Rode loper Pneumothorax
1. Definitie / begripsbepaling
Een pneumothorax of klaplong is de toestand waarbij er in de borstholte buiten de long ook
vrije lucht aanwezig is. Deze lucht drukt op de inwendige organen, dus ook op de long.
Hierdoor neemt het volume van de long af, in extreme gevallen tot een klomp ter grootte van
een vuist die in het midden van de borstholte aan de luchtwegen vast zit.
2. Epidemiologie (vóórkomen / verspreiding)
De spontane pneumothorax komt het meest voor, namelijk bij 5 op de 100.000 mensen. Het
komt 5 x zoveel voor bij mannen als bij vrouwen. Het betreft vaak jonge mensen met een
lange, magere lichaamsbouw. De reden hiervan is onbekend; de drukverhoudingen in de
pleuraholte zouden mogelijk een rol spelen. Ook wordt verondersteld dat door een meer
horizontaal verloop van de eerste rib de long door scherpe ribrandjes beschadigd kan
worden. Wat hiervan de oorzaak is, is niet geheel bekend.
3. Etiologie / oorzaak
De pneumothorax is in verschillende soorten te verklaren:
Niet spontaan:
o traumatische pneumothorax
o iatrogenen pneumothorax
spontaan:
o primaire spontane pneumothorax
o secundaire spontane pneumothorax
Een niet-spontane pneumothorax kan ontstaan door een trauma, bijv. een ongeval. Het
longvlies en borstvlies zijn beide aangedaan door bijv. een mes of gebroken rib die de vliezen
doorboort. Hierdoor is het mogelijk dat er lucht inde pleuraholte komt en er een
pneumothorax ontstaat. Wanneer de lucht via de opening kan ontsnappen, zal de klaplong
minder ernstig zijn wegens minder interne druk.
Een andere oorzaak voor een niet-spontane pneumothorax is de iatrogene pneumothorax.
Deze is ontstaan door een medische ingreep, hetzij bedoeld of onbedoeld. Bij sommige
ziektes liet men vroeger een pneumothorax ontstaan. Tegenwoordig zijn ze veelal onbedoeld
ontstaan wanneer bijv. een pleurapunctie wordt gedaan. Ook kan kunstmatige beademing
, met constante overdruk een oorzaak zijn om het longvlies te doen scheuren met een
pneumothorax tot gevolg.
Een spontane pneumothorax kan primair ontstaan: de oorzaken zijn nog niet geheel
duidelijk. Een verband tussen pneumothorax en aangeboren afwijkingen kan gemaakt
worden, aangezien ruim 75% van de patiënten een afwijking heeft. Een van die afwijkingen
kunnen bullae zijn; dit zijn holtes in het longweefsel die samengaan met de longblaasjes.
Daardoor kan een blaasje scheuren en ontstaat er een lek tussen de long en de pleuraholte.
Een secundaire spontane pneumothorax kan ontstaan door een ziekte of een afwijking.
Veelal zijn het longziektes die de kans vergroten en de oorzaak zijn, aangezien zij de longen
aantasten. Longemfyseem is een voorbeeld hiervan; de rek is uit de longen en de elasticiteit
van de longblaasjes is ook afgenomen. Gevolg is sneller kans op scheuren van deze blaasjes
waardoor een spontane pneumothorax kan ontstaan.
Jonge mannen rond het 20ste levensjaar kunnen spontaan een pneumothorax ontwikkelen,
de oorzaak hiervoor is niet duidelijk.
4. Pathofysiologie (anatomie en fysiologie)
De longen zijn gelegen in de borstkas en omsluiten het hart. De weefselstructuur is elastisch,
sponsachtig weefsel. De rechterlong bestaat uit 3 longkwabben en de linkerlong bestaat uit 2
longkwabben. Dit komt door de ligging van het hart aan de linkerkant van het lichaam. De
longen zijn omgeven door een longvlies. Het gebied in de borstkas, tussen beide longen in,
wordt het mediastinum genoemd. Hier bevinden zich de luchtpijp, de slokdarm, het hart, de
bloedvaten, lymfevaten en zenuwen.
De weg die de lucht gaat die wij inademen, is als volgt;
via de keelholte gaat het lucht naar de luchtpijp. Hier vindt een vertakking plaats waarbij de
luchtpijp overgaat in twee bronchi, dit zijn grote vertakkingen van de luchtpijp die naar de
linker- en rechterlong gaan. De bronchi splitsen zich geleidelijk in kleinere luchtkanalen, de
zogenaamde bronchioli. Deze lopen steeds nauwer toe en aan het uiteinde zitten
longblaasjes die ervoor zorgen dat er zuurstof uitgewisseld kan worden. De longen bevatten
miljoenen longblaasjes, die allemaal omgeven zijn door kleine bloedvaatjes. De wand van
zowel het longblaasje als het bloedvat is zo dun dat er uitwisseling (diffusie) van zuurstof
mogelijk is. Op deze manier wordt het bloed van zuurstof voorzien, dat weer naar de
organen gaat zodat zij kunnen functioneren. De luchtwegen zijn anders bekleed, namelijk
met trilhaartjes en slijmproducerende cellen. Deze slijmlaag zorgt ervoor dat stof en vuil dat
ingeademd wordt, vastgehouden wordt en door de trilharen naar de keelholte vervoerd kan
worden, op deze wijze ontstaat sputum, dat bij een gezond persoon nauwelijks merkbaar is.
1. Definitie / begripsbepaling
Een pneumothorax of klaplong is de toestand waarbij er in de borstholte buiten de long ook
vrije lucht aanwezig is. Deze lucht drukt op de inwendige organen, dus ook op de long.
Hierdoor neemt het volume van de long af, in extreme gevallen tot een klomp ter grootte van
een vuist die in het midden van de borstholte aan de luchtwegen vast zit.
2. Epidemiologie (vóórkomen / verspreiding)
De spontane pneumothorax komt het meest voor, namelijk bij 5 op de 100.000 mensen. Het
komt 5 x zoveel voor bij mannen als bij vrouwen. Het betreft vaak jonge mensen met een
lange, magere lichaamsbouw. De reden hiervan is onbekend; de drukverhoudingen in de
pleuraholte zouden mogelijk een rol spelen. Ook wordt verondersteld dat door een meer
horizontaal verloop van de eerste rib de long door scherpe ribrandjes beschadigd kan
worden. Wat hiervan de oorzaak is, is niet geheel bekend.
3. Etiologie / oorzaak
De pneumothorax is in verschillende soorten te verklaren:
Niet spontaan:
o traumatische pneumothorax
o iatrogenen pneumothorax
spontaan:
o primaire spontane pneumothorax
o secundaire spontane pneumothorax
Een niet-spontane pneumothorax kan ontstaan door een trauma, bijv. een ongeval. Het
longvlies en borstvlies zijn beide aangedaan door bijv. een mes of gebroken rib die de vliezen
doorboort. Hierdoor is het mogelijk dat er lucht inde pleuraholte komt en er een
pneumothorax ontstaat. Wanneer de lucht via de opening kan ontsnappen, zal de klaplong
minder ernstig zijn wegens minder interne druk.
Een andere oorzaak voor een niet-spontane pneumothorax is de iatrogene pneumothorax.
Deze is ontstaan door een medische ingreep, hetzij bedoeld of onbedoeld. Bij sommige
ziektes liet men vroeger een pneumothorax ontstaan. Tegenwoordig zijn ze veelal onbedoeld
ontstaan wanneer bijv. een pleurapunctie wordt gedaan. Ook kan kunstmatige beademing
, met constante overdruk een oorzaak zijn om het longvlies te doen scheuren met een
pneumothorax tot gevolg.
Een spontane pneumothorax kan primair ontstaan: de oorzaken zijn nog niet geheel
duidelijk. Een verband tussen pneumothorax en aangeboren afwijkingen kan gemaakt
worden, aangezien ruim 75% van de patiënten een afwijking heeft. Een van die afwijkingen
kunnen bullae zijn; dit zijn holtes in het longweefsel die samengaan met de longblaasjes.
Daardoor kan een blaasje scheuren en ontstaat er een lek tussen de long en de pleuraholte.
Een secundaire spontane pneumothorax kan ontstaan door een ziekte of een afwijking.
Veelal zijn het longziektes die de kans vergroten en de oorzaak zijn, aangezien zij de longen
aantasten. Longemfyseem is een voorbeeld hiervan; de rek is uit de longen en de elasticiteit
van de longblaasjes is ook afgenomen. Gevolg is sneller kans op scheuren van deze blaasjes
waardoor een spontane pneumothorax kan ontstaan.
Jonge mannen rond het 20ste levensjaar kunnen spontaan een pneumothorax ontwikkelen,
de oorzaak hiervoor is niet duidelijk.
4. Pathofysiologie (anatomie en fysiologie)
De longen zijn gelegen in de borstkas en omsluiten het hart. De weefselstructuur is elastisch,
sponsachtig weefsel. De rechterlong bestaat uit 3 longkwabben en de linkerlong bestaat uit 2
longkwabben. Dit komt door de ligging van het hart aan de linkerkant van het lichaam. De
longen zijn omgeven door een longvlies. Het gebied in de borstkas, tussen beide longen in,
wordt het mediastinum genoemd. Hier bevinden zich de luchtpijp, de slokdarm, het hart, de
bloedvaten, lymfevaten en zenuwen.
De weg die de lucht gaat die wij inademen, is als volgt;
via de keelholte gaat het lucht naar de luchtpijp. Hier vindt een vertakking plaats waarbij de
luchtpijp overgaat in twee bronchi, dit zijn grote vertakkingen van de luchtpijp die naar de
linker- en rechterlong gaan. De bronchi splitsen zich geleidelijk in kleinere luchtkanalen, de
zogenaamde bronchioli. Deze lopen steeds nauwer toe en aan het uiteinde zitten
longblaasjes die ervoor zorgen dat er zuurstof uitgewisseld kan worden. De longen bevatten
miljoenen longblaasjes, die allemaal omgeven zijn door kleine bloedvaatjes. De wand van
zowel het longblaasje als het bloedvat is zo dun dat er uitwisseling (diffusie) van zuurstof
mogelijk is. Op deze manier wordt het bloed van zuurstof voorzien, dat weer naar de
organen gaat zodat zij kunnen functioneren. De luchtwegen zijn anders bekleed, namelijk
met trilhaartjes en slijmproducerende cellen. Deze slijmlaag zorgt ervoor dat stof en vuil dat
ingeademd wordt, vastgehouden wordt en door de trilharen naar de keelholte vervoerd kan
worden, op deze wijze ontstaat sputum, dat bij een gezond persoon nauwelijks merkbaar is.
