KAPSTOK RADIOANATOMIE
1. inleiding
g Meerdere onderzoekstechnieken
g Meer dan röntgenstralen
g Diagnostische radiologie: het stellen vd diagnose
g Interventionele radiologie: iets doen, technieken toepassen
o Vasculair
o Niet-vasculair
g Snelle technologische evolutie
g Innovatie
röntgenstralen
Conventionele radiografie (RX,
‘foto’)
Computer tomografie
GEEN röntgenstralen
Echografie, Magnetische Resonantie
g Dag vd ontdekking vd röntgenstralen = 8/11/1895
g Ook al Nobelprijzen voor gewonnen
2. Conventionele radiologie
Rontgenbuis nodig: rontgenstralen genereren
+Dector : zorgt voor beeldvorming van
gegenereerde stralen
In röntgenbuis:3 stappen röntgenproductie
g Bron van elektronen
g Manier om deze elektronen snel te
versnellen
g Manier om deze elektronen snel te
vertragen
Röntgenproductie
1. Verhitting filament cathode
g productie electronen door thermionische emissie (vrijgeven van electronen door hitte)
g verhit filament waarbij de electronen dissociëren en een wolk van vrije electronen creëren rondom
het filament
2. versnellen elektronen
g hoge kinetische energie krijgen.
g veroorzaakt dr elektrische spanning -> kVp (kilo voltage potential) -> creëert sterke negatieve
lading in filament
3. negatieve elektronen w aangetrokken tot positief geladen anode.
4. vertragen (= deceleratie) van elektronen
, g Hoogenergetische elektronen vallen op de anode.
g Dr vertragen: elektronen geven hun energie vrij ovv hitte en röntgenstralen.
Detector
g Flat panel detectors --> ‘digital radiography’
g Omzetting/conversie van x-stralen in
o licht (indirecte conversie) --> stroom
o stroom (directe conversie)
o of: Vindt in de flat-panel detector plaats
g Data wordt uitgelezen
g Radiologsich beeld => op digitale manier weergegegeven
DNA schade:
Directe
Directe DNA dubbelstrengbreuken
Indirect
Vorming van vrije radicalen (OH) in het water in de cel
g veroorzaakt indirecte schade aan het DNA door de chemische reacties
Herstel:
g Correct herstel
g Foutief herstel --> celdood ---------------> deterministische effecten
o Thershold onder limiet => geen celdood
o Haaruitval, roodheid huid, irritatie, cataract …
g Foutief herstel --> abnormale celdeling ---> stochastische effecten
o Vanuit gaan dat er geen threshold is; niet vanaf bepaalde dosis krijg je kanker, maar als je die
dosissen geeft heb je meer kans op kanker
o Kanker, leukemie …
g DNA-schade
Radioprotectie
ALARA - As Low As Reasonably Achievable --> hoeveelheid straling beperken!!
g Vermijden van straling welke geen direct voordeel biedt, ook al is de dosis klein
g Justificatie: het voordeel moet groter zijn dan het nadeel – het gebruik van straling moet
gerechtvaardigd zijn
=> ondezoeken aanvragen als er een rechtvaardiging is wrm gegevens nodig
g Optimisatie: hoeveelheid straling in functie van de kwaliteit
Niet meeer stralen gebruiken als het gn bijdrage levert aan de kwaliteit
g Dosis limieten: regelgeving - FANC
Röntgenstralen
g Conventionele radiologie =
o Klassieke radiografie
o X-stralen / x-rays
1. inleiding
g Meerdere onderzoekstechnieken
g Meer dan röntgenstralen
g Diagnostische radiologie: het stellen vd diagnose
g Interventionele radiologie: iets doen, technieken toepassen
o Vasculair
o Niet-vasculair
g Snelle technologische evolutie
g Innovatie
röntgenstralen
Conventionele radiografie (RX,
‘foto’)
Computer tomografie
GEEN röntgenstralen
Echografie, Magnetische Resonantie
g Dag vd ontdekking vd röntgenstralen = 8/11/1895
g Ook al Nobelprijzen voor gewonnen
2. Conventionele radiologie
Rontgenbuis nodig: rontgenstralen genereren
+Dector : zorgt voor beeldvorming van
gegenereerde stralen
In röntgenbuis:3 stappen röntgenproductie
g Bron van elektronen
g Manier om deze elektronen snel te
versnellen
g Manier om deze elektronen snel te
vertragen
Röntgenproductie
1. Verhitting filament cathode
g productie electronen door thermionische emissie (vrijgeven van electronen door hitte)
g verhit filament waarbij de electronen dissociëren en een wolk van vrije electronen creëren rondom
het filament
2. versnellen elektronen
g hoge kinetische energie krijgen.
g veroorzaakt dr elektrische spanning -> kVp (kilo voltage potential) -> creëert sterke negatieve
lading in filament
3. negatieve elektronen w aangetrokken tot positief geladen anode.
4. vertragen (= deceleratie) van elektronen
, g Hoogenergetische elektronen vallen op de anode.
g Dr vertragen: elektronen geven hun energie vrij ovv hitte en röntgenstralen.
Detector
g Flat panel detectors --> ‘digital radiography’
g Omzetting/conversie van x-stralen in
o licht (indirecte conversie) --> stroom
o stroom (directe conversie)
o of: Vindt in de flat-panel detector plaats
g Data wordt uitgelezen
g Radiologsich beeld => op digitale manier weergegegeven
DNA schade:
Directe
Directe DNA dubbelstrengbreuken
Indirect
Vorming van vrije radicalen (OH) in het water in de cel
g veroorzaakt indirecte schade aan het DNA door de chemische reacties
Herstel:
g Correct herstel
g Foutief herstel --> celdood ---------------> deterministische effecten
o Thershold onder limiet => geen celdood
o Haaruitval, roodheid huid, irritatie, cataract …
g Foutief herstel --> abnormale celdeling ---> stochastische effecten
o Vanuit gaan dat er geen threshold is; niet vanaf bepaalde dosis krijg je kanker, maar als je die
dosissen geeft heb je meer kans op kanker
o Kanker, leukemie …
g DNA-schade
Radioprotectie
ALARA - As Low As Reasonably Achievable --> hoeveelheid straling beperken!!
g Vermijden van straling welke geen direct voordeel biedt, ook al is de dosis klein
g Justificatie: het voordeel moet groter zijn dan het nadeel – het gebruik van straling moet
gerechtvaardigd zijn
=> ondezoeken aanvragen als er een rechtvaardiging is wrm gegevens nodig
g Optimisatie: hoeveelheid straling in functie van de kwaliteit
Niet meeer stralen gebruiken als het gn bijdrage levert aan de kwaliteit
g Dosis limieten: regelgeving - FANC
Röntgenstralen
g Conventionele radiologie =
o Klassieke radiografie
o X-stralen / x-rays
