereenkomst, ongeacht of partijen dat beoogd hebben.
(2) HR X/Gemeente Amsterdam: (tweefasentoets)
Echter, in HR X/Gemeente Amsterdam is de Hoge Raad teruggekomen op
het HR Groen/Schroevers leerstuk. Met de bewoordingen ‘anders dan uit
het arrest Groen/Schoevers wel is afgeleid’ in X/Gemeente Amsterdam,
lijkt de Hoge Raad te impliceren dat het arrest Groen/Schoevers verkeerd
is begrepen en het nooit de bedoeling is geweest om de partijbedoeling in
de kwalificatiefase een rol te laten spelen.
