Basis van psychodiagnostiek
Deel 1: inzoomen
H1: wat is psychodiagnostiek
Definitie van de psychodiagnostiek
Psychodiagnostiek: de wetenschap die erop gericht is om
- Op een gefundeerde manier
- Informatie over een persoon en zijn omgeving te verzamelen
- Met het oog op het nemen van een verantwoorde beslissingen
Het verzamelen van informatie over een persoon en zijn omgeving
Info verzamelen van een persoon (bv. Intelligentie) en zijn omgeving (bv. Draagkracht van een gezin)
- Hoe de persoon op andere momenten zich gedraagt
Betreft vaak psychologische eigenschappen (staat tegenover empirische eigenschappen)
- Trekken = stabiele eigenschappen
o In het algemeen
▪ Bijvoorbeeld: intelligentie, persoonlijkheid
- Toestanden = veranderlijke eigenschappen
o Soms gedraagt iemand zich
▪ Motivatie, verdriet, weerstand
Psychologische eigenschappen zijn constructen
- Betekenisvol gehelen van innerlijke en uiterlijke kenmerken waarvan we veronderstellen dat ze
bij een persoon aanwezig zijn
o Helpen om de verschillen tussen mensen te duiden
▪ We leiden dit af uit het gedrag
Zijn niet rechtstreeks empirisch waarneembaar, maar zijn slechts hypothetisch (veronderstellen)
Belangrijk!
- Omwille van dat hypothetisch karakter moeten ze tentatief = voorzichtig geformuleerd
Worden
o Bijvoorbeeld: als we een antwoord willen geven op de vraag waarom Lotte sneller aan
haar huiswerk begint dan Ans, dan KAN motivatie aan de basis daarvan liggen
- Ze moeten omgezet worden naar iets meetbaar = operationaliseren
Gericht op het kunnen nemen van verantwoorde beslissingen
Doel: uitspraken doen om verschillende soorten beslissingen te kunnen nemen
, Het nemen van beslissingen kan op 4 niveaus gesitueerd worden:
Beschrijven
- In kaart brengen van eigenschappen of kenmerken
o Bijvoorbeeld: er is geen open communicatie binnen dit gezin
o Bijvoorbeeld: zodra Henri zich in een open ruimte begeeft, wordt hij overmand door
paniek
- Je moet er goed over na denken om tot zo een uitspraak te komen
Ordenen
- Ordenen = classificeren
o Reduceren van veelheid aan eigenschappen tot enkele hanteerbare patronen op basis
van waargenomen overeenkomsten
▪ Bijvoorbeeld: wat zijn de ondersteunende krachten in de omgeving van Tom
- Kan aan de hand van classificatiesystemen
o DSM 5: diagnostic and statistical manual of mental disorders
o ICF: international classification of functioning, disability and health
o KOP: klachten, omstandigheden, persoon
Verklaren
- Zoeken naar mogelijke oorzaken van wat er binnen de persoon of zijn omgeving omgaat
o Bijvoorbeeld: waaraan kan het liggen dat Hans onderpresteert op het werk
Voorspellen
- Voorspellen van toekomstig gedrag, hoe gaat deze persoon zich gedragen in een bepaalde
situatie
o Bijvoorbeeld: Wat is de kans dat Bart opnieuw tot criminele feiten overgaat
Op een gefundeerde manier
Niet op basis van intuïtie of buikgevoel, wel aan de hand van psychodiagnostische methoden die
wetenschappelijk onderbouwd zijn
Psychodiagnostische methoden
Het gaat om onderzoeken die kunnen geordend worden volgens 2 dimensies
- Meer of minder, kwantitatief versus kwalitatief
- Meer of minder gestructureerd
Het afnemen is geen doel op zich, maar slechts één stap binnen een hele psychodiagnostische cyclus
Wetenschappelijke onderbouwing
Inhoudelijk theoretisch
- Bijvoorbeeld: wanneer kan het vergeten als problematisch worden gezien
Technisch kwalitatief:
- Psychometrische kwaliteiten (betrouwbaarheid en validiteit)
Deel 1: inzoomen
H1: wat is psychodiagnostiek
Definitie van de psychodiagnostiek
Psychodiagnostiek: de wetenschap die erop gericht is om
- Op een gefundeerde manier
- Informatie over een persoon en zijn omgeving te verzamelen
- Met het oog op het nemen van een verantwoorde beslissingen
Het verzamelen van informatie over een persoon en zijn omgeving
Info verzamelen van een persoon (bv. Intelligentie) en zijn omgeving (bv. Draagkracht van een gezin)
- Hoe de persoon op andere momenten zich gedraagt
Betreft vaak psychologische eigenschappen (staat tegenover empirische eigenschappen)
- Trekken = stabiele eigenschappen
o In het algemeen
▪ Bijvoorbeeld: intelligentie, persoonlijkheid
- Toestanden = veranderlijke eigenschappen
o Soms gedraagt iemand zich
▪ Motivatie, verdriet, weerstand
Psychologische eigenschappen zijn constructen
- Betekenisvol gehelen van innerlijke en uiterlijke kenmerken waarvan we veronderstellen dat ze
bij een persoon aanwezig zijn
o Helpen om de verschillen tussen mensen te duiden
▪ We leiden dit af uit het gedrag
Zijn niet rechtstreeks empirisch waarneembaar, maar zijn slechts hypothetisch (veronderstellen)
Belangrijk!
- Omwille van dat hypothetisch karakter moeten ze tentatief = voorzichtig geformuleerd
Worden
o Bijvoorbeeld: als we een antwoord willen geven op de vraag waarom Lotte sneller aan
haar huiswerk begint dan Ans, dan KAN motivatie aan de basis daarvan liggen
- Ze moeten omgezet worden naar iets meetbaar = operationaliseren
Gericht op het kunnen nemen van verantwoorde beslissingen
Doel: uitspraken doen om verschillende soorten beslissingen te kunnen nemen
, Het nemen van beslissingen kan op 4 niveaus gesitueerd worden:
Beschrijven
- In kaart brengen van eigenschappen of kenmerken
o Bijvoorbeeld: er is geen open communicatie binnen dit gezin
o Bijvoorbeeld: zodra Henri zich in een open ruimte begeeft, wordt hij overmand door
paniek
- Je moet er goed over na denken om tot zo een uitspraak te komen
Ordenen
- Ordenen = classificeren
o Reduceren van veelheid aan eigenschappen tot enkele hanteerbare patronen op basis
van waargenomen overeenkomsten
▪ Bijvoorbeeld: wat zijn de ondersteunende krachten in de omgeving van Tom
- Kan aan de hand van classificatiesystemen
o DSM 5: diagnostic and statistical manual of mental disorders
o ICF: international classification of functioning, disability and health
o KOP: klachten, omstandigheden, persoon
Verklaren
- Zoeken naar mogelijke oorzaken van wat er binnen de persoon of zijn omgeving omgaat
o Bijvoorbeeld: waaraan kan het liggen dat Hans onderpresteert op het werk
Voorspellen
- Voorspellen van toekomstig gedrag, hoe gaat deze persoon zich gedragen in een bepaalde
situatie
o Bijvoorbeeld: Wat is de kans dat Bart opnieuw tot criminele feiten overgaat
Op een gefundeerde manier
Niet op basis van intuïtie of buikgevoel, wel aan de hand van psychodiagnostische methoden die
wetenschappelijk onderbouwd zijn
Psychodiagnostische methoden
Het gaat om onderzoeken die kunnen geordend worden volgens 2 dimensies
- Meer of minder, kwantitatief versus kwalitatief
- Meer of minder gestructureerd
Het afnemen is geen doel op zich, maar slechts één stap binnen een hele psychodiagnostische cyclus
Wetenschappelijke onderbouwing
Inhoudelijk theoretisch
- Bijvoorbeeld: wanneer kan het vergeten als problematisch worden gezien
Technisch kwalitatief:
- Psychometrische kwaliteiten (betrouwbaarheid en validiteit)
