Levensbeschouwing 2
1
Levensbeschouwing 2
,1 Vakdidactiek
1.1 Inleiding
Stapsgewijs verkennen we de verschillende elementen die nodig zijn om tot een goede les te komen
- Eerste opdracht op je eigen niveau een aantal inhouden verwerven
o Bouw eerst achtergrond op voor jezelf, zo ben je in staat om je ‘onderwerp’ op een
degelijke manier uit te werken
o Je eigen rugzak vul je met bagage. Onderweg haal je af en toe wat uit die rugzak om
je lessen en activiteiten vorm, ‘body’ te geven
- Tweede opdracht De inhoud die we op eigen niveau verwierven, vertalen op een
aangepaste en verantwoorde manier aan kinderen
Er bestaan verschillende wegwijzers handleidingen, het leerplanconcept ZILL, de opdrachten van
het katholiek basisonderwijs, …
Naast de vakdidactische elementen spelen jouw uitstraling als leerkracht hier ook een belangrijke rol
Er zijn verschillende vaardigheden en competenties nodig om een bezielde en deskundige leerkracht
te worden
1.2 De lesvoorbereiding
Dit hoofdstuk kan je maar integreren door het uit te proberen in de praktijk
1.3 Een les voorbereiden en uitwerken
Godsdienstlessen van het lager onderwijs
- Grote mooie geschilderde bijbelprenten in het grote kader aan de muur
We waren ons nog niet bewust van welke didactische principes/handvaten hierachter staken
1.4 Lesvoorbereidings r.-k. godsdienst
Er is geen wondermiddel om een les goed te laten verlopen of toch heel wat werk steken in een
voorbereiding zorgt ervoor dat de helft van je les al geslaagd is
Probeer op voorhand al heel wat dingen te weten te komen
- Naar de gebruikte handleiding. Zijn er werkblaadjes of mag je er zelf maken?
- Naar het aantal leerlingen zodat je voldoende materiaal kan voorzien
- Naar een moment om samen je voorbereidingen te bespreken. Doe dit tijdig zodat je nog
kunt wijzigen op basis van feedback
1.4.1 De lesvoorbereiding is gebaseerd op doelen
Geen enkele handleiding kan de leerinhouden vervangen ze bieden suggesties om de verschillende
leerinhouden in lessen om te zetten
Een goede lesvoorbereiding mikt op vooraf geselecteerde doelen en leerinhouden
De doelen en leerinhouden voor de godsdienstlessen zijn opgenomen in het ordeningskader ZILL
- De leerplandoelen uit het leerplan worden in Zill de generieke doelen genoemd
2
Levensbeschouwing 2
,1.4.2 Generieke doelen in Zill
In het katholiek onderwijs is het leren en leven op school gericht op de harmonische ontwikkeling van
de hele persoon hoofd, hart en handen
Op school worden kinderen in hun ontwikkeling begeleid door goede gidsen dit zijn de
leerkrachten
- De lk is echter niet de enige gids in de harmonische ontwikkeling van een kind
- De ouders zijn de eerste opvoeders
- Daarom is communiceren met hen zowel tijdens informele contacten als formele contacten
over Zill zeer belangrijk
De harmonische ontwikkeling van de totale
persoon gebeurt in de persoons- en de
cultuurgebonden ontwikkeling
Bij de persoonsgebonden ontwikkeling zijn
de leerinhouden opgenomen die de drie
klassieke H’s (hoofd-handen-hart) vanuit de
fysieke, pyschische, sociale en spirituele
basisboeften ontwikkelen
Bij de cultuurgebonden ontwikkeling gaat de aandacht naar het ontwikkelen van het cultuur
bewustzijn en de mogelijkheid om te participeren aan de veranderlijke wereld van vandaag en
morgen. Cultuur zelfbewustzijn gaat over het leven in al zijn vormen en over de capaciteit om
daarmee te handelen en erop te reflecteren
Onder het ontwikkelveld ‘rooms-katholieke godsdienst’ zitten 5 ontwikkelthema’s
- Levensbeschouwelijke, religieus en/of gelovig groeien
- Vertrouwen en wantrouwen, mogelijkheden en beperkingen
- Verbondenheid met zichzelf, anderen, gemeenschappen, natuur en cultuur
- Gevoeligheid voor goed en kwaad
- Openkoen voor geloofstaal, symboliek en rituelen
Bij die verschillende ontwikkelingsthema’s horen generieke doelen. Deze generieke doelen worden
voorzien van suggesties. Zill noemt ze ontwikkelingstappen in de leerlijn die het generiek doel
uitwerkt.
1.4.3 Generieke doelen in de les r.-k. godsdienst
Het is een foute redenering om te denken dat de ontwikkelvelden de nieuwe namen zijn van de
vakken met hun specifieke leerinhouden. Elke ontwikkeling binnen een bepaald ontwikkelveld of-
thema heeft ook invloed op de andere
Elke godsdienstles heeft bijgevolg aandacht voor zowel de persoonsgebonden als de
cultuurgebonden ontwikkeling
- Uit de persoonsgebonden ontwikkeling wordt er telkens 1 generiek doel gekozen uit één van
de ontwikkelthema’s
3
Levensbeschouwing 2
, - Bij de cultuurgebonden ontwikkeling kommt het generiek doel uit een van de vier laatste
ontwikkelthema’s, die ook de componenten van de religieuze en/of levensbeschouwelijke
groie genoemd worden
Per thema komt er mintens 1 generiek doel uit het eerste ontwikkelthema ‘levensbeschouwelijk
religieus en/of gelovig groeien van het ontwikkeld veld
1.4.4 Situering in de lessenreeks
Een les godsdienst hoort thuis in een thema, een lessenreeks.
Je zoekt het werkmateriaal voor leerlingen en de handleiding voor de leerkracht
Bekijk in de handleiding het volgende
- De inleidende pagina en de inhoudstafel: zo situeer je je les in het thema
- De beknopte samenvatting van het thema: zo heb je onmiddellijk de rode draad van het
thema vast
- De lessen voor en na je les: zo krijg je zicht op waar de leerlingen staan (beginsituatie) en
waar je heen moet met je les (doelgerichtheid)
1.4.5 Brainstormen
Met de generieke doelen in je achterhoofd, doe je vervolgens een brainstorm
- Wat roept het thema bij mij op
- Welke woorden schieten mij te binnen bij de titel
- Ken ik een Bijbelverhaal dat bij mijn onderwerp past
- Welke ideeën komen spontaan bij me op
- Hoe zou ik het persoonlijk verwerken
- Wat betekent het onderwerp bij mij
Laat je creativiteit de vrije loop. Zo zet je de eerste stap naar het integreren van het onderwerp voor
jezelf. Dit is een belangrijke fase in het opbouwen van een les
1.4.6 Achtergrondinformatie
Achtergrondinformatie opzoeken hoort bij het voorbereidingswerk.
Weinig weten is niet erg, het is wel er als je niet op zoek gaat naar de info
Lees eerst het materiaal dat voorhanden is grondig na
- De info in het leerplanconcept
- De handleiding
- Het leerlingendeel, de leerlingenbundel
Indien nodig, haal je er extra info bij
- Boeken
- Info van het internet
Zoek vervolgens naar de betekenis van het onderwerp
- Wat betekent dit onderwerp voor mij
- Leer ik hier iets nieuw of opnieuw
- Laat ik mijn niet alleen aanspreken door de cognitieve kant van de zaak
- Spreekt het mij ook aan als mens, als gelovige
4
Levensbeschouwing 2
1
Levensbeschouwing 2
,1 Vakdidactiek
1.1 Inleiding
Stapsgewijs verkennen we de verschillende elementen die nodig zijn om tot een goede les te komen
- Eerste opdracht op je eigen niveau een aantal inhouden verwerven
o Bouw eerst achtergrond op voor jezelf, zo ben je in staat om je ‘onderwerp’ op een
degelijke manier uit te werken
o Je eigen rugzak vul je met bagage. Onderweg haal je af en toe wat uit die rugzak om
je lessen en activiteiten vorm, ‘body’ te geven
- Tweede opdracht De inhoud die we op eigen niveau verwierven, vertalen op een
aangepaste en verantwoorde manier aan kinderen
Er bestaan verschillende wegwijzers handleidingen, het leerplanconcept ZILL, de opdrachten van
het katholiek basisonderwijs, …
Naast de vakdidactische elementen spelen jouw uitstraling als leerkracht hier ook een belangrijke rol
Er zijn verschillende vaardigheden en competenties nodig om een bezielde en deskundige leerkracht
te worden
1.2 De lesvoorbereiding
Dit hoofdstuk kan je maar integreren door het uit te proberen in de praktijk
1.3 Een les voorbereiden en uitwerken
Godsdienstlessen van het lager onderwijs
- Grote mooie geschilderde bijbelprenten in het grote kader aan de muur
We waren ons nog niet bewust van welke didactische principes/handvaten hierachter staken
1.4 Lesvoorbereidings r.-k. godsdienst
Er is geen wondermiddel om een les goed te laten verlopen of toch heel wat werk steken in een
voorbereiding zorgt ervoor dat de helft van je les al geslaagd is
Probeer op voorhand al heel wat dingen te weten te komen
- Naar de gebruikte handleiding. Zijn er werkblaadjes of mag je er zelf maken?
- Naar het aantal leerlingen zodat je voldoende materiaal kan voorzien
- Naar een moment om samen je voorbereidingen te bespreken. Doe dit tijdig zodat je nog
kunt wijzigen op basis van feedback
1.4.1 De lesvoorbereiding is gebaseerd op doelen
Geen enkele handleiding kan de leerinhouden vervangen ze bieden suggesties om de verschillende
leerinhouden in lessen om te zetten
Een goede lesvoorbereiding mikt op vooraf geselecteerde doelen en leerinhouden
De doelen en leerinhouden voor de godsdienstlessen zijn opgenomen in het ordeningskader ZILL
- De leerplandoelen uit het leerplan worden in Zill de generieke doelen genoemd
2
Levensbeschouwing 2
,1.4.2 Generieke doelen in Zill
In het katholiek onderwijs is het leren en leven op school gericht op de harmonische ontwikkeling van
de hele persoon hoofd, hart en handen
Op school worden kinderen in hun ontwikkeling begeleid door goede gidsen dit zijn de
leerkrachten
- De lk is echter niet de enige gids in de harmonische ontwikkeling van een kind
- De ouders zijn de eerste opvoeders
- Daarom is communiceren met hen zowel tijdens informele contacten als formele contacten
over Zill zeer belangrijk
De harmonische ontwikkeling van de totale
persoon gebeurt in de persoons- en de
cultuurgebonden ontwikkeling
Bij de persoonsgebonden ontwikkeling zijn
de leerinhouden opgenomen die de drie
klassieke H’s (hoofd-handen-hart) vanuit de
fysieke, pyschische, sociale en spirituele
basisboeften ontwikkelen
Bij de cultuurgebonden ontwikkeling gaat de aandacht naar het ontwikkelen van het cultuur
bewustzijn en de mogelijkheid om te participeren aan de veranderlijke wereld van vandaag en
morgen. Cultuur zelfbewustzijn gaat over het leven in al zijn vormen en over de capaciteit om
daarmee te handelen en erop te reflecteren
Onder het ontwikkelveld ‘rooms-katholieke godsdienst’ zitten 5 ontwikkelthema’s
- Levensbeschouwelijke, religieus en/of gelovig groeien
- Vertrouwen en wantrouwen, mogelijkheden en beperkingen
- Verbondenheid met zichzelf, anderen, gemeenschappen, natuur en cultuur
- Gevoeligheid voor goed en kwaad
- Openkoen voor geloofstaal, symboliek en rituelen
Bij die verschillende ontwikkelingsthema’s horen generieke doelen. Deze generieke doelen worden
voorzien van suggesties. Zill noemt ze ontwikkelingstappen in de leerlijn die het generiek doel
uitwerkt.
1.4.3 Generieke doelen in de les r.-k. godsdienst
Het is een foute redenering om te denken dat de ontwikkelvelden de nieuwe namen zijn van de
vakken met hun specifieke leerinhouden. Elke ontwikkeling binnen een bepaald ontwikkelveld of-
thema heeft ook invloed op de andere
Elke godsdienstles heeft bijgevolg aandacht voor zowel de persoonsgebonden als de
cultuurgebonden ontwikkeling
- Uit de persoonsgebonden ontwikkeling wordt er telkens 1 generiek doel gekozen uit één van
de ontwikkelthema’s
3
Levensbeschouwing 2
, - Bij de cultuurgebonden ontwikkeling kommt het generiek doel uit een van de vier laatste
ontwikkelthema’s, die ook de componenten van de religieuze en/of levensbeschouwelijke
groie genoemd worden
Per thema komt er mintens 1 generiek doel uit het eerste ontwikkelthema ‘levensbeschouwelijk
religieus en/of gelovig groeien van het ontwikkeld veld
1.4.4 Situering in de lessenreeks
Een les godsdienst hoort thuis in een thema, een lessenreeks.
Je zoekt het werkmateriaal voor leerlingen en de handleiding voor de leerkracht
Bekijk in de handleiding het volgende
- De inleidende pagina en de inhoudstafel: zo situeer je je les in het thema
- De beknopte samenvatting van het thema: zo heb je onmiddellijk de rode draad van het
thema vast
- De lessen voor en na je les: zo krijg je zicht op waar de leerlingen staan (beginsituatie) en
waar je heen moet met je les (doelgerichtheid)
1.4.5 Brainstormen
Met de generieke doelen in je achterhoofd, doe je vervolgens een brainstorm
- Wat roept het thema bij mij op
- Welke woorden schieten mij te binnen bij de titel
- Ken ik een Bijbelverhaal dat bij mijn onderwerp past
- Welke ideeën komen spontaan bij me op
- Hoe zou ik het persoonlijk verwerken
- Wat betekent het onderwerp bij mij
Laat je creativiteit de vrije loop. Zo zet je de eerste stap naar het integreren van het onderwerp voor
jezelf. Dit is een belangrijke fase in het opbouwen van een les
1.4.6 Achtergrondinformatie
Achtergrondinformatie opzoeken hoort bij het voorbereidingswerk.
Weinig weten is niet erg, het is wel er als je niet op zoek gaat naar de info
Lees eerst het materiaal dat voorhanden is grondig na
- De info in het leerplanconcept
- De handleiding
- Het leerlingendeel, de leerlingenbundel
Indien nodig, haal je er extra info bij
- Boeken
- Info van het internet
Zoek vervolgens naar de betekenis van het onderwerp
- Wat betekent dit onderwerp voor mij
- Leer ik hier iets nieuw of opnieuw
- Laat ik mijn niet alleen aanspreken door de cognitieve kant van de zaak
- Spreekt het mij ook aan als mens, als gelovige
4
Levensbeschouwing 2
